(1086 S. K. m. 151, 185) (4721 S. K. m. 1023) (743 S. K. m. 931)
Dava: Tapu kaydının iptali ve tescil istemi için açılan davada mahkemece verilen kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi. Dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi, gereği görüşüldü:
Karar: Hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamında özetle, yetersiz inceleme sonucu verilen hükmün isabetsiz olduğu belirtilerek, hazine adına kayıtlı yerlerde sürdürülen zilyetliğin zilyet yararına bir hak sağlayamayacağı gözönünde bulundurularak 1917 ve 2382 parsel sayılı taşınmazların kayıt miktarı kadar olan bölümlerinin ifrazen davalı taraf, kalan bölümlerin miktarları belirtilmek suretiyle hazine adına tesciline karar vermek gerektiğine değinilmiştir. Davacı hazine yargılama sırasında temyiz konusu taşınmazları kayden satın alan Kenan Demiral'ı davaya dahil etmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, bozma kararına uyulmuştur. Kural olarak bozma kararına uyulmakla, orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda yerel mahkeme için zorunluluk doğar. Öte yandan, Daire bozma kararına konu, yerel mahkemenin oluşturduğu hükmün, 27.6.1994 gününde oluşturulduğu, davaya dahil edilen Kenan Demiral'ın ise dava ve temyize konu taşınmazı 3.8.2000 gününde kayden temellük ettiği dosya içeriği ile belirlenmiştir. Mahkemece az yukarıda açıklanan bu hukuksal olgular karşısında, davacı Hazine ile davalı Recep Ünal ve davaya dahil edilen Kenan Demiral'dan usulün 186. ve onu izleyen maddeleri hükmü eşliğinde ortaya çıkan yeni hukuki durumlar ile maddi olgular hakkında ayrıntılı bilgi alınmalı, diyecekleri sorulup, saptanmalı, gösterecekleri deliller toplanmalıdır. Kaldı ki, davacı Hazinenin tutanağa geçen beyanları da davadan vazgeçme anlamına gelmez. Kural olarak davadan vazgeçmek, açık bir anlatımla, davadan feragat, hakkın özünden feragat anlamına gelir. Feragatın kayıtsız koşulsuz olacağı, feragata yetkili gerçek yada tüzel kişiler tarafından bu doğrultudaki beyanın usulün 151. maddesi hükmü uyarınca imza ile belgelendirileceği kuşkusuz olduğu gibi, öğretide ve uygulamada, kararlılık kazanan yerleşik görüşe göre, kadastro sırasında bir tapu kaydının bir yada birden fazla taşınmaza revizyon görmesi halinde revizyon gören eski tapu kayıtları hukuksal değerini yitirir. Ne var ki, bir taşınmaz yada tanınmazlara revizyon gören tapu kaydı aleniyet ilkesinden yararlanır.
Davacı Hazine, usulün 185.maddesi hükmünde tanımlamasını bulan şekilde davasını atiye bırakmıştır. Koşullarının varlığı halinde hazine davadaki istemi hakkında yargı yerinden yeniden koruma isteyebilir. O halde usulün 186. ve onu izleyen maddeleri ve eski Medeni Kanunun 931. yeni 1023. maddesi hükmü eşliğinde kayden temellük edenin iyi niyetli olup, olmadığı araştırılmalı, bu konuya ilişkin gerekçeler hüküm yerinde yasal nedenleri ile birlikte tartışılmalıdır. O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için mahkemece az yukarıda belirtilen biçimde kayden temlik sonucu oluşan yeni hukuki duruma ve maddi olgulara göre taraflardan delilleri sorulup saptanmalı, göstereceği deliller toplanmalı, bundan sonra bozma kararı dışında kalan yönlerin kesinleşeceği de gözönüne alınarak toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı Hazinenin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 21.04.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy