(2004 S. K. m. 72) (1086 S. K. m. 76) (ASKİ Tarifeler Yönetmeliği m. 51)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı tarafça istenilmiş olup, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşılmakla; dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:
Karar: 1- Dava, niteliği ve içeriği itibarıyla tacir ya da tacir sayılan taraflar arasında haksız fiilden, bir başka deyişle kaçak su kullanmadan kaynaklanan ve davacıdan istenilen tazminat alacağına karşı açılmış borçlu olmadığının tespiti ve aboneliğin tesisi istemine ilişkindir.
İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, bu yolla saptanan dava niteliğine ve özellikle iddia ve savunmanın kıymetlendirilmesi yönünden bilgisine başvurulan ve hükme dayanak yapılan uzman bilirkişi raporunun niteliği, içeriği ve dosya kapsamında toplanıp değerlendirilen delillere, delillerin takdir, tahlil ve tartışımına ilişkin hükümde gösterilen gerekçelere, Tarifeler Yönetmeliğinin 51. maddesi hükmünde, abone sözleşmesi yürürlükte iken suyu açık olan abonelikte ASKİ Genel Müdürlüğü'nün hizmetlerinden yararlananların yeni bir abone sözleşmesi yapmadıkları taktirde mükerrer herhangi bir tahsilata meydan verilmemek koşulu ile sayacın en son kaydettiği miktara kadar tahakkuk edecek bedelleri ödemek zorunda olduğunun açıklanmasına, bu hüküm karşısında davacının sayacın kaydettiği ancak eski aboneye ait tüketim bedellerinden de sorumlu tutulmasında ve gerek bu ve gerekse kaçak su kullanmaktan kaynaklanan borçlar ödenmedikçe abone yapılmamasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı tarafın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,
2- Davacı tarafın borçlu olmadığının tespiti istemi ile ilgili davalı alacağının kapsamına yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece davanın tümü ile reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma, toplanan deliller hüküm vermeye yeterli değildir.
HUMK.'nun 76. maddesi hükmüne göre maddi vakaların açıklanması taraflara, bunların hukuki nitelendirmesini yapmak hakime aittir. Dosya içeriğinden davalı ASKİ kaçak su görevlilerince davacı hakkında 02.09.2004 günlü ve 2004-7140 sayılı, 14.09.2004 gün ve 2004-7408 sayılı, 27.09.2004 gün ve 2004-7835 sayılı, 04.10.2004 gün ve 2004-8043 sayılı, 08.10.2004 gün ve 2004-8263 sayılı, 10.10.2004 gün ve 2004-8307 sayılı ve 21.10.2004 gün ve 20048582 sayılı 7 ayrı kaçak su tutanağı düzenlendiği, bu tutanaklara istinaden davacı adına sırasıyla 749.968.000.-TL, 429.362.000.TL, 640.247.000.-TL, 384. 145.000.-TL, 195.625.000.-TL, 130.427.000.-TL ve 586.874.000.-TL olmak üzere toplam 3.116.648.000.-TL kaçak su bedeli tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır. Davacı taraf dava dilekçesinde, kaçak su kullanmadığını gerekçe gösterilerek bu tutanakların iptalini istemiştir. Bu istem kaçak su tutanakları ve tutanaklara istinaden istenilen 3.116.648.000.- TL alacağı borçlu olmadığının tespiti istemi anlamındadır. çoğun içinde azı da bulunduğundan, tutanakların iptali istemi aynı zamanda tahakkuk ettirilen kadar borçlu olmadığının tespiti istemini de içerir. Bu olgular dikkate alındığında davacı isteminin reddine karar verilebilmesi için her bir tutanak yönünden davacıdan istenebilecek kaçak su bedelinin hesaplanması ve tahakkuk ettirilen bedellerin doğru olduğunun belirlenmesi zorunludur. Ne var ki mahkemece davaya konu edilen kaçak su tutanakları ve kaçak su bedellerinin hesap şeklini gösteren kaçak su fişleri getirtilmemiş, uzman bilirkişi tarafından bunlar incelenmeksizin ve her bir tutanak yönünden istenilebilecek kaçak su bedelinin hesabı yapılmaksızın davacının kaçak su bedellerinden sorumlu olduğu yönünde verilen rapor gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir. Eksik araştırma ve soruşturma ile hüküm verilemez.
O halde, mahkemece öncelikle davalı ASKİ Genel Müdürlüğü'nden davaya konu edilen 7 ayrı kaçak su tutanağı ile, bu tutanaklara istinaden hesaplanan kaçak su bedellerini gösterir kaçak su fişleri getirtilmeli, dosya yeniden uzman bilirkişiye verilerek her bir kaçak su tutanağı yönünden davalı tarafın isteyebileceği kaçak su bedeli hesaplatılmalı, davalı tarafından istenilen bedellerin yönetmelik hükümlerine ve tarifelere uygun olup olmadığı denetlenmeli, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece böylesine bir araştırma ve soruşturma yapılmaksızın, eksik araştırma ve soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı tarafın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 20.03.2007 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy