(818 S. K. m. 53) (1086 S. K. m. 74)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:
1- Dava, haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, dosya içeriğinden toplanıp değerlendirilen delillere, iddia ve savunmanın kıymetlendirilmesi için bilgisine başvurulan uzman bilirkişi kurulu raporunun nitelik ve içeriğine göre davacı tarafın 19.03.1998 günlü tutanaktan kaynaklanan alacak nedeniyle kurulan hükme yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının REDDİNE,
2- Davacı tarafın 05.05.1998 günlü tutanaktan kaynaklanan alacak nedeniyle, davalı Ümit, Behiç, M. Arif, Ercan, Ömer'in 19.03.1998 günlü tutanaktan kaynaklanan alacak nedeniyle kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince, mahkemece benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda 19.03.1998 günlü tutanak ile ilgili davanın kısmen kabulüne, 1.771.986.040. TL alacağın tüm davalılardan müteselsilen tahsiline, 05.05.1998 günlü iptal edilen tutanakla ilgili davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç davadaki isteme uygun olmadığı gibi, toplanan ve değerlendirilen deliller, yapılan araştırma ve soruşturma da hüküm vermeye yeterli değildir.
HUMK'nun 74. maddesi hükmüne göre mahkeme tarafların iddia ve savunmaları ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin istekten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır. Yine Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi hükmüne göre ceza mahkemesinin beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz ise de, hukuk hakiminin ceza mahkemesinin mahkumiyet kararı ile ve maddi olayın meydana geliş biçimini tesbit yönünden verilen ceza mahkemesi kararıyla bağlı olduğu kuşkusuzdur.
Dava dilekçesi ve dosya içeriğinden davacı tarafın 19.03.1998 günlü tutanak nedeniyle davalılardan sadece Y.Tekstil Sanayi Tic. Ltd. Şti.'den 3.052.339.000.TL fark bedelinin tahsilini istediği, bu tutanaktan kaynaklanan alacak nedeniyle diğer davalılardan herhangi bir talepte bulunmadığı, Ankara 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2006/178 Esas sayılı dosyası ile yine Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2003/78 Esas, 2005/311 Karar sayılı dosyalarında davalılar hakkında ceza davaları açıldığı, bunlardan birinin karara bağlandığı anlaşılmaktadır. 05.05.1998 günlü iptal edilen tutanakla ilgili olarak kurum çalışanı olan davalılar ve şirket yöneticileri hakkında bu dosyalarda açılmış bir ceza davasının bulunması halinde davalıların sorumluluğunun ceza davası sonucuna göre belirleneceği kuşkusuzdur. Ne var ki, mahkemece ceza dosyaları getirtilip incelenmediği ve görülen davaya konu olayla ilgili olarak da davalılar hakkında ceza davası açılıp açılmadığı, görülen ceza davalarının Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi hükmüne göre mahkemeyi bağlayıp bağlamayacağı incelenip değerlendirilmemiş, iddianame örnekleri dosya içerisine alınarak aynı eylem nedeniyle ceza davasının mevcut olduğu belirlendiği takdirde ceza davasının sonucunun beklenmesi gerektiği düşünülmemiş, 05.05.1998 günlü tutanakla ilgili açılan dava yönünden farazi değerlendirmelerle rapor veren bilirkişilerin yetersiz raporları esas alınarak ve davacı tarafın rapora itirazı değerlendirilerek bilirkişilerden ek rapor dahi alınmadan hüküm verilmiş, yine 19.03.1998 günlü tutanakla ilgili olarak davalı şirket dışında kalan kurum çalışanı davalılar hakkında açılmış bir dava bulunmadığı halde, bu davalılar yönünden de kısmen kabul kararı verilmiştir. Taleple bağlılık kuralına aykırı olarak hakkında dava açılmayan kişiler yönünden kesin hüküm oluşturacak şekilde hüküm verilemeyeceği gibi bilirkişi raporuna itirazlar değerlendirilmeden, eksik araştırma ve soruşturma ile de hüküm verilemez.
O halde mahkemece 19.03.1998 günlü tutanaktan kaynaklanan alacağın sadece davalı şirketten tahsilinin istenildiği, diğer davalılar hakkında açılmış bir dava bulunmadığından onlar hakkında hüküm verilemeyeceği göz ardı edilmeden 05.05.1998 günlü tutanaktan kaynaklanan alacak yönünden az yukarıda açıklanan doğrultuda araştırma ve soruşturma yapılmalı, ceza dosyaları getirtilerek incelenmeli, gerekirse sonucu beklenmeli, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece taleple bağlılık kuralına aykırı olarak, eksik araştırma ve soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı ve davalılardan Ümit, Behiç, M. Arif, Ercan, Ömer'in temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin ödenen harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 03.02.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy