(1086 S. K. m. 237, 445, 454)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi asıl davanın davacıları ve birleşen davanın dahili davalıları A. İ. Y. ve H. F. A. ile davalılar E. A. N. T. ve M. İ. H. Bozcaadalı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:
Karar: 1- Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.
Asıl ve birleşen dosyada davacıları Eceabat Sulh Hukuk Mahkemesinin 1988/140 E. 1989/59 K sayılı dosyasında açılan mirasçılık belgesinin iptaline ilişkin dava sonucunda verilen ve kesinleşen 15.5.1989 günlü kararın HUMK 445/1 maddesi hükmünde öngörülen yeni bir senet veya belgenin hükmün verilmesinden sonra ele geçirilmesi nedenine dayalı olarak yargılamanın iadesi yolu ile ortadan kaldırılması isteminde bulundukları, mahkemece istemin reddine karar verildiği, daha önce asıl dosya davacısı A. İ. Y. annesi olan A. Ş. Y. ve arkadaşları tarafından da aynı esas ve karar sayılı dosyada aynı gerekçe ile yargılamanın iadesi isteminde bulunulduğu, mahkemece istemin reddine karar verildiği, temyiz üzerine Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulunca öne sürülen iki adet belgenin yargılamanın iadesi davasının dinlenebilmesi için yeterli olduğu belirtilerek işin esasının incelenmesi gerekçesi ile hükmün bozulduğu, mahkemece bozma kararına uyulduğu ve yapılan yargılama sonucunda yeni belge olarak öne sürülen belgelerin önceki hükmü değiştirmeyi gerektirecek nitelikte görülmemesi nedeni ile yargılamanın iadesi isteminin reddine karar verildiği, hükmün esasının Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 1995/3909-7224 sayılı 19.6.1995 günlü onama kararı ve 1995/11037-12537 Karar sayılı 21.11.1995 günlü karar düzeltme isteminin reddi kararı ile kesinleştiği, asıl ve birleşen dosyadaki davacıların kesinleşen bu karardan sonra görülen davayı açtıkları anlaşılmaktadır.
Koşulları HUMK 237. maddesi hükmünde öngörülen kesin hüküm sonradan açılacak davada davanın taraflarını ve halefiyet yolu ile mirasçılarını bağlar. Bunun yanında yerel mahkemelerce verilen kararlarda temyize getirilmeyen hususlar ile temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay'ca bozma dışında bırakılan hususlar kesinleşir ve taraflar yönünden kesin hüküm oluşturur. Dosya içeriğinden hükmü temyiz eden asıl dosya davacısı A. İ. Y.'un ve diğer davacı H. F. A.'un miras bırakanı olan annesi Ş. Z. A.'un önceki günlü redle sonuçlanan yargılamanın iadesi davasında taraf oldukları anlaşılmaktadır. Az yukarda açıklanan hukuksal olgu göz önüne alındığında önceki günlü kesinleşen ilamda öne sürülen iki yeni belgenin daha önce mirasçılık belgesinin iptaline ilişkin verilen hükmün değiştirmeyi gerektirecek nitelikte olmadığına ilişkin olgunun görülen davada davacı A. İ. Y. ve H. F. A.'u da bağlayacağı kuşkusuzdur. Açıklanan bu nedenler ve hükümde gösterilen diğer gerekçelere göre yerel mahkemece yargılamanın iadesi isteminin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından asıl davanın davacıları ve birleşen davanın dahili davalıları A. İ. Y. ve H. F. A.'un yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının REDDİNE, eksik ödenen 4,05 TL karar ve ilam harcının hükmü temyiz eden davacılardan alınmasına,
2- Davalı E. A. N. T. ve M. İ. H. B.'nın temyiz itirazlarına gelince; davalıların temyizi hükmedilmeyen para cezasına yöneliktir.
HUMK 454. maddesi hükmünde yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi halinde istemde bulunanın 50 liraya kadar para cezası ile cezalandırılacağı hükmüne yer verilmiş, madde metninde hüküm emredici nitelikte düzenlenmiştir. Para cezasının verilip verilmemesi konusunda hakime bir takdir hakkı tanınmamıştır.
Sonuç: Mahkemece yargılamanın iadesi isteminin reddine karar verildiğine göre anılan madde hükmü gözetilerek yargılamanın iadesi isteminde bulunan davacıların yasal düzenlemelerle yapılan artırımlar da gözetilerek para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken bu konuda bir hüküm verilmemesi isabetsiz ise de yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirmediğinden hüküm yerine ikinci fıkra olarak yargılamanın iadesi isteminde bulunan asıl ve birleşen dosya davacılarının HUMK'un 454. maddesi hükmüne göre 55 TL para cezası ile cezalandırılmasına sözlerinin eklenmesine, hükmün düzeltilen bu şekli ile ONANMASINA, hüküm düzeltilerek onandığından davalı E. A. N. T. ve M. İ. H. B. tarafından peşin ödenen 13,10 TL temyiz harcının istek halinde hükmü temyiz eden davalılara reddine, 15.02.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy