(3402 S. K. m. 14, 46)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:
Kadastro sırasında 117 ada 4 parsel sayılı 2424.18 m2 yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydına dayanılarak davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı Mithat miras hakkına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca Hazine adına oluşan tapu kaydının oluştuğu dönemden önce zilyet davacı Mithat yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1. maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, uygulama hüküm vermeye yeterli değildir.
Dava konusu taşınmazın kadastro tespitine dayanak yapılan ve davalı Hazine adına oluşan 08.11.1963 tarih, 529 sayılı tapu kaydı ve dayanağı haritanın kapsamında kaldığı mahkemece yapılan keşif, uygulama, toplanıp değerlendirilen delillerle belirlenmiştir. Esasen yanlar arasında bu konuda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık davalı Hazine'nin dayandığı tapunun oluştuğu dönemden önce adına tescil kararı verilen zilyet davacı Mithat yararına dava konusu taşınmaz üzerinde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1. maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği ve taşınmazın zilyetlikle iktisabının mümkün bulunup bulunmadığının belirlenmesinden ibarettir.
Hazine tapusunun temelini oluşturan belirtmelik tutanağında taşınmazın belirtme sırasında kaçak, yitik kişilerden kanunları uyarınca Hazine'ye kalan yerlerden olması nedeniyle oluşturulduğu anlaşılmış, öte yandan taşınmazın batı ve kuzeyinde bulunan komşu 117 ada 73 parsel sayılı taşınmaz mer'a olarak tespit edildiği halde somut olayda yöntemine uygun şekilde mer'a araştırması yapılmamış, taşınmazın 4753 ve 5618 sayılı Yasa uyarınca mer'a tahsis haritası kapsamında kalıp kalmadığı gereği gibi araştırılmamıştır. Mer'a tahsisi yapılmamış ise aynı doğrultudaki araştırmanın dava sonucunda yararı olmayan taşınmazın bulunduğu köye komşu belde ya da köyler halkından seçilecek yaşlı, yansız, yerel bilirkişiler ile uzman fen bilirkişisi ve aynı yöntemle seçilecek tanıklar aracılığıyla taşınmazın öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde kullanılagelen kamu malı niteliğinde mer'a olup olmadığı yönünde yapılacak araştırma ve soruşturma ile belirlenmesi zorunludur.
O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişiler ile uzman fen bilirkişisi ve tarafların aynı yöntemle gösterecekleri tanıklar, Hazine tapusunun temelini oluşturan belirtmelik tutanağı bilirkişileri ile kadastro tespit tutanağı bilirkişileri hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü, süresi, sürdürülüş biçimi hakkında olaylara dayalı bilgi alınmalı, Hazine tapusunun temelini oluşturan belirtmelik tutanağı bilirkişileri taşınmaz başında ayrı ayrı dinlenerek keşifte dinlenen bilirkişi ve tanık sözleri arasında aykırılık bulunduğu takdirde çelişki giderilmeli, ayrıca kadastro tespit tutanağı bilirkişileri de taşınmaz başında ayrı ayrı dinlenerek yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasındaki çelişki giderilmeli, dava konusu taşınmaza dıştan komşu taşınmazların tespit tutanakları ve dayanakları kayıtlar ile yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmen, komşu taşınmazların tespitte saptanan türleri ve eylemli durumları incelenip irdelenmeli, dava konusu taşınmaz batı ve kuzey sınırlarını oluşturan komşu 117 ada 73 parsel sayılı taşınmaz arasında ayırıcı unsur olarak doğal ya da yapay bir sınır yeri bulunup bulunmadığı, taşınmazın tahsisli veya geleneksel biçimde kullanılagelen kamu malı niteliğinde mer'a olup olmadığı belirlenmeli, bu nitelikteki taşınmazlar üzerindeki dere, tepe, hendek, çukur gibi doğal ve yapay sınır yerlerinin bulunmasının mümkün olduğu da düşünülmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece bu olgular göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davalı Hazine'nin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 29.03.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy