(4857 S. K. m. 6, 120) (1475 S. K. m. 14) (5580 S. K. m. 9)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ile davalılar Özel Ata Eğitim Kurumlan Öğretim San.A.Ş. ve Özel Ege Doruk Eğitim Kurumlan Öğretim San.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacı ve davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2- Davacı, davalılara ait olan şirketlerde sıra ile 25.06.2009 - 31.07.2011 tarihleri arasında aralıksız olarak çalıştığını, işveren tarafından iş akdinin haklı bir sebep gösterilmeksizin son verildiğini, en son aldığı ücretin brüt 3.592,75 TL olduğunu, davacının ilk önce Özel Ata Eğitim Kurumlan Öğretim Sanayi Ticaret A.Ş.'nde daha sonra ünvan değişikliği nedeni ile Özel Ege Doruk Eğitim Kurumlan Öğretim Taş. İnş. San. Limited Şirketi'nde en son olarak da Özel Ege Dünya Eğitim Öğretim Sağlık Turizm Gıda İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nde çalıştığını, iş akdinin haksız olarak feshedildiği gibi işçilik haklarından doğan alacaklarının da ödenmediğini belirterek, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, yıllık izin, genel tatil ücreti alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.
Davalılar, davacının 31/11/2010 tarihine kadar Özel Ata Eğitim Öğretim A.Ş. yanında çalıştığını, iş yerinin kapanması nedeniyle kendi isteği ile işten ayrıldığını, işvereni ibra ettiğini, 31/11/2010 tarihinden sonra Özel Ege Doruk Limited Şirketi yanında işe girdiğini, bu iş yerinde belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle işten ayrıldığını, yönetici olarak çalıştığı için fazla mesai ücreti talebinin yerinde olmadığını, yıllık izin ve genel tatil ücreti alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmişlerdir.
Mahkemece, davacının Süleyman Demirel Mahallesi, 1059 Sokak, No:4-6 adresinde faaliyet gösteren davalı şirketlerde aynı işyerinde aynı nitelikteki işte çalışmasının devam ettiği, 25/06/2009-31/07/2011 tarihleri arasında davalılar Özel Ata Eğitim Öğretim A.Ş. ve Özel Ege Doruk Limited Şirketi yanında davacının 2 yıl 1 ay 7 gün çalışmasının bulunduğu, alacakların miktar içeren belgeler ile ödendiğine ilişkin ibranamelerin makbuz hükmünde olduğu, dosyadaki ibranamede davacıya tüm ücretlerinin, fazla çalışma ücretlerinin, yıllık izin ücretlerinin ödendiğinin belirtildiği, ancak davacıya yapılan bu ödemelere ilişkin belgenin bulunmadığı görülmekle ibraname başlıklı belgenin davalı işveren tarafından matbu olarak düzenlendiği ve tüm personele imzalatıldığı sonucuna varıldığından ibranameye itibar edilmeyeceği, davacının Özel Ata Eğitim Öğretim A.Ş. ve Özel Ege Doruk Limited Şirketi yanında çalıştığı anlaşıldığından ve işverenler değişse de aynı iş yerinde çalışması devam ettiğinden bu davalıların bilirkişi raporuyla tespit edilen alacaklardan sorumlu oldukları, davacının diğer davalı Özel Ege Dünya Limited Şirketi yanında çalışmasının bulunmadığı gerekçesiyle bu davalıya karşı açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir.
İşyeri devrinin iş ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.
İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı yasanın üçüncü fıkrasında belirtilmiş, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.
Değinilen Yasanın 120 nci maddesi hükmüne göre, 1475 sayılı Yasanın 14 ncü maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır. Anılan maddeye göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.
İşyeri devri fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz.
Bu açıklamalar ışığında, iş hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14 ncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.
Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumlu olacaktır.
Çalışma hayatında işçinin sigorta kayıtlarında yer alan işverenin dışında başka işverenlere hizmet verdiği, yine işçinin bilgisi dışında birbiri ile bağlantısı olan işverenler tarafından sürekli giriş çıkışlarının yapıldığı sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Bu gibi durumlar için "şirketler arasında organik bağ" dan söz edilerek kıdem tazminatına hak kazanma, hesap tarzı yönlerinden aralarında bağlantı bulunan bu işverenlerin birlikte sorumluluğuna gidilir. Bu yolla kıdem tazminatının hesabında organik bağ çerçevesinde sonuca ulaşma hedeflenmiştir.
Somut olayda; dosya içeriği ile Ticaret Sicil Gazetelerindeki bilgilere göre ve bilirkişi raporundaki tespitler göz önünde bulundurularak; davalılar arasında organik bağ ve işyeri devri mevcut olup birbirinin devamı şirketler olduğu, şirket yönetici ve bir kısım hissedarlarının Hayrettin Çamlıbel, Ayhan Çağlar, Galip Ergün, vb. gibi aynı olduğu, şirketlerin aynı işyeri adresinde ve aynı konuda faaliyet gösterdikleri, davalılar arasında işyeri devri olup son işverenin Özel Ege Dünya Eğitim Öğr. Sağl. Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, her ne kadar mahkemece davacının bu şirkette çalışması mevcut olmadığından davanın husumetten reddine karar verilmiş ise de Ödemiş Ticaret Sicil Memurluğunun 01.12.2011 tarih ve 2011/1159 sayılı yazısında davalı şirketlerden Özel Ata Eğitim Kurumlan Öğretim San. A.Ş.nin tasfiye sürecine girdiği, Özel Ege Doruk Eğitim Kurumlan Öğretim San. Tic. Ltd. Şti. ile Özel Ege Dünya Eğitim Öğr. Sağl. Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. faaliyet adreslerinin Süleyman Demirel Mah. 1059. sok. No.4/A ve 4/B Ödemiş olan okul işyeri olduğu ve fesih tarihi olan 31.7.2011 tarihinden önce 15.03.2011 tarihinde tescil olunarak faaliyet gösterdiği, Ödemiş Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 28.6.2011 tarih ve 2011/713 sayılı yazısında davacının Özel Ege Doruk İlköğretim Okulu Kurum Müdürü olarak çalıştığının ve 20.04.2011 tarihinde kurumun devri nedeniyle ayrıldığının bildirildiği ve yine Ödemiş Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 09.08.2011 tarih ve 2011/925 sayılı yazısında davacının son çalıştığı kurum olarak Özel Dünya İlköğretim Okulu Kurum Müdürü olarak çalıştığının ve 22.07.2011 tarihinde ayrıldığının bildirildiği 4857 sayılı İş Kanunu 6. maddesi uyarınca işyeri devri halinde mevcut iş sözleşmelerinin devralan şirkete geçeceği ve devir olgusunun fesih niteliğinde olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde devralan şirketin, devreden şirketin borçlarından müteselsilen sorumlu olacağı düşünülmeden bu şirket hakkında açılan davanın husumetten reddine karar verilmesi isabetsizdir.
3- Davacının davalılara ait özel eğitim kurumunda 5580 sayılı Yasa uyarınca öğretmen ve okul müdür yardımcısı olarak çalıştığı, 5580 sayılı Yasanın 9/1. maddesi uyarınca aradaki iş ilişkisinin belirli süreli olduğu açık olup, belirli süreli iş sözleşmesinde ihbar tazminatına hak kazanılması mümkün olamayacağından davacı işçinin ihbar tazminatına yönelik isteğinin reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
O halde davacı ile Özel Ata Eğitim Kurumlan Öğretim San. A.Ş. ve Özel Ege Doruk Eğitim Kurumlan Öğretim San.Tic.Ltd.Şti. Vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacı ve davalı Özet Ata Eğ. Kur. Öğr. A. Ş. İle Özel Ege Doruk Eğ. Kur. Öğ. Ltd. Şti.'ne iadesine, 20.11.2013 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy