(4857 S. K. m. 17, 32, 41) (1475 S. K. m. 14)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2- Davacı, sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatıyla bazı işçilik alacaklarının tahsilini istemiştir. Davalı, davacının istifa ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, işverenin haklı feshinin ispatlanamadığı bu sebeple davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanacağı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı uyuşmazlık konusudur.
Fazla mesai yaptığını ispat yükü işçiye, çalışma olgusunun ispatlanması halinde ücretlerinin ödendiğini ispat yükü ise işverene düşmektedir.
Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların tanık beyanlarıyla sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalarda bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.
İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belgeyle bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.
Somut olayda davacı kalıpçı ustası olarak davalı işyerinde çalışmıştır. Davacı haftanın 7 günü saat 08.00-17.00 arası, 2 gün ise saat 24.00'e kadar çalışıldığını, davalı ise çalışmanın 08.00-17.00 saatleri arası olduğunu belirtmiştir. Davacı tanıkları çalışma saatinin 08.00-17.00 arası olduğunu, 3 gün ise 17.00-21.00'e kadar çalışıldığını, davalı tanıkları ise çalışmanın 08.00-17.00 arası olduğunu belirtmişlerdir. Mahkemelerde seri halde görülen dosyalarda ilk başta verdikleri ifadelerinde davalı tanıklarından H. K. ayda ortalama 5-6 gün 1-2 saat fazla mesai yapıldığını, A. A. ise ayda ortalama 1-2 gün fazla mesai yapıldığını belirtmişler ve daha sonra davacılar tarafından tehdit edildiklerini belirterek ifadelerinde çalışmanın 08.00-17.00 saatleri arası olduğunu belirtmişlerdir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda normal çalışmanın 08.00-17.00 saatleri arasında olduğu 1.5 saat dinlenme düşüldüğünde haftalık 45 saat çalışma olduğu, ancak davacı tanıklarının 3 gün 17.00-21.00 saatleri arası çalıştıklarını beyan etmeleri karşısında taleple bağlı kalınarak 2 gün 17.00-21.00 arası çalışma yapıldığı ve haftalık 8 saat fazla mesai yapıldığı kabul edilmiştir. Davamızda haftalık 8 saat fazla mesai alacağının olduğu sadece davacı tanık anlatımlarına itibar edilerek hesaplanmıştır. Oysa davacı tanıklarının hepsi davacıyla aynı tarihlerde işten ayrılmış ve ilerde muhtemel işverene karşı işçilik alacağı davası açması ihtimali bulunan kişilerdir. Davalı tanıklarının ise tehdit edildiklerini beyan edip daha sonra çalışmaların 08.00-17.00 arası olduğu yönündeki beyanları bu hususta adli makamlara herhangi bir şikayette bulunmamaları karşısında hayatın olağan akışına aykırı kabul edilmiştir.
Yapılacak iş; davalı tanıklarının mahkemelerde seri halde açılan dosyalarda ilk verdikleri ifadeleri de göz önünde bulundurarak bilirkişiden fazla mesai alacağı konusunda yeniden bir rapor aldırıp çıkan sonuca göre bir karar vermektir. Bu husus yerine getirilmeksizin eksik incelemeyle hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde davalı tarafa iadesine, 06.06.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy