(1475 S. K. m. 14)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün, süresi içinde davacı ve davalılar So-Trans Denizcilik San. ve Tic.A.Ş., So-Tramp Denizcilik San. ve Tic.A.Ş., Sohtorik Denizcilik San. ve Tic.A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi, karar temyiz eden davalılar vekilleri tarafından Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 02.07.2013 günü belirlenen saatte temyiz edenler davalılar So-Trans Denizcilik San. ve Tic.A.Ş., Sohtorik Denizcilik San. ve Tic.A.Ş., Müflis So-Trade Denizcilik San. ve Tic.A.Ş. vekili Av. Hacer Koçoğlu ve davacı H. N. Ö. vekili Av. Cemil Cahit Özyazıcı geldiler, gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi, gereği görüşüldü:
1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılar So-Trans Denizcilik San. ve Tic. A.Ş. ile Sotramp Denizcilik San. ve Tic. A.Ş'nin tüm, davalı Sohtorik Denizcilik San. ve Tic.A.Ş.'nin ve davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacı vekili, davacının davalılara ait işyerinde her dört şirkete DPA olarak hizmet vererek hizmet akdi ile çalıştığını, ücretlerinin ödenmemesi nedeni ile iş akdini haklı olarak feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar So-Trans, Sotramp ve Sohtorik A.Ş. vekili davacının davalılardan sadece So-Trans'a hizmet verdiğini, bu davalının işletmeciliğini yaptığı gemiler için emniyet yönetim sistemini uygulayan DPA olarak çalıştığını, diğer davalılar hakkındaki davanın husumetten reddi gerektiğini, davalı So-Trans ile davacı arasındaki ilişkinin ise iş sözleşmesine dayanmadığını, davacının işverenden emir ve talimat almadan bağımsız olarak çalıştığını, bu nedenle tüm taleplerinin reddi gerektiğini, ayrıca davacının emniyet yönetim sistemini hazırladığını, ücretinin ödenmesine rağmen sistemi davalılara vermediğini iddia ederek 10.000 USD'ın alacaklarından takas ve mahsubunu istemiştir.
Müflis şirket adına iflas masasına haber verilmiş ancak iflas memurları davaya cevap vermemiştir.
Müdahale talep eden şirket vekili ise davacının iflas masasına alacak kaydı talebinin reddi gerektiğini belirtmiştir.
Mahkemece toplanan kanıtlara, alınan bilirkişi raporuna itibarla davacının davalılara ait işyerinde bütün davalılara hizmet vererek çalıştığı, aradaki ilişkinin iş sözleşmesine dayandığı, raporda hesap edilen alacaklarının bulunduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacının temyiz eden davalıların tümünün işini yapıp yapmadığı dolayısıyla temyiz eden davalıların tümünün hüküm altına alınan alacaklardan sorumlu tutulmasının mümkün olup olmadığı konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmaktadır.
Davacının DPA (Designated Person Ashore) olarak çalıştığı konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.
Uluslararası Emniyet Yönetim Kodunun Türk Bayraklı Gemilere ve İşletmelerine Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 4.maddesine göre işletmecinin emniyet ve çevre politikalarının işletmeci personeli tarafından etkin biçimde uygulanabilmesine imkan veren tasarlanmış ve belgelendirilmiş bir sistem olan Emniyet Yönetim Sisteminin hedefi denizde emniyeti sağlamak, yaralanma ve can kaybı ile başta çevreye, deniz ortamına ve mala gelecek zararların önlenmesini sağlamaktır. DPA ise, her bir geminin emniyetini izlemekten ve gemi operasyonları için yeterli sahil kaynağını sağlamaktan sorumlu olan gemi ile işletmeci arasında bir bağ oluşturmak için en üst düzey yetkililer de dahil olmak üzere işletmecinin tüm yönetim seviyeleri ile doğrudan temas kurabilen ve işletmeci tarafından atanmış EYS uygulamasında tam yetkiyi haiz atanmış kişidir.
Dosyada bulunan hizmet sözleşmesi davacı ile davalı So-Trans A.Ş. arasında yapılmış ve davacının yapacağı iş açıkça belirtilmiştir. 23/05/2007 tarihli hizmet belgesinde sadece davalı So-Trans A.Ş. yetkililerinin imzası mevcut olup bu belgeye göre davacı işletmeciliğini davalı So-Trans A.Ş.'nin yaptığı, bu şirket ile Sohtorik ve Sotrade isimli şirketlerin armatörü olduğu Türk Bayraklı ve sicil limanı İstanbul olan dört adet geminin yönetimi ve işletilmesi ile ilgili olarak bizzat ve bilfiil çalışmıştır. 30/06/2009 tarihli belgede ise davacının DPA ve CSO olarak az yukarıda işletmecisi ve armatörleri belirtilen Türk bayraklı dört gemi dışında işletmeciliğini davalı Sotramp A.Ş.'nin yaptığı Malta Bayraklı armatörleri yabancı şirketler olan 2 adet geminin daha yönetimi ve işletilmesi ile ilgili hizmet verdiği yazılıdır.
Davacının görev tanımı, fiilen yaptığı iş, sunulu belgelerin tetkikinden çıkan sonuç, davacının gemi odaklı bir hizmet verdiğidir. Bu itibarla gemiyi kimin işlettiği önem kazanmakta olup kime ait olduğunun önemi bulunmamaktadır. Her ne kadar davacı Deniz İş Yasası kapsamında kalan gemi adamı değilse de, yapılan işe göre Deniz İş Kanunu'nun işveren tanımı ve Türk Ticaret Kanunu'nun Deniz Ticaretine ilişkin hükümlerine göre işleten ya da donatan başka anlatımla işverenin geminin sahibi olması gerekmemektedir. Bu hali ile davacı davalı Sotrans A.Ş. ile Sotramp A.Ş'nin işlettiği gemilerde DPA ve CSO olarak çalışmıştır. Hizmeti bu iki şirkete vermiştir. Dosyaya sunulan kara yönetimine ilişkin kimi belgelerde Sohtorik A.Ş. isimli şirketin isminin yazılı olması davacının bu şirkete hizmet verdiği anlamına gelmez. Bu nedenle davalı Sohtorik Denizcilik San. Ve Tic. A.Ş. hakkındaki davanın husumetten reddi yerine kabulü hatalıdır.
3-Davacı vekili 12/08/2009 tarihli fesih bildiriminde aynı zamanda dava konusu ettiği alacaklarının 7 gün içinde ödenmesini Sotrans A.Ş. ve Sotramp A.Ş.'den talep etmiştir. Dava dilekçesinde de alacaklara temerrüt tarihinden itibaren faiz isteminde bulunmuştur. Bu ihtarname muhataplarına 13/08/2009 tarihinde tebliğ edildiğine ve bu hali ile temerrüt olgusu gerçekleştiği halde hüküm altına alınan kıdem tazminatı dışındaki alacaklara temerrüt tarihi yerine dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi doğru olmamıştır.
O halde davalı Sohtorik Denizcilik San. ve Tic.A.Ş. ve davacı vekillerinin bu yönlere ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında kendisini vekille temsil ettiren davalı Sohtorik Denizcilik San. ve Tic.A.Ş. yararına takdir olunan 990,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı Sohtorik Denizcilik San. ve Tic.A.Ş.'ne, davacı yararına takdir olunan 990,00 TL avukatlık ücretinin davalılar So-Trans Denizcilik San. ve Tic.A.Ş. ile So-Tramp Denizcilik San. ve Tic.A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı H. N. Ö.'ya verilmesine, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, davalılar birlikte harç yatırdığından davalı Sohtorik Denizcilik San. ve Tic.A.Ş.'ne harç iadesine yer olmadığına, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılar So-Trans Denizcilik San. ve Tic.A.Ş. ve So-Tramp Denizcilik San. ve Tic A.Ş.'ne yükletilmesine, 02.07.2013 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy