(4857 S. K. m. 20, 21) (YHGK 03.12.2008 T. 2008/9-704 E 2008/730 K.)
Dava: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Karar: Davacı vekili, davacının iş akdinin işverence feshinin haklı ve geçerli nedene dayanmadığını iddia ederek feshin geçersizliğine, davacının işe iadesi ile 4857 sayılı İş Kanunun 21. maddesinde belirtilen haklara hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı .... vekili, husumet itirazında bulunarak davacının kendi işçisi olmadığını savunmuş ve davacının 14.07.2014 tarihinde Haziran ayı ücretini alamadığı gerekçesiyle iş bırakma eylemi yaptığını, bu provakatif eyleme katılan işçilerin tespit edilerek haklı nedenle iş akdinin feshedildiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı .... Şirketi vekili de husumet itirazında bulunarak diğer davalı .... ile şirket arasında ihale usulü iş yapmış olduğundan 21.07.2014 tarihinde ihale ile üstlenilen işin bitmiş olması nedeniyle davacının da iş aktinin son bulduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu ve iş aktinin geçerli neden olmaksızın feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Öncelikle; dosyaya yazılı bir fesih bildirimi sunulmadığı, davacıya ait işten ayrılma bildirgesinde "5" çıkış kodu gösterildiği, haklı neden savunulmadığı anlaşılmakla yapılan feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşılmakla davalıların bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.
Aynı şekilde davalılara karşı işe iade davası açan bir başka işçinin dosyasında verilen muvazaa nedeniyle davalı ....'ye işe iadesine dair kararın temyizi üzerine Dairemizce muvazaa bulunduğu kabul edilmiştir. ( Bknz. Yargıtay 7 Hukuk Dairesi, 23.03.2016 tarih ve 2015/42603 E-2016/6946 K sayılı ilamı)
Buna karşılık davalı .... vekilinin temyiz dilekçesinde İş Mahkemesinde açılan bir kısım dosyalarda davacı işçilerin davalı firmaya iadesine karar verildiği yönündeki itirazı yönünden ise; söz konusu dosyalarda davacı işçilerin açıkça taşeron şirkete işe iadesine şeklinde talepte bulundukları, mahkemece davacının taşeron şirkete iadesine karar verildiği, kararın davacı tarafından temyiz edilmediği ve ayrıca söz konusu bu dosyalardaki taşeron şirket ile temyiz incelemesi yapılan bu dosyadaki yüklenici şirketin aynı olmadığı ve bu hali ile emsal olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Muvazaalı bir hukuki muamele ile üçüncü kişinin ızrar edilmesi ona karşı bir haksız eylem niteliğindedir. Üçüncü kişiler muvazaa nedeniyle hakları halele uğratıldığı takdirde haksız fiil sorumluluğuna dayanarak muvazaalı hukuki işlemi yapan taraftan zararının tazminini isteyebilir. Haksız fiil işleyen kimse uygun illiyet bağı çevresine giren bütün zararlardan sorumludur. Ayrıca muvazaa sebebiyle akdin hükümsüzlüğünün ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması sayılan hallerde muvazaa ileri sürülemez.
Somut olayda iyiniyetli olan davacı işçiye karşı taraf olmadığı muvazaanın ileri sürülemeyeceği, akdin hükümsüzlüğünün davacıya karşı ileri sürülmesinin MK.'nun 2.maddesindeki iyiniyet kurallarına aykırı olduğu, ancak muvazalı işlemin taraflarının birbirlerine karşı muvazayı ileri sürebilmelerinin mümkün olduğu, hukuki bir engel bulunmadığı ve hiç kimsenin kendi hilesinden yararlanamayacağı ilkesi gereğince muvazaalı işlemi yapan davalı .... 'nin, davacının .... Genel Müdürlüğü'ne süresi içinde başvurması halinde hak kazanacağı 4 aya kadar ücret ve diğer haklarından, davacının .... Genel Müdürlüğü tarafından süresi içinde işe başlatılmaması halinde hakedeceği 4 aylık brüt ücreti tutarındaki tazminat alacağından daha açık bir anlatımla davalı .... Genel Müdürlüğü'nün davacının iş akdini geçersiz nedenle feshi sonucuna bağlı yasal yaptırım sonucu doğan alacağından diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmelidir. (HGK.'nun 03.12.2008 T. 2008/9-704 E, 2008/730 K. sayılı kararı)
Bu nedenle mahkemece muvazaa nedeniyle davacı işçi davalı .... Genel Müdürlüğü'ne işe iade edilmesine rağmen, muvazaa nedeniyle davalıların işe iadenin maddi sonuçlarından müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulması gerekirken işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti yönünden miktarının tespiti ile yetinildiği, bu hususta bir karar verilmediği görülmekle eksik hüküm kurulduğu görülmüştür.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Mahkemenin tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının .... Genel Müdürlüğü işyerine İŞE İADESİNE,
3-Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminatın davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydı ile miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4-Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5-Alınması gereken 29,20 TL harçtan peşin yatırılan 25,20 TL harcın tenzili ile bakiye 4,00 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacının yapmış olduğu 158,20 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 1.800,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine,
9-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ...'ne iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı .....'ne yükletilmesine, 11.04.2016 gününde oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy