(6098 S. K. m. 49, 56)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün süresi içinde taraflarca temyiz edilip, incelemenin Yargıtayca duruşmalı olarak yapılması davacı vekili tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 23.02.2016 Salı günü belirlenen saatte davacı A. F. A. vekili Av. V. A. ile davalı CMC Makina Tic. Ltd. Şti, vekili Av.C. Y. geldi. Gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:
Davacı vekili, tevzien İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açtığı davada, müvekkilinin davalı şirket ile yurt dışında Nijerya' da kurulacak fabrika için malzeme, makine temini ve montajı işinde çalıştırılması amacıyla düzenlenen bir protokol ile çalışmaya başladığını, buna dayanarak Nijerya'da kurulu Dismento Nigeria Ltd.Şti. ile 25.03.2010 tarihli yapılan sözleşmede kar paylaşımının davalı CMC Makine Ltd. Şti,'ne %30, Dismento Nigeria Ltd. Şti.'ne %70 olarak karara bağlandığını, davacıya ise davalı şirketin %30 karının %5'in verileceğinin hüküm altına alındığını, davacının davalı ile olan ilişkileri ve Nigeria firmasına tahhütleri gereği mühendis ve iyi derecede İngilizce'ye vakıf olduğundan satış müdürü olarak davalı CMC Makine Ltd. Şti' ne hizmet verdiğini, makinelerin hazırlanması, ihracatı için Nijerya'da bulunduğunu, bu işler nedeniyle 15 civarında yurt dışına gittiğini, 4 ay kadar orada kaldığını, müvekkiline her ne kadar davalı şirkette sigortalı görünse de emeği karşılığı yapılan anlaşmadan %10 komisyon ve ayrıca %5 hisse verileceğinin kararlaştırıldığını, ayrıca davacının yol, konaklama, haberleşme ve işin yürütümü ile ilgili giderleri kendisinin karşılamak zorunda kaldığını, bunların kendisine ödenmediğini iddia ederek 10.000.-TL. maddi 20.000TL manevi tazminatın sözleşme tarihi olan 25/03/2010 tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde İş Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile 14/01/2014 tarihli 2012/317 Esas 2014/12 Karar sayılı karar ile verilen görevsizlik kararının temyiz edilmeden kesinleşmesi nedeni ile dosya İzmir 11. İş Mahkemesi'ne tevzi edilmiştir.
Davalı vekili, davacının İngilizce bildiği için bir dönem davalı şirketin yurt dışındaki işlerini takip etmek üzere işe alındığını, hesap vermeden işi bıraktığı gibi şirket parası ile alınan şirkete ait cep telefonu, lap-top bilgisayarı ve şirkete ait evrakları teslim etmediğini, davalı şirketin davacıyı Nijerya'daki fuara gönderdiğini ve davacının irtibat sağladığı Dismento Nigeria şirketi ile bitkisel yağ üretim tesisi kurulması için anlaşma yapıldığını, bu anlaşmaya göre davalı şirket tarafından imal edilecek yağ fabrikasının üretime başlamasından sonra elde edilecek karın %5'inin davacıya verilmesinin kararlaştırıldığını, ancak davacının davalı şirketin güvenini kötüye kullanması üzerine Nijerya şirketinin bir dönemden sonra para göndermediğini ve davalı şirketin imalatı durdurduğunu, sözleşmenin bir süre askıya alındığını, davacıya yurt dışındaki işi takip ediyor olması nedeniyle çok yüksek miktarda ödeme yapıldığını, ödemelerin bir kısmının banka hesabına havale bir kısmının elden nakit olarak yapıldığını, davacı ile davalı arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığım, davalının Dismento Nigeria şirketi yaptığı sözleşmenin bozulmasına davacının sebep olduğunu, davalı şirketin davacının kusurlu hareketinden kaynaklanan nedenlerle sözleşme gereklerinin yerine getirilmemesi nedeniyle hem makine üretim ve montajından elde edeceği kazançtan hem de yağ üretiminin başlamasından sonra beş yıl içinde elde edilecek kardan mahrum kaldığını, zarara uğradığını, bu davranışına rağmen davacının ayrıca maddi manevi tazminat talebinin haksız ve yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda davacının maddi tazminat adı altında isteminin ödenmeyen aylık ücret ile davalı şirket ile Nijerya'daki şirket arasında iş sözleşmesel ilişkisinin tesisi ve ifası aşamasında yaptığı harcamalardan ibaret olduğu gerekçesi ile maddi tazminatı isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Her ne kadar Ticaret Mahkemesi'nin temyiz edilmeden kesinleşen kararında davacının işçi olduğundan bahisle görevsizlik karar verilmiş ise de, dosya içeriğinden davacının yurt dışındaki Diemento Nigeria Ltd. Şirketi ile kişisel ilişkilerini kullanarak bağlantı kurup bu firma ile davalı şirket arasında Nijerya'da bitkisel yağ üretecek bir fabrika kurulması için anlaşma sağladığı, sözleşmelerde davacının adının da bulunduğu, yapılacak işe karşılık komisyon ve kar payı alacağını iddia etmiş olmasına, resmi işlemlerde kolaylık sağlanması için davacının iş sözleşmesi ile çalışıyormuş gibi SGK'na çalışmalarının bildirilmesine göre SGK'na yapılan bildirimlerin tek başına ilişkiyi iş sözleşmesine dönüştürmeyeceğinin ve bu hali ile davanın Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına girdiğinin anlaşılmasına göre, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde işin esası hakkında karar verilmesi hatalı olmuştur.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde taraflara iadesine, 1.350,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınıp davacıya, 1.350,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 23.02.2016 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy