(765 S. K. m. 95) (647 S. K. m. 7)
Dava: Alucra Asliye Ceza Mahkemesinin 22.8.1979 gün ve 1979/77 - 110 sayılı kararı ile 6136 sayılı Kanunun 13/1. maddesi uyarınca hükümlü temel hakkında verilip tecil edilen cezaya ait Adli Sicildeki hükümlülük kaydının silinmesine dair Alucra Asliye Ceza Mahkemesin'ce ittihaz olunan 13.11.1984 gün ve 1984/41 Değ. İş sayılı karara vaki itiraz üzerine, merci sıfatıyla Şebinkarahisar Ağır Ceza Mahkemesi'nce ittihaz olunan ve itirazın reddine mütedair bulunan 5.12.1984 gün ve 1984/62 Müteferrik sayılı kararı havi evrak incelendi :
Sanığın tecil edilen cezasına ait karar 22.8.1979 tarihinde verilmiş ve bu karar 23.9.1979 tarihinde kesinleşmiştir.
TCK.nun 95/II. maddesi cürüm ile mahkum olan kimsenin, hüküm tarihinden itibaren 5 sene içinde işlediği bir cürümden dolayı mahkum olmaması halinde tecil edilmiş mahkumiyetin vaki olmamış sayılacağını amir bulunmaktadır. Kanunun açık hükmüne göre bu 5 yıllık süre tecilli cezaya ait kararın verildiği tarihte başlayıp 2. suçun işlendiği tarihte son bulmaktadır.
Bir örneği evrak içinde bulunan ikinci suça ait Alucra Kaymakamlığı İdare Kurulunun 22.9.1982 gün ve 20 sayılı lüzumu muhakeme kararına göre, sanık, dava konusu cürüm nev'inden olan ikinci suçu 1982 yılı Haziran ayında işlemiştir. Yani TCK.nun 95/II. maddesindeki 5 yıllık süre geçmeden 2. suçu işlemiş olup, bu husustaki dava da halen Alucra Asliye Ceza Mahkemesi'nin 1983/31 esasında kayıtlı olarak derbest bulunmaktadır.
Ayrıca Adli Sicildeki hükümlülük kaydının silinmesiyle ilgili 647 sayılı Kanunun 7/B maddesi ertelenmiş olan hükümlülüklerin esasen vaki olmamış sayıldığı tarihten sonra Adli Sicildeki hükümlülük kaydının silinebileceğini amir bulunmaktadır.
Sanığın sabıka kaydındaki tecilli cezasının vaki olmamış sayılıp sayılmayacağı hususu, 5 yıllık süre içinde işlediği 2. suçundan dolayı Alucra Asliye Ceza Mahkemesinin 1983/31 esasında kayıtlı davanın sonuçlanması ile belli olacaktır. Zira bu dava mahkumiyet kararı ile sonuçlandığı takdirde TCK.nun 95/II. maddesi uyarınca tecilli cezanın da aynen infazına karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla sanık hakkında Alucra Asliye Ceza Mahkemesinini 1983/31 esasında kayıtlı olarak görülmekte olan 2. suçuna ait dava sonucu beklenmeksizin yazılı şekilde karar ittihazında isabet görülmediğinden dolayı CMUK.nun 343. maddesi gereğince mezkür kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığının 9.1.1985 gün ve 01632 sayılı yazılı emrine atfen C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye ihbar ve dava evrakı birlikte tevdii kılınmakla incelendi :
Hükümlü Temel'in 6136 sayılı kanunun 13. maddesine aykırılıktan TCK.nun 59. maddesinin uygulanması ile 10 ay hapis ve 2500 lira ağır para cezasiyla cezalandırılmasına ve bu cezanın ertelenmesine ilişkin olarak Alucra Asliye Ceza Mahkemesi'nden verilen 22.9.1979 günlü 77/110 sayılı hüküm 23.9.1979 tarihde kesinleşmiştir.
Adı geçenin 1982 yılında iftira ve başkası adına menfaat sağlamak suçunu işlediği iddiası ile Alucra İlçe idare Kurulunun 22.9.1982 günlü 1/20 sayılı lüzumu muhakeme kararı üzerine aynı yer Asliye Ceza Mahkemesinde açılan kamu davasının 1983/31 esasında görülmekte olup henüz sonuçlanmadığı anlaşılmaktadır.
Temel, kesinleşen ertelenmiş cezasına ait kararın Adli Sicilden silinmesi isteğinden bulunmuş ve bu istek kabul edilerek Adli Sicildeki kaydın suç tarihinden başlayarak 5 yıl içinde (Herhangi bir hüküm giymediğinden) silinmesine karar verilmiş ve bu karara karşı aynı süre içinde bir suç işlemiş bulunduğu gerekçesi ile C.Savcılığı'nca yapılan itiraz Şebinkarahisar Ağır Ceza Mahkemisince red olunmuş ve kesinleşmiş bulunmaktadır.
Bu nedenle hükmün yazılı emir yolu ile incelenmesine yasa engel yoktur. Gerek TCK.nun 95. maddesinin (II) sayılı ve gerekse 647 sayılı kanunun 7. maddesinin (B) bendi (5 sene içinde işlediği bir cürümden dolayı mahkum olmama) durumunu cezası ertelenmiş hükümlülüğü aslında oluşmamış saymanın koşulu olarak vurgulanmaktadır. 94. madde uyarınca yapılması öngörülen uyarınında (yeniden bir suç işlediğinde ertelenen cezanın da çektirileceği) hükmü TCK.nun 95 ve 647 sayılı kanunun 7. maddeleriyle birlikte değerlendirildiğinde ertelemenin düşüncesi açısından başka bir suçun işlenmesine önem verildiğinin kabulü gerekir. Yasalarda (mahkum olmama) gibi olumsuz bir anlatımın seçilmiş olması mahkumiyetin deneme süresinde işlenen cürümün hukukça belgelendirilmesi anlamına geldiğini gösterir.
Ertelemede amaç, cezanın suç işleyene uydurulması ve ceza yerine getirilmeden de iyi hal göstereceği ve bir daha suç işlemeyeceği konusundaki kanıya dayandığına göre suçun bu süre içinde işlenmesinin yeterli bulunduğundan kuşku olmamalıdır. Cezalarının yerine getirilmesi sırasında iyi hal gösteren hükümlülerin koşullu salıvermeden sonraki süre içinde bir cürüm işlemeleri koşulunu düzenleyen TCK.nun 17. maddesiyle ilgili olarak Yargıtay İçtihadı Birleştirme Ceza Bölümü Genel Kurulu 8.6.1970 günlü ve 9/4 sayılı kararı gerekçesinde aynen : " TCK.nun 17. maddesinin 1. fıkrasında yazılı (Mahkum olur) sözünün, (cürüm işler) anlamında kullandığını kabul etmek gerekir. Burada (mahkumiyet) terimi, deneme müddetinde işlenen cürmün hukuki tevsik ve tescili manasında maddede yer almıştır. Kaldı ki, hükmün kesinleşmesine mahkumun ahlaki durumu ile hiçbir ilişkisi olmayıp, 17. maddenin aradığı unsur; ilk cürümden dolayı hükümlünün meşruten tahliye tarihi ile bihakkın tahliye edilmesi gereken tarih arasında şahsi hürriyeti bağlayıcı kısıtlı bir cürüm işlemiş olması keyfiyetidir." demekle deneme süresi içinde suç işlemeyi yeterli gören iradesi de açıklığa kavuşmuştur.
İster ertelemede saptandığı gibi cürümlerde 5 yıl ve isterse koşullu salıverme tarihi ile hakkı ile salıverme tarihi arasında geçen belirsiz süre olsun deneme süresi ancak kişinin iyi halinin ve ahlaki durumunun saptanması açısından değerlendirilmelidir. Bu süre içinde işlediği iddia olunan suç nedeniyle verilip kesinleşecek beraet kararı esasen ertelenmiş hükümlülüğün yok sayılması ile sonuçlanacağına ve hükümlülük durumunda ise her iki ceza ayrı ayrı yerine getirileceğine göre deneme süresi içinde 2. suçun işlenmiş olması yeterlidir.
Bu nedenle Adli Sicildeki kaydın deneme süresi içinde mahkum edilmeme gerekçesine bağlı kalınarak silinmesine ilişkin Alucra Asliye Ceza Mahkemesi kararına karşı yapılan itirazın kabulü gerekirken reddine karar verilmesi yasaya aykırı ve C.Başsavcılığının yazılı emire dayanan düşüncesi yerinde görüldüğünden Şebinkarahisar Ağır Ceza Mahkemesinden verilip kesinleşen 5.12.1984 günlü, 1984/62 Müt. sayılı hükmün BOZULMASINA, bundan sonraki işlemlerin CMUK.nun 343. maddesinin son fıkrası uyarınca yerinde yapılmasına, 30.1.1985 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy