(765 S. K. m. 40)
Dava: Yasa dışı Kurtuluş örgütünün devamı olan Türkiye ve Kuzey Kürdistan Kurtuluş örgütü içerisinde faaliyette bulunmaktan 3.5.1986 tarihinde yakalanıp ... Devlet Güvenlik Mahkemesince 16.5.1986 tarihinde tutuklanarak 5.5.1987 tarihinde tahliye edilen sanık M.D. hakkında anılan mahkemece yapılan yargılama sonunda; sanığın ayrıca 6136 sayılı Kanune da muhalefet etmiş olması nedeniyle hakkında suç duyurusunda bulunulmasına dair verilmiş 30.6.1986 gün ve 1986/81-53-43 sayılı karara istinaden, ... Asliye Ceza Mahkemesinde açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda, sanığın 6136 Sayılı Kanunun 13/3 maddesi gereğince 1 yıl hapis 3000 lira ağır para cezası ile cezalandırılmasına dair verilen 10.2.1987 gün ve E. 1986/574, K. 1987/45 sayılı kararın Yüksek Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 8.12.1987 gün ve 1987/9770 10805 sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiş olması üzerine; hükümlü vekilinin, müvekkilinin .. Devlet Güvenlik Mahkemesinin 985/79 esas sayısında kayıtlı bulunan davada tutuklulukta geçirmiş olduğu sürenin, işbu cezasından mahsup edilmesi isteminin reddine dair ... Asliye Ceza Mahkemesince verilen 9.6.1988 gün ve E. 1986/574, K. 1988/82 Müt sayılı karara karşı vukubulan itirazın keza reddine ilişkin merci .. Ağır Ceza Mahkemesince ittihaz olunan 29.6.1988 gün ve 1988/203 D. İş sayılı kararı havi dosya tetkik olundu.
Hükümlü M.D.'nin 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçundan yargılanarak sonuçta 1 yıl hapis ve 3000 lira ağır para cezası ile cezalandırılmasına dair Asliye Ceza Mahkemesince 10.2.1987 tarihinde verilmiş hükmün Yüksek Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 8.12.1987 gün ve 1987/9770-10805 sayılı sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiş olmasından önce ... Devlet Güvenlik Mahkemesinde görülmekte olan ve mahkemenin 1985/79 esas sayısında kayıtlı bulunan dava nedeniyle 3.5.1986 tarihinde yakalanıp 16.5.1986 tarihinde tutuklanarak 5.5.1987 tarihinde tahliye edilmiş olmasına nazaran tutuklamanın TCK.nun 40. maddesindeki kesinleşme koşulundan önce gerçekleşmiş bulunması itibariyle itirazın kabulünün gerektiği nitekim benzer bir olay nedeniyle bu hususun Yüksek Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 17.9.1984 gün ve 1984/4247-3967 sayılı ilamı ile de kabul edilmiş olduğu gözetilmeden yazılı olduğu şekilde itirazın reddine karar ittihaz edilmiş bulunulmasında isabet görülmediğinden dolayı CMUK.nun 343. maddesi gereğince mezkur kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığının 23 Kasım 1988 gün ve 54455 sayılı yazılı emrine atfen C. Başsavcılığınca düzenlenen tebliğname ile dava evrakı incelendi.
... Devlet Güvenlik Mahkemesi C. Savcılığının 30.6.1986 gün ve 1986/81 Hz. 53 esas sayılı iddianamesi ile sanık M.D. hakkında TCK.nun 168/1 maddesine aykırılıktan kamu davası açıldığı; Aynı soruşturma esnasında adı geçen sanığın TCK.nun 350 ve 6136 sayılı yasanın 13. maddelerini de ihlal ettiğinin tespit edildiği ancak; 2841 sayılı yasanın 9. maddesi uyarınca bu suçları ile ilgili evrakın tefrik edilerek görevli ve yetkili ... C. Savcılığına gönderildiği yine aynı iddianame eklerinden sanık M.'nin 3.5.1986 tarihinde gözaltına alındığı ve ... Devlet Güvenlik Mahkemesinin 16.5.1986 gün ve 1986/86 Değişik İş. sayılı kararı ile Yasa dışı Türkiye Kuzey Kürdistan Kurtuluş Örgütü içerisinde faaliyette bulunmak suçundan tutuklandığı, .... Devlet Güvenlik Mahkemesinin 3.6.1987 gün ve 1985/79 sayılı yazısından da sanık M.'nin 5.5.1987 günü tahliye edildiği, tutuklanıp sonradan salıverildiği suçla ilgili bu davanın henüz derdest bulunduğu anlaşılmıştır.
Tefrik edilen hüviyet cüzdanı üzerine tahrifat yapmak ve 6136 sayılı kanuna aykırılık suçlarından ... C. Savcılığının 9.10.1986 günlü iddianamesi ile açılan kamu davasında sanık M.D.'nin aynı yer .. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 10.2.1987 gün ve 1986/574-esas 1987/45 sayılı kararla 1 yıl hapis 3000 lira ağır para cezası ile hükümlendirildiği kararın Yargıtayca onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
Sanık vekili ... Asliye Ceza Mahkemesince müracaat ederek halen derdest bulunan ... Devlet Güvenlik Mahkemesindeki 1985/79 esas sayılı dosyada tutuklu kalınan sürenin 6136 sayılı yasaya aykırı davranışta bulunmak suçundan dolayı verilen ve kesinleşen yukarda yazılı 1 yıl hapis cezasından mahsubunu talep ettiği mahkemece talebin red olunduğu, karara vaki itirazında keza ... Ağır Ceza Mahkemesinin 29.6.1988 gün ve 1988/203 Değ. iş sayılı kararı ile reddedildiği görülmüştür.
TCK.nun 40. maddesinin ilk fıkrasındaki Hüküm katiyet kesbetmeden evvel vuku bulan mevkufiyet CEZA MAHKUMİYETLERİNDEN indirilir) hükmü açık ve kesin bir nitelik taşımaktadır. Sanık soruşturma sonucu muhtelif suçlarla suçlanmış ve bunlardan biri nedeniyle tutuklanmıştır. Davalar yasa ve usul hükmü gereği ayrı ayrı mahkemelere açılmamış olup; bir dosya içinde ve aynı mahkemede birlikte görülse idi tutuklu kalınan sürenin mahkum olduğu suçtan alacağı cezaya mahsup edileceği yukarıya aynen alınan yasa hükmü uyarınca kuşkusuz idi. 6.3.1970 gün ve 5/68 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıda bu olanağı açık bir biçimde vurgulamıştır.
Devlet Güvenlik Mahkemesindeki davanın henüz sonuçlanmamış bulunmasına rağmen bu davadaki tutuk kaldığı sürenin, diğer mahkemedeki suçundan dolayı aldığı ceza müddetinden mahsubuna engel bir hüküm yoktur. TCK.nun 40. maddesinin açık hükmü, tutuklanmış olduğu suçtan açılan davanın beraat kararı ile mutlaka sonuçlanmış olması gerektiği biçiminde yorumlamayı haklı gösterecek hiç bir neden yoktur. Zira mahsub mümkün olmaz ve cezanın tamamı çektirilirse tutuklu kaldığı derdest davadan beraat etmesi halinde sanık için telafisi gayrikabil bir durumun hasıl olacağı kuşkusuzdur.
Mahsub işleminden sonra verilecek bilgi ile henüz neticelenmemiş ve tutukluluğa neden olan davanın mahkumiyetle sonuçlanması halinde bu cezanın her zaman için çektirilmesi imkanının mevcut bulunması dikkate alındığında itirazın kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmış, böylece tebliğnamedeki bozma istemi yasaya, hak ve adalete uygun görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle sanık vekilinin, tutukluluk süresinin mahsubuna ilişkin isteğinin reddine dair ... Asliye Ceza Mahkemesinin 9.6.1988 gün ve 1986/574-1982 müteferrik sayılı red kararına karşı yaptığı itirazın kabulü yerine reddine dair karara vaki itirazın .. Ağır Ceza Mahkemesince kabulü yerine 29.6.1988 gün ve 1988/203 Değ. iş sayılı kararla reddine karar verilmesi yasaya aykırı ve C. Başsavcılığının yazılı düşüncesi yerinde bulunduğundan yukarıda sözü edilen ... Ağır Ceza Mahkemesince verilip kesinleşen 29.6.1988 tarihli hükmün Bozulmasına ve ortadan kaldırılmasına. Bozma nedenine ve CMUK.nun 343 maddesine göre sanık M.D.'nin ... Devlet Güvenlik Mahkemesinde görülmekte olan 985/79 esas sayılı dava nedeniyle 3.5.1986 tarihinde gözaltına alınıp 16.5.1986 günü tutuklanıp 5.5.1987 günü tahliye edilerek tutuklu kaldığı 1 yıldan fazla sürenin ... Asliye Ceza Mahkemesinin 10.2.1987 gün 1986/574 Esas 1987/45 sayılı kararı ile verilip kesinleşen 1 yıl hapis ve 3000 lira ağır para cezasından TCK.nun 40. maddesi uyarınca mahsubuna, böylece mahkumiyet ilamında yerine getirilmesi gereken hürriyeti bağlayıcı cezası kalmamış olacağından infazın durdurulmasına ve başka bir suçtan tutuklu veya hükümlü olmadığı takdirde sanığın telle salıverilmesinin sağlanması için C. Başsavcılığına müzekkere yazılmasının 8.12.1988 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy