Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanıklar ..., ... ve ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 109/2, 109/3-b ve 62. maddeleri gereğince 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına dair Şanlıurfa 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.03.2017 tarihli ve 2016/295 esas, 2017/106 sayılı kararının Yargıtay 14. Ceza Dairesinin 24.04.2018 tarihli ve 2017/6106 esas, 2018/3089 sayılı kararı ile onanması sonucu kesinleşmesini müteakip, hükümlüler müdafii tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin Şanlıurfa 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 01.06.2018 tarihli ve 2016/295 esas, 2017/106 sayılı ek kararına karşı yapılan itirazın reddine dair Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.06.2018 tarihli ve 2018/882 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
5271 sayılı CMK.nın 23/3. maddesindeki “Yargılamanın yenilenmesi halinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanunun 318/1. maddesindeki “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir” şeklindeki düzenlemeler karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümde belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu sebeple adil yargılanma hakkının bir uzantısı olarak, olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği cihetle, somut olayda ilk yargılamada görev alan hâkim ...’in yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair kararda da görev almış olduğu gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı CMK.nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 03.04.2019 gün ve 2942 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12.04.2019 gün ve KYB/2019/38131 sayılı ihbarnamesi ile dairemize tevdii kılınmakla incelendi.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Gereği görüşülüp düşünüldü:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 318. maddesinin 1. fıkrasında “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” ve aynı Kanun’un 23. maddesinin 3. fıkrasında “Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz” hükümleri öngörülmüş; böylece aynı olay hakkında daha önce görüşünü belirtmiş olan hakimin, daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakimin tarafsızlığı sağlanmıştır.
Kanun koyucunun amacı ile adil yargılanma ilkesi gereğince bu hükmün geniş yorumlanması ve mahkumiyet kararında görev yapan hakimin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin kararda görev yapamayacağının kabul edilmesi gerekir.
Somut olayda; hükümlüler ..., ... ve ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen Şanlıurfa 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.03.2017 tarihli ve 2016/295 esas 2017/106 sayılı mahkûmiyet hükmünde görev alan hakim ...'in yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine ilişkin aynı mahkemenin 01.06.2018 tarihli ve 2016/295 esas, 2017/106 sayılı ek kararında da görev yaptığı anlaşılmakla; adı geçen hâkimin, dava ile ilgili yargılama yaparak ulaştığı kanaatini ilk hükümle dosyaya yansıtması nedeniyle yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığı yönünden yapılan değerlendirmede önceki kanaatinden etkilenebileceği dikkate alınarak, farklı hâkim tarafından istem hakkında karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine dair karara itirazın kabulü yerine Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.06.2018 tarihli ve 2018/882 değişik iş sayılı kararı ile reddine karar verilmesi,
Yasaya aykırı ve Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma istemine dayalı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarname içeriği bu itibarla yerinde görüldüğünden Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.06.2018 tarihli ve 2018/882 değişik iş sayılı kararının CMK.nın 309. maddesi gereğince BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahkemesince yapılmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.12.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.