MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI: 2021/246 D.İş sayılı Karar
SUÇ: Uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti
İNCELEME KONUSU
KARAR: İtirazın reddi
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 04.01.2021 tarih, 2020/192492 Soruşturma, 2021/3 Karar sayılı kararı ile şüpheli hakkında uyuşturucu madde kullanma suçundan kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiği, 12.02.2021 tarihinde erteleme kararı resen kaldırılarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 01.03.2021 tarih, 2020/192492 Soruşturma, 2021/9212 Esas ve 2021/2269 İddianame numarası ile uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti suçundan iddianame tanzim edildiği, İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.03.2021 tarih, 2021/57 İddianame değerlendirme numaralı kararı ile iddianamenin iadesine karar verildiği, 15.03.2021 tarihinde Cumhuriyet savcısı tarafından iddianamenin iadesi kararına itiraz edilerek İstanbul 41. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.03.2021 tarih, 2021/246 Değişik İş sayılı kararı ile kesin olarak itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 2022/10946 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57804 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
" İstanbul Anadolu 40. Ağır Ceza Mahkemesince, şüpheli hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak suçundan 04/01/2021 tarihli ve 202/192492 soruşturma, 2021/3 karar sayılı kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiğinden ve şartları oluşmadan gerekçesiz bir şekilde kaldırıldığından bahisle iddianamenin iadesine karar verildiği anlaşılmış ise de,
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170. maddesinde, iddianamede bulunması gereken hususların neler olacağının gösterildiği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, 5271 sayılı Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukukî nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, somut olayda İstanbul Cumhuriyet Savcılığınca şüphelinin üzerine atılı suçun uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçu olduğu değerlendirilerek iddianame düzenlendiği; bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği gibi mahkemenin de hukuki nitelendirme ile bağlı olmadığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 04.01.2021 tarih, 2020/192492 Soruşturma, 2021/3 Karar sayılı kararı ile şüpheli hakkında uyuşturucu madde kullanma suçundan kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiği, 12.02.2021 tarihinde erteleme kararı resen kaldırılarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 01.03.2021 tarih, 2020/192492 Soruşturma, 2021/9212 Esas ve 2021/2269 İddianame numarası ile uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti suçundan iddianame tanzim edildiği, İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.03.2021 tarih, 2021/57 İddianame değerlendirme numaralı kararı ile iddianamenin iadesine karar verildiği, 15.03.2021 tarihinde Cumhuriyet savcısı tarafından iddianamede sevk maddelerinde belirtilen suçun açıkça anlatıldığı, 5271 sayılı Kanun ve Yargıtay uygulamalarında iade nedeni olarak belirtilmeyen nedenle iade kararı verildiği belirtilerek iddianamenin iadesi kararına itiraz edilerek İstanbul 41. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.03.2021 tarih, 2021/246 Değişik İş sayılı kararı ile iade kararı hukuka uygun bulunarak, kesin olarak itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
5237 sayılı Kanun'un 191/2. maddesinde "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır. Erteleme kararı kolluk birimlerine de bildirilir" şeklindeki düzenleme ile kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına bağlanan hukuki sonuçlara açıklık getirmektedir. 191/7. maddesi gereğince şüpheli erteleme süresi zarfında dördüncü fıkrada belirtilen yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verileceği düzenlenmektedir.
Bu suretle kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı şarta bağlı olup şüphelinin denetim süresinde yükümlülüklerine aykırı davranmaması halinde mutlak suretle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ile sonuçlanan bir karar niteliğindedir. Bu anlamda 5237 sayılı Kanun'un 191. maddesinde düzenlenen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı, şüpheli hakkında belirli yükümlülüklere uygun davranması halinde "kovuşturmayı sonlandırıcı nitelikte" kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesini sağlayan ve denetimli serbestlik yükümlülüğü altında bulunan şüpheliye hukuki bir statü tanıyan bir ceza muhakemesi kararı vasfındadır. Hakkında bu kararın verildiğini öğrenen şüphelinin bu karara olası itirazı sonucu hakkındaki erteleme kararı kesinleşerek denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına başlanacağı, şüphelinin belirli süre sonunda bu yükümlülüklere uyduğu taktirde hakkındaki kovuşturmanın, adli makamlarca yapılan ceza muhakemesi işlemlerinin şüpheliye yapılan bildirim ile öğrenmesi üzerine şüpheli yeni bir hukuki duruma girmiş bulunacaktır.
Bu itibarla, hukuki güvenlik ilkesi gereği, şüpheli hakkındaki bu hukuki durumu sona erdirmek için kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının usulünce kaldırılarak, yeni bir ceza muhakemesi kararı tesis edilmesi ve bu durumdan muhakeme sujelerinin haberdar edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda soruşturma dosyası kapsamına göre, Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının ancak kanun yararına bozma yoluna başvurularak kaldırılması sonucu şüpheli hakkında yeni bir hukuki duruma geçilmesi mümkün olmalıdır. Olağanüstü kanun yoluna başvurulmadan Cumhuriyet savcısının verdiği ve usulünce kesinleşen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının hiç bir yasal dayanak olmadığı halde kendiliğinden geri alınması hukuki güvenlik ilkesine ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumunun amacına aykırılık oluşturacağından kanun yararına bozma istemi yerinde görülmemiştir.
III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,
Dava dosyasının, Mahkemesine sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.03.2025 tarihinde karar verildi.