MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/1377 E., 2024/351 K.
SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması
İNCELEME KONUSU
KARAR : Mahkumiyet
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
Silivri Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.09.2023 tarihli iddianamesiyle hükümlü hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 292/1, 53... . maddeleri uyarınca açılan dava ile yapılan yargılama neticesinde Silivri 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.11.2023 tarihli kararı ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un (5275 sayılı Kanun) 97/1. maddesi delaletiyle 5237 sayılı Kanun’un 292/1, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 251/3, 5237 sayılı Kanun'un 53... . maddeleri uyarınca 4 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği, hükümlünün itirazı üzerine Silivri 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.03.2024 tarihli kararı ile 5275 sayılı Kanun'un 97/1. maddesi delaletiyle 5237 sayılı Kanun’un 292/1, 5237 sayılı Kanun'un 53... . maddeleri uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği, söz konusu kararın, istinaf edilmeksizin 28.03.2024 tarihinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 25.11.2025 tarihli ve 2024/26871 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.12.2025 tarihli ve KYB-2025/143413 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre, covid izninde iken dönmesi gereken sürenin bitiminden itibaren iki gün geçmiş olmasına karşın müracaat etmeyerek firar durumuna düştüğünden bahisle sanık hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan mahkumiyet kararı verilmiş ise de, 5275 sayılı Kanun'un 97. maddesinde yer alan, "İzinden dönmeyen veya iki günden fazla bir süre geçtikten sonra dönen hükümlüler hakkında Türk Ceza Kanununun 292 nci ve izleyen maddelerinde yazılı hükümler uygulanır. (2) İzin süresini iki gün veya daha az bir süre geçiren hükümlüler hakkında disiplin işlemi yapılır. İzinli iken firar eden hükümlüye bir daha izin verilmez." şeklindeki düzenlenme nazara alındığında; izin belgesinde iki gün içinde kuruma teslim olmasının gerektiği, teslim olmadığı taktirde 5237 sayılı Kanun'un 292. ve izleyen maddelerinde yazılı hükümlerin uygulanacağı ihtarı bulunmadığı ve suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden, beraat yerine yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
1. Marmara Açık Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak kalmakta olan hükümlünün Covid-19 nedeniyle 09.06.2023 tarihinde kurumdan ayrıldığı, 15.08.2023 tarihinde kuruma teslim olması gerekirken olmadığı, 48 saatlik süre de geçtiği halde dönmediğinden hükümlünün firar durumuna düşmesi nedeniyle kurum görevlileri tarafından düzenlenen 18.08.2023 tarihli tutanak ile suç duyurusunda bulunulduğu, Silivri Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.09.2023 tarihli iddianamesiyle hükümlü hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 292/1, 53... . maddeleri uyarınca açılan dava ile yapılan yargılama neticesinde Silivri 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.11.2023 tarihli kararı ile 5275 sayılı Kanun'un 97/1. maddesi delaletiyle 5237 sayılı Kanun’un 292/1, 5271 sayılı Kanun'un 251/3, 5237 sayılı Kanun'un 53... . maddeleri uyarınca 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği, hükümlünün itirazı üzerine Silivri 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.03.2024 tarihli kararı ile 5275 sayılı Kanun'un 97/1. maddesi delaletiyle 5237 sayılı Kanun’un 292/1, 5237 sayılı Kanun'un 53... . maddeleri uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği, söz konusu kararın, istinaf edilmeksizin 28.03.2024 tarihinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği belirlenmiştir.
2. 5275 sayılı Kanun’un “İzinler” başlıklı 93. maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan birinci fıkrası;
“(1) Yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarında bulunanlar dışındaki hükümlülere mazeret izni, özel izin veya iş arama izni verilebilir. İzinde geçen süreler hükümlülükte geçmiş sayılır.”
Aynı Kanun'un "İzinden dönmeme, geç dönme" başlıklı 97. maddesinin, inceleme konusu ile ilgili birinci ve ikinci fıkraları;
"(1) İzinden dönmeyen veya iki günden fazla bir süre geçtikten sonra dönen hükümlüler hakkında Türk Ceza Kanununun 292 nci ve izleyen maddelerinde yazılı hükümler uygulanır. (Ek cümle:14/4/2020-7242/40 md.) Salgın hastalık, doğal afet, savaş veya seferberlik durumunda bu sebeplerden dolayı izinden dönemeyen veya geç dönen hükümlülere ceza verilmez.
(2) İzin süresini iki gün veya daha az bir süre geçiren hükümlüler hakkında disiplin işlemi yapılır."
Şeklinde düzenlenmiştir.
5275 sayılı Kanun'a 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 53. maddesi ile eklenen geçici 9. maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan beşinci fıkrası;
"(5) Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle, açık ceza infaz kurumlarında bulunanlar ile kapalı ceza infaz kurumunda bulunup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanan hükümlüler, 105/A maddesi kapsamında denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasının infazına karar verilen hükümlüler ve 106 ncı madde veya diğer kanunlar uyarınca denetimli serbestlik tedbirinden yararlanan hükümlüler, 31/5/2020 tarihine kadar izinli sayılır. Salgının devam etmesi hâlinde bu süre, Sağlık Bakanlığının önerisi üzerine Adalet Bakanlığı tarafından her defasında iki ayı geçmemek üzere ondokuz kez uzatılabilir. Bu fıkra uyarınca izinli sayılanlar hakkında 95... nci madde hükümleri uygulanır."
Şeklinde düzenlenmiştir.
5275 sayılı Kanun'a 15.07.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7456 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile eklenen geçici 10. maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan birinci ve üçüncü fıkraları;
"(1) 31.07.2023 tarihi itibarıyla geçici 9 uncu maddenin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinde bulunan hükümlüler, izin bitimini takip eden onbeş gün içinde infaz işlemlerinin devam ettiği kurumlara dönmek zorundadır.
...
(3) Yukarıdaki fıkralar uyarınca, izinden dönecek hükümlüler ile hakkında denetimli serbestlik kararı verilecek hükümlülere ilişkin hususlar, Adalet Bakanlığının resmî internet sitesinde duyurulur."
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. İlgili kanun hükümleri çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; 5275 sayılı Kanun'un 93. maddesi uyarınca hükümlünün izin hakkını kullandığı durumlarda kurumdan ayrılış ve dönüş tarih ve saatlerini içeren bir izin belgesi düzenlenmekte ve bu belgeden bir örnek de hükümlüye verilmektedir. Hükümlüye kuruma dönüş tarihine ilişkin ayrıca bir tebligat yapılmamakta, izne ayrılmış olan hükümlünün o izin kağıdında belirtilen süre içerisinde izin hakkını kullanıp belirtilen tarihte kuruma dönmesi gerektiğine ilişkin kendisine bir sorumluluk yüklenmektedir. Hükümlüden beklenen, bu yükümlülüğe uygun olarak izin hakkını kullanıp tekrar kuruma dönmesidir.
Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde de görülmüş olması sebebiyle 7242 sayılı Kanun ile 5275 sayılı Kanun'a eklenen geçici 9/5. maddesi ile,
a) Açık ceza infaz kurumlarında bulunanlar,
b) Kapalı ceza infaz kurumunda bulunup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanan hükümlüler,
c) 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesi kapsamında denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasının infazına karar verilen hükümlüler,
d) 5275 sayılı Kanun'un 106 ncı maddesi veya diğer kanunlar uyarınca denetimli serbestlik tedbirinden yararlanan hükümlülerin izinli sayılacağı belirtilmiştir.
4. Adalet Bakanlığı Ceza Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün internet sayfasında yapılan duyuruda, hükümlülerin infaz durumlarını 20.07.2023 tarihi itibari ile e–Devlet kapısına TC kimlik numarası ve e-Devlet şifresi ile giriş yaparak Adalet Bakanlığı bölümünde yer alan "Hükümlü İnfaz Bilgileri Sorgulama" ekranından öğrenebilecekleri, ayrıca hükümlülerin UYAP sisteminde kayıtlı GSM numaralarına cezalarının infaz durumu ile ilgili SMS gönderileceği, sorgulama ekranında ve hükümlüye gönderilen SMS metninde “Sayın: İsim-Soyisim İnfaz işlemlerinizin yürütüldüğü ….. ceza infaz kurumuna 01/08/2023 - 15/08/2023 tarihleri arasında dönmeniz gerekmektedir.” ibaresi bulunanların 01.08.2023 - 15.08.2023 tarihleri arasında belirtilen kuruma dönmek zorunda olduğu şeklinde açıklama yapıldığı belirlenmiştir.
5. Dairemizin 22.02.2024 tarihli ve 2024/304 Esas, 2024/1669 Karar sayılı kararı da dikkate alındığında, 09.06.2023 tarihinde Covid-19 iznine ayrılan hükümlünün izin belgesinde dönüş tarihinin 31.07.2023 tarihi olduğu, izin belgesinde iznin uzatılabileceği, televizyon, radyo yerel basın ve medyadan duyuruları takip etmesi yönünde ihtaratın mevcut olmasına rağmen hükümlünün kuruma bildirdiği cep telefonuna cezasının infaz durumuna ilişkin SMS gönderilip gönderilmediğine dair bir bilgi veya belgenin bulunup bulunmadığının anlaşılamaması karşısında; dosyanın esasına etkili bu belgenin aslı ya da onaylı bir suretinin getirtilerek sonucuna göre hükümlünün hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Silivri 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.03.2024 tarihli ve 2023/1377 Esas, 2024/351 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4-b maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.02.2026 tarihinde karar verildi.