(3402 S. K. m. 14, 17, 20/c) (743 S. K. m. 581, 641)
Dava: Zeynep ile Hazine aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair, ( Baskil Asliye Hukuk Hakimliği )'nden verilen 05/11/1997 gün ve 116-1 52 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, kök muris Burhan ve Muhsin'den intikalen ve taksimen kendisine kalan 879 parsel numaralı taşınmaza ait tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, dava konusu taşınmazın nitelik itibariyle Mk.nun 641. maddesi kapsamında kalan yerlerden olduğu ve tapulamaca uygulanan vergi kaydı miktarı kadar yerin de hak sahiplerine verilmiş olması ve vergi kaydının dava konusu taşınmaz yönünü tepe okuması nedeniyle ve taşınmaz da tepe vasfında bulunduğundan bahisle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmaz, tapulamaca yapılan tespit işlemi sırasında dava dışı davacıya ait 845 parsele uygulanan 33 tahrir numaralı vergi kaydının doğu sınırını tepe okuması nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar dava konusu taşınmazın davacıya babasından kaldığını bildirmişler, ancak taksimden söz etmemişlerdir. Bu durumda öncelikle dava şartının araştırılıp yerine getirilmesi ve davacıdan babasına ait mirasçılık belgesi istenerek davacı dışında kalan başka mirasçılar var ise bunların davaya dahil edilmesi ve usulüne uygun muvafakatlerinin alınması ve MK.nun 581. maddesi uyarınca terekeye mümessil tayin edilerek mümessil aracılığıyla davaya devam edilmesi gerekir.
Dava konusu taşınmaz kadastro işlemi sırasında 33 tahrir numaralı vergi kaydının doğu sınırını tepe okuması nedeniyle miktar fazlası olarak tespit ve tescil edilmiştir. Ziraatçı bilirkişi yapmış olduğu inceleme sonunda düzenlediği raporda; taşınmazın birinci sınıf susuz, tarım ve kültür arasızı olduğunu bildirmiş taşınmazın doğusunda yer alan komşu taşınmaz yamaç olup daimi otsuz bitkilerle kaplı olduğuna, doğal yapısı itibariyle dava konusu taşınmazla farklılık arzettiğini açıklamıştır. Dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar da; davacının murisinden intikalen ve eklemeli zilyetlikle 35-40 yılı aşkın süreden beri taşınmazın tarla olarak kullanıldığını bildirmişlerdir. Mahkeme, komşu taşınmaza uygulanan vergi kaydının dava konusu taşınmaz yönünü "tepe" okuduğu ve vergi kaydı miktarı kadar yerin de hak sahibine verildiği, dava konusu yerin MK.nun 641 maddesi kapsamına giren yerlerden olduğu düşüncesi ile davayı reddetmiştir. Dağ ve tepe sınırları değişir ve genişletilmeye elverişli sınırlardandır. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20/c, mülga Tapulama Kanununun 42. maddesi hükmüne göre; "harita, plan ve krokiye dayanmayan tapu ve vergi kaydı gibi kayıt ve belgelerde belirtilen sınırlar değişebilir ve genişletilmeye elverişli nitelikte ise, bunlarda gösterilen miktara itibar olunur". Bu hüküm karşısında kural olarak kayıtta gösterilen miktar fazlasının kayıt tarihinde değişebilir sınırın genişletilmesi suretiyle elde edildiği sonucuna varılır. Genişletilen kısmın zilyetlik ve kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinebilmesi için ziraata elverişli yerlerden olması gerekir. Dağ, dağ tepeleri, kayalıklar ve akarsular MK.nun 641. maddesinin 2. fıkrasında sahipsiz şey diye adlandırılan oluşları ve yaradılışları itibariyle tarıma elverişli olmayan, kural olarak zilyetlik ve kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilemeyen Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerdendir. Bir yerin dağ, tepe olması o yerin her halükarda kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilemeyeceği anlamına da gelmez. Bu yerlerin tarıma elverişli olmayan bölümlerinin kazanılması mümkün değil ise de, tarıma elverişli yerler deyimine açıklık getirmek gerekir. Tarıma elverişli yerler deyiminden, verim azlığı ya da çokluğu söz konusu olmadan eldeki bilgilere göre insana yararlı bitki yetiştirilmesi mümkün olan, üzerinde ekim, dikim, bakım, yetiştirme yapılabilen ya da orman harici doğrudan doğruya yararlanmak suretiyle bitki yetiştirmeye veya hayvan otlatmaya elverişli olan ya da imar-ihya yoluyla üretime elverişli hale getirilebilen yerler anlaşılır. Taş, çakıl, kum almakla veya maden çıkarmakla elde edilen şeylerin ekonomik değeri bulunmasına rağmen, bunlar bitki niteliğinde olmadığı için çıkartıldığı yerlere tarıma elverişli yerler denilemez. Dağ, tepe gibi yerlerin yamacı, dikliği yani arazi meyil derecesi, toprak yapısı ve diğer nitelikleri yönünden ihya işlemine başvurmadan sadece sürmek suretiyle veya 3402 sayılı Kanunun 17 ve 14. maddelerindeki imar-ihya şartlarının yerine getirilmesi sonucu ekilir ve tarım yapılabilir kültür arazisi niteliğini kazanmışsa kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilebilir. Yurdumuzun bazı bölgeleri toprak yapısı itibariyle taşlıktır. Ancak, bu tür yerlerde kısım kısım taşlar arasında kültür toprağı bulunur ve toprağın özelliğine uygun tarım yapılabilir. Bu özelliği taşıyan yerlerde toprak bölümü üstün durumdaysa ve yöresel özellikler bu çeşit toprakların tarım için kullanılmasını zorunlu hale getiriyorsa, bu gibi yerler üzerinde de kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinme hükümlerinin uygulanması gerekir. Ancak, bu tür yerler içerisindeki ziraata elverişli yerlerin içerisinde bulunan ve toprak bütünlüğünü bozan tarıma elverişli olmayan geniş taşlık ve kayalıklar mevcut ise bunların krokide belirtilerek, tarıma elverişli kısımların müstakil bölüm veya bölümler halinde sınır ve yüzölçümleri belirtildikten sonra tescile karar vermek gerekir. Dava konusu taşınmazın birinci sınıf tarım ve kültü arazisi olduğu ziraatçı bilirkişi tarafından açıklandığına ve taraf tanıkları dinlenerek deliller toplandığına göre toplanan delillerin tartışılıp değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken,
Sonuç: Vergi kaydının dava konu taşınmaz yönünü tepe okuması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi isabetsiz ve temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA ve 1548000 lira peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 22/06/1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy