(2981 S. K. m. 10/b, 10/c) (HGK. 7.10.1992 T. 1992/14-365 E. 1992/559 K.)
H. Şengün ile Hazine ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair Kadıköy 2.Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 24.12.1998 gün ve 297/1056 sayılı hükmün duruşma yapılması suretiyle Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 14.09.1999 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü Hazine vekili Av. A. Altundağ ile Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili Av. Ü. Gören geldiler. Başka kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı, dava konusu 397 m2 yüzölçümlü 2568 ada 1 parsel sayılı taşınmazın şuyulandırma sırasında 14/397 payının kendi adına, geri kalanının davalı Belediye adına yazıldığını oysa tamamında 30 yılı aşkın zilyet olduğunu, vergilerini ödediğini, kaçak yapılan yapı nedeniyle imar affından yararlandığını, bu sebeplerle şuyulandırma sonucu Belediye adına intikal gören payın iptali ile adına tescilini istemiştir. Davalı Hazine, davanın husumet nedeniyle reddini savunmuş, Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili ise; uyuşmazlığın idari yargıyı ilgilendirmesi ve imar affı nedeniyle pay sahibi olmaları karşısında davanın reddini istemiştir. Mahkemece, davacının taşınmazdaki payını 1983 yılında edindiği, bu tarihten itibaren de 20 yılın geçmediği, iptali istenen payın imar uygulaması sonucu oluştuğu, şuyulandırmaya karşı da açılmış bir dava bulunmadığından, bu davanın da dinlenme kabiliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davaya konu olan ve davalılardan Büyükşehir Belediyesi adına kayıtlı bulunan payın şuyulandırma sonucu davalı Belediye adına tescil edildiği tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu gibi bu hususta davacı tarafından idari yargıda açılmış bir davanın bulunmadığı da aynı şekilde dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Belediyelerin yapmış olduğu imar şuyulandırmasıyla ilgili işlemler 2981 sayılı Kanunun 10. maddesinin (c) bendi uyarınca yapılan işlemlerdir. 3290 sayılı Kanunla değişik 2981 sayılı Kanunun 10/b fıkrasına göre yapılacak işlemlerde yetkili merci görevli Kadastro Müdürlükleri iken, 10/c fıkrasıyla 3194 sayılı Yasanın 18. maddesine göre yapılacak işlemlerde yetkili merciler Belediye ve Valiliklerdir. İdari tahsisle oluşan tapularla ilgili uyuşmazlıklarda tapunun oluşumunu sağlayan idari nitelikteki tahsis işlemi merciince iptal ettirilmedikçe genel mahkemelerde tapu iptal davasının dinlenemeyeceği Yargıtay'ın yerleşmiş kararları gereğidir. Davaya konu tapu kaydı Belediyenin şuyulandırma işlemi sonunda alınan idari karara dayanarak oluşmuştur. MK. nun tescilin hükümleri başlığını taşıyan 930/1. maddesi hükmüne göre; ayni haklar tescille doğar, sıra ve tarihlerini tescil kaydına göre alır. Bu durumda dava konusu taşınmaz malın tapu siciline kaydedilmesine sebep olan idari karar hukuki varlığını koruduğu sürece tapu iptal ve tescil davası dinlenemez. Ancak taşınmazın tapu siciline kaydedilmesine dayanak teşkil eden idari kararın idari yargı merciince kanuna aykırılık nedeniyle iptali cihetine gidilerek iptal kararının kesinleşmesinden sonra tapudaki tescil işleminin yanlış bir idari tasarruftan ileri geldiği ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunun anlaşılması sonucu yolsuz tescil durumuna düşmesinden sonra açılacak tapu iptal davası dinlenebilir. (HGK. 7.10.1992 T., 1992/14-365-559).
Bu sebeple açıklandığı şekilde tescilin hukuki sebebini teşkil eden idari karar iptal ettirilmeden açılan tapu iptal yoluyla mülkiyetin aktarılması davasının reddine dair mahkeme hükmünde yukarıda açıklanan gerekçe ile Yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün açıklanan nedenlerle ONANMASINA ve Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan Hazine ve Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilleri yararına takdir olunan 65.000.000.-lira vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Hazine ve Büyükşehir Belediye Başkanlığına ödenmesine ve aşağıda dökümü yazılı 1.370.000.-lira peşin harcın onama harcına mahsubuna 14.09.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy