(3402 S. K. m. 15, 16) (492 S. K. m. 6, 27, 32) (1086 S. K. m. 53, 54)
Dava ve Karar: Karşıken Köyü ile Soğukpınar Belediye Başkanlığı, dahili davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kısmen kabulüne dair Reşadiye Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 27.11.2001 tarih ve 33/224 s. hükmün Yargıtayca tetkiki taraflar vekilleri tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi gereği düşünüldü:
Davacı köy temsilcisi, dava konusu 116 ada 28 s. parselin köylerine ilişkin kadim faal mezarlık olduğunu belirterek anılan parselin tapu kaydının iptali ile köy tüzel kişiliği adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Soğukpınar Belediye Başkanlığı, uyuşmazlık konusu yere kendilerinin de ölü gömdüğünü %90ının kendi beldelerine ilişkin ölüler olduğunu, içerisinde Şeyh Yakup denilen saygın bir kişinin yatmakta olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Dahili davalı Vakfılar İdaresi vekili ise, taşınmazın mazbut vakıflardan olduğunu belirterek davanın bu nedenle reddi ile Vakfı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, bozmaya uyulduktan sonra davanın kısmen kabulü ile teknik bilirkişi Mehmet Yanmazın 15.10.2001 havale günlü krokili raporunda (B, C ve D) ile gösterilen toplam 233,40 m2 alan olan Aşevi, Türbe ve ocak yeri olarak kullanılan yerler hakkında açılan davanın reddine, bunun dışında 116 ada 28 no.lu parselin kalan kısmının tapu kaydının iptali ile davacı Karşıkent Köyü adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine hükmün reddedilen B ve D harfleriyle gösterilen kısımları için davacı vekili, krokide A harfi ile gösterilen eski yapı kalıntıları ile Asli Müdahil davacı olma isteğinin reddi yönünden dahili davalı Vakıflar İdaresi vekili, hükmün tamamı açısından ise davalı Soğukpınar Belediyesi vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
Mahkemece 25.4.2000 tarih, 2000/2953-3493 s. bozma ilamına uyulmasına karar verdiği halde, bozma gereklerini tam olarak yerine getirmediği anlaşılmıştır. Daire bozma ilamında .............. dahili davalı Vakıflar İdaresi davaya karşı beyanında ve 11.5.1999 günlü dilekçesinde taşınmazın Vakıf adına tescilini istemiş ise de, davaya katıldıktan sonra harcını yatırmak suretiyle asli müdahil sıfatını alarak tescil talep etme hakkına sahip olduğu halde, harç yatırmaması sebebiyle tescil isteme hakkının usule uygun olmadığı, ancak taşınmazın Şeyh Yakup Zaviyesi Vakfı ile ilgili bölümünün vakıf olduğunun dosyadaki bilgi ve belgelerle sabit olması karşısında bu yerle ilgili davanın reddine isteme hakkına dahili davalı Vakıflar İdaresinin sahip olduğunu vurguladığı, öte yandan 28 s. parsel içinde bulunan Şeyh Yakup Zaviyesi Vakfının bulunduğu bölümün arz üzerinde belirlenerek yüzölçümünün tesbiti ve krokide gösterilmesinden sonra bu yer hakkındaki davanın reddi ile kalan bölüm hakkında karar vermek gerekirken taşınmazın tamamı hakkında tapu kaydının iptali ile davacı köy adına tescile karar verilmiş olmasının doğru olmadığına işaret edilmiştir. Davalı Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının ise mevcut dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler karşısına yerinde görülmediği açıklanmıştır. Bozma ilamında Şeyh Yakup Zaviyesi Vakfının bulunduğu yerin parsel içindeki miktarının ve yüzölçümünün belirlenmesine işaret edildiği halde, mahkemenin 27.11.2001 günlü hükmüne esas aldığı teknik bilirkişi Mehmet Yanmazın 15.10.2001 günlü rapor ve krokisinde Şeyh Yakup Zaviyesi Vakfına ilişkin taşınmazların (B) aşevi, (C) türbe, (D) yemek pişirilen ocak yeri biçiminde ve nokta şeklinde belirlediği bu harfler yönünden hüküm kurduğu kullanım alanlarının gözetilmediği, infazda duraksamaya yol açtığı saptanmıştır. Krokide A harfi ile gösterilen eski yapı kalıntısının Şeyh Yakup Zaviyesi Vakfı ile bir ilgisinin olup olmadığı üzerinde de durulmamıştır. Ayrıca, bozmadan sonra 27.11.2001 günlü celsede dahili davalı Vakıflar vekili, tescil isteğine ve katılmaya ait 11.5.1999 günlü dilekçelerini harçlandırmak üzere süre istedikleri halde, mahkemenin gerekçe göstermeden bu isteğin reddine karar verilmiş olması HUMK. nun feri müdahille ilgili 53, 54 ve devamı maddeleri ile asli müdahillikle ilgili Yüksek Yargıtay uygulamasına ve 492 s. Harçlar Yasasının 6, 27/3 ve 32. maddelerine aykırı olduğu açıktır. Dahili davalı Vakıflar İdaresinin davacı köy tüzel kişiliği ile davalı Belediyeden ayrı taşınmazın Şeyh Yakup Zaviyesi Vakfına ilişkin olduğunu iddia ederek taşınmazın vakfı adına tesciline karar verilmesini bağımsız bir istem olarak ileri sürdüğüne ve bunda hukuki yararı bulunduğuna göre; asli müdahale isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekir. HUMK. nun da asli müdahale yer almamakla birlikte Yargıtay uygulamalarına göre, asli müdahaleliğin kabul edildiği, davacının isteğinin asli müdahale niteliğinde bulunduğu ve müdahale talebi muhakeme bitinceye kadar ileri sürülebileceği HUMK. nun 54. maddesinin amir hükmü gereğidir. Bu bakımdan öncelikle HUMK. nun 53, 54 ve devamı maddeleriyle asli müdahilliğe ait Yargıtay uygulaması gözetilerek ve 492 s. Harçlar Yasasının 6, 27/3 ve 32. maddeleri gözönünde bulundurularak dahili davalı Vakıflar İdaresinin tescil isteğine ve katılmaya ait dilekçelerinin harçlandırılması ve gerekli harcın yatırılması için Vakıflar İdaresine süre ve imkan tanınması, bu eksiklik giderildikten sonra bozma ilamında açıkça vurgulandığı üzere, yeniden keşif yapılmak suretiyle Şeyh Yakup Zaviyesi Vakfına ilişkin şahsiyet kayıt örneği kapsamı, yerel bilirkişi ve tanık beyanları esas alınarak bu vakfa ilişkin taşınmaz bölümlerinin kullanım alanları ile birlikte belirlenerek yüzölçümünün saptanması, teknik bilirkişiye kroki üzerinde işaret ettirilmesi, aynı şekilde yukarda belirtilen krokide A harfi ile gösterilen eski yapı kalıntısının da ayrıca vakıfla ilgisinin bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır. Bundan ayrı 3402 s. Kanunun 16/A maddesi gereğince davacı köye ilişkin faal mezarlığın kamu hizmetinde kullanılan yerlerden olduğu Köy Tüzel Kişiliği adına tescile karar verilmesinde Kanuna aykırı bir yönün bulunmadığı, fakat taşınmazın bir kısmının ise vakfa ilişkin olduğunun saptandığı bu biçimde görülen iki ayrı nitelikteki taşınmazın müşterek mülkiyet biçiminde tapuya tescillerinin uygun bulunmadığı esasından hareketle; öncelikle 3194 s. İmar Yasasının hükümleri ile buna bağlı yönetmelik hükümleri uyarınca parselin Şeyh Yakup Zaviyesi Vakfına ilişkin taşınmaz bölümleri ile kullanım alanlarının ve davacı köye ilişkin olduğu belirlenecek yer için, keşif sonucu alınacak teknik bilirkişiye ilişkin rapor ve krokide eklenmek suretiyle taşınmazın sınırları içinde bulunduğu Soğukpınar Belediyesi imar işlerinden ifrazının mümkün olup olmadığı yönünden görüş alınması, ifrazının mümkün olmaması halinde 3402 s. Kanunun 15/2 ve son madde ve fıkrası gözetilerek vakfa ilişkin taşınmaz bölümleri ve kullanım alanları ile davacı köye verilecek taşınmaz bölümünün tescile esas olarak saptanacak miktarlarının parselin miktarının tamamına oranlamaları yapılmak suretiyle paylı olarak davaya katılacak asli müdahil davacı Vakıflar İdaresinin isteği doğrultusunda Şeyh Yakup Zaviyesi Vakfı ile davacı Köy Tüzel Kişiliği adına iptal ve tescile karar verilmesi hususu gözönünde tutulmalıdır.
Sonuç: Yukarıdaki açıklamalar karşısında hükmü temyiz eden davalı Soğukpınar Kasabası Belediye vekili ile davacı Karşıkent Köyü Tüzel Kişiliği vekillerinin temyiz itirazları yerinde bulunmadığından REDDİNE, dahili davalı Vakıflar İdaresi vekilinin temyiz itirazları da belirtilen gerekçeyle yerinde bulunduğundan kabulü ile usul ve Kanuna aykırı olarak kurulan yerel mahkeme hükmünün açıklanan sebeplerle BOZULMASINA ve 5.000.000 TL. peşin harcın istem halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine 28.05.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy