8. Hukuk Dairesi 2004/8656 E., 2005/266 K.
HARİCİ SATIŞ SATIŞ BEDELİNİN İADESİ TAPU İPTALİ VE TESCİL 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 206 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 213 ] 2644 S. TAPU KANUNU [ Madde 26 ]"İçtihat Metni"
... ile .... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali, tescil ve tazminat davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair (Ayaş Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 2.6.2004 gün ve 8/80 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı vekili, 1231 ve 1168 parselleri 2.8.1977 tarihinde davalıların miras bırakanı ....'den 60.000.- TL karşılığında satın ve devraldığını, satış parasının 50.000.- TL.sını ödediğini açıklayarak Sabit adına kayıtlı paylara İlişkin tapu kayıtlarının iptali ile vekil edeni adına tapuya tesciline, bu isteği yerinde görülmediği takdirde rayiç değeri olan 15.000.000.000.- TL.nin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.
Mahkemece, tapu iptali ve tescil isteğinin reddine, taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri olan 17.900.000.000.- TL.nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu 1168 ve 1231 parseller, kadastro yoluyla 11.2.1952 tarihinde 1/3 payı sabit, geriye kalan paylarda davada taraf durumunu almayan üçüncü kişiler adına tespit ve tescil edilmiştir. Harici satışın yapıldığı tarihte dava konusu parseller tapuda kayıtlı bulanan yerlerdir. TMK.nun 206, Borçlar Kanununun 213 ve Tapu Kanununun 26. maddesi hükümleri uyarınca tapulu taşınmazın haricen satışı geçerli hukuki sonuç doğurmaz. Böyle bir satışa dayanılarak iptal ve tescile karar verilemez. Ancak, harici satış nedeniyle taraflar vermiş oldukları değerleri geri isteyebilirler. Davacı vekili kademeli olarak açtığı davada iptal ve tescil isteği yerinde görülmediği takdirde taşınmazın dava günündeki rayiç değerine hükmedilmesini istemiştir. Harici satış geçersiz olduğuna göre davacı ancak satış parasını isteyebilir. Satış parasının yerine taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerine hükmedilemez. Bu açıklamalar karşısında, harici satış halinde taraflar ancak geri verdiklerini isteyebileceğinden satış parasının uyarlama kuralları uyarınca dava tarihindeki karşılığının belirlenmesi, taşınmazdaki yararlanmaların da gözetilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken dava konusu parsellerin dava tarihindeki rayiç bedelleri üzerinden tazminata hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.
Davalılar vekilinin temyiz itirazları bu bakımlardan yerinde olduğundan kabulü İle hükmün tazminata ilişkin bölümünün HUMK.nun 428. maddesi uyarınca (BOZULMASINA) ve 242,00 YTL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 14.1.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.