(4721 S. K. m. 713) (1086 S. K. m. 409)
O. A. ile Hazine ve Hacıhalil Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki tescil davasının reddine dair Besni Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 02.12.2004 gün ve 425/445 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetliğe dayanarak dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı taşınmazların adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, tescil konusu taşınmazların zilyetlik yoluyla kazanılamayacak Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı köy temsilcisi, yargılama oturumlarına katılmamıştır. Mahkemece, Besni Asliye Hukuk Mahkemesinin 1973/251 ve 1981/312 esas numaralı dava dosyaları ile numaraları açıklanan değişik iş numaralı dosyaların görülmekte olan dava yönünden niza oluşturduğu bu nedenle kazanma koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, tapusuz taşınmazların TMK.nun 713/1. maddesi hükmü uyarınca tescili isteğine ilişkindir. Kadastro Müdürlüğünün karşılık yazısında, niteliği belirlenmemekle birlikte tescil konusu taşınmazların 1979 yılında tespit dışı bırakıldığı bildirilmiştir. Yerel bilirkişi ve tanıklar öncesi itibariyle hali nitelikte olan dava konusu yer üzerindeki ağaçların davacı tarafından aşılanmak suretiyle fıstıklık haline getirildiğini ve dava tarihinden geriye doğru 30-40 yıldan bu yana tasarrufta bulunduğunu, ziraatçı bilirkişi imar-ihyası uzun yıllar önce tamamlanmış fıstıklık olduğunu bildirmiş, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Yargılamanın devamı sırasında A. A. isimli kişinin vekili 25.09.2003 günlü dilekçesiyle dava konusu yer hakkında Besni Asliye Hukuk Mahkemesinin 1981/312 esas numarasında kayıtlı derdest davanın bulunduğunu, ayrıca taşınmazların tapuda kayıtlı yerler olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece adı geçen kişinin dilekçesindeki bilgiler göz önünde tutularak esas numarası anılan dava dosyası getirtilerek uyuşmazlığın çözümünde göz önünde tutulmuştur. Mahkemece niza oluşturduğu kabul edilen (temyiz incelemesi için birlikte gönderilen Besni Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/415-2004/440 esas ve karar numaralı dosya arasında bulunan) dava dosyasında davacı A. A. vekilinin O. A. ve arkadaşları aleyhine açmış olduğu el atmanın önlenilmesi ve tescil davasının 13.07.2001 gün 312/291 esas ve karar numaralı hükümle HUMK.nun 409. maddesi hükmü uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Ayrıca, bu dosya arasında bulunan Besni Asliye Hukuk Mahkemesinin 1973/251 esas numaralı dava dosyası da aynı şekilde açılmamış sayılmasına karar verilmek suretiyle sonuçlandırılmıştır. Davacı esas numaraları anılan dava dosyalarında davalı durumundadır. TMK.nun 713/1. maddesinde yazılı davasızlıktan (nizasızlık) bahsedilebilmesi için davacı zilyede karşı açılmış ve başarıya ulaşmış bir davanın olması gerekir. Diğer yönden her iki dava dosyası takip edilmeme nedeni ile HUMK.nun 409. maddesi hükmü uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerden ötürü esas numaraları yazılı dava dosyaları görülmekte olan dava yönünden dava oluşturmaz. Bu nedenle mahkemenin red gerekçesine katılmak mümkün değildir. Bundan ayrı tescil konusu taşınmazların tapulu olduğu ileri sürülmüş ise de, esas numaraları yazılı dava dosyası arasında bulunan Mart 1288 tarih 138, 139, 140 ve 141 numaralı tapu kayıtları köy ve mevki itibariyle dava konusu taşınmazları kapsamadıkları gibi kayıtlar sabit ve bağlantısız sınırlar içermesi nedeniyle de bu yerlere ait olduğu belirlenmemiştir. Bu yerlerin tapuda kayıtlı olduğu yolundaki itiraz da açıklanan nedenle yerinde değildir. Hal böyle olunca, iddia ve savunma çerçevesinde taraf delillerinin eksiksiz toplanıp birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir. Taşınmazların bulunduğu yere ait kadastroca düzenlenen paftanın getirtilmesi, paftadaki yeri ve niteliğinin belirlenmesi, gerekirse bilirkişi aracılığıyla İnceleme yapılmak suretiyle tespit dışı bırakılma tarihindeki niteliğinin açıklığa kavuşturulması, taşınmazların fıstıklık haline getirildiği ileri sürüldüğüne ve orman kadastrosu yapılmadığı bildirildiğine göre bu yere ait memleket haritası, hava fotoğrafları ve amenajman planları ile bölgeye ait havadan çekilmiş resimler ile topografik haritaların getirtilip dosya arasına konulması ondan sonra yerel, teknik ve ormancı bilirkişiler aracılığıyla tescil konusu taşınmazların başında keşif yapılması, taşınmazların öncesi itibariyle niteliğinin kesin olarak belirlenmesi, orman sayılan yerlerden olup olmadığının ormancı bilirkişi aracılığıyla yöntemine uygun bir biçimde araştırılması, orman sayılmayan bir yer ise hava fotoğrafları ve topografik haritalara göre hangi tarihten itibaren kullanılmaya başlandığı ve tasarruf edildiğinin araştırılması, iddia ve savunma çerçevesinde taraf delillerinin eksiksiz olarak toplanıp birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Davacının temyiz itirazları bu bakımdan yerinden olduğundan kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 11,20 YTL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 04.05.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy