(4721 S. K. m. 713/2)
Dava: Ali ve müşterekleri ile Hazine ve E. Köyü Tüzel Kişiliği, ölü Ali Osman oğlu ölü Mehmet mirasçıları Kayyım Mahmut, müdahil Şahizer ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ( Kocaeli Dördüncü Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 14.10.2004 gün ve 554/383 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, 945 ve 951 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ölü Mehmet mirasçılarının 1/4'er paylarının MK'nın 639/2. maddesi uyarınca iptali ile vekil edenleri adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini savunmuş, diğer davalı köy temsilcisi yargılama oturumlarına katılmamıştır.
Davaya katılanlar vekili ise dava konusu taşınmazların kendilerinin ortak miras bırakanı Mehmet'e ait olduğunu savunmuşlardır.
Davanın devamı sırasında davacılar vekilinin, ölü Ali Osman oğlu ölü Mehmet mirasçıları aleyhine aynı taşınmazlar için açtığı 2003/501 esas sayılı iptal ve tescil davası görülmekte olan bu dava ile birleştirilmiştir.
Mahkemece, Hazine ve köy tüzel kişiliği aleyhine açılan 2001/554 esas sayılı davanın reddine, 2003/501 esas sayılı davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, TMK'nın 713/2. maddesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir. Kanunun açıkça izin verdiği hallerden biri de TMK'nın 713/2. maddesindeki düzenlemelerdir. Anılan madde de, "aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılmayan veya 20 yıl önce ölmüş ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir" denilmiştir.
Somut olayda; davacılar, kayıt maliki ölü Ali Osman oğlu ölü Mehmet mirasçılarının tapu kütüğünden bilinmeyen kişiler olduğu sebebine dayanarak iptal ve tescil isteğinde bulunmuşlardır. Dayanak tapu kayıtlarına göre, dava konusu 949 ve 951 parsellerde 1/4'erden 2/4 pay davacılara, 2/4 pay da ölü Mehmet'e aittir. Gerek kadastro tutanaklarındaki açıklamalar ve gerekse dayanak tapu kaydındaki bilgilere göre, ölü Mehmet mirasçıları bilinmeyen kişiler değildir. Tespit gününde mirasçıların tayin edilmemesi nedeniyle yazılı şekilde tespit yapılmıştır. Her ne kadar ölü Mehmet mirasçılarının bilinmediği yönünden kısmi bir idari tahkikat yapılmış ise de, bu araştırma kayıt maliki ölü Ali Osman oğlu ölü Mehmet mirasçılarının belirlenmesi bakımından yeterli değildir.
Ölü Mehmet mirasçılarının yerleşim yeri ve kimliklerinin bu dava içerisinde açıklığa kavuşturulmamış olması, onların tapu kütüğünde, kim olduğu bilinmeyen kişiler anlamına gelmez. Dava mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır. Bu tür davalarda davanın kayıt maliki, kayıt maliki ölü ise, usulen belirlenecek mirasçılarına yöneltilmesi gerekir. Ölü Mehmet mirasçılarının yararlarını korumak amacıyla kayyım atanmış ise de, öncelikle az yukarıda açıklandığı üzere kayıt maliklerinin araştırılıp belirlenmesi, davanın onlara yöneltilmesi, tüm araştırma ve incelemelere rağmen kayıt maliklerinin yerleşim yeri ve adreslerinin belirlenmemesi halinde TMK'nın 427. maddesinin 1. bendinde yazılı durum göz önünde tutularak kayyım huzuruyla davaya devam olunması gerekir. Mahkemece, taraf teşkili yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nın 428. maddesi hükmü uyarınca BOZULMASINA, 10.3.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy