MAHKEMESİ:Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Katılma Alacağı
... ile ... aralarındaki katılma alacağı davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Karadeniz ... Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesinden verilen 25.02.2010 gün ve 496/126 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ile davalı vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili, tarafların 1988 yılında evlendiklerini, 2006 yılında kesinleşen hükümle boşandıklarını, Karadeniz ... Noterliğinin 30.12.2002 tarih 23071 yevmiye nolu sözleşmesiyle edinilmiş mallara katılma rejiminin evlilik tarihine götürüldüğünü açıklayarak 67 ada 9 parsel, 95 ada 13 parsel ile 203 ada 9 parseldeki 1 nolu bağımsız bölüm üzerinden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere sözleşme uyarınca 50.000.00 TL katılma alacağının boşanma tarihinden geçerli reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiş, harcını yatırmak suretiyle verdiği ıslah dilekçesiyle talebini 143.761.00 TL'na yükseltmiş, yine evlilik birliği içerisinde edinilen 1 adet kamyon, 1 adet kamyonet, 2 adet otomobil, antika niteliğindeki 34 NK 134 plakalı otomobil, dondurma ve süt makinesi, yeni lüks ev eşyaları ve bankalarda bulunan 200.000 TL mevduat toplamı üzerinden belirlenecek katılma alacağı ile kişisel mal niteliğindeki 15 adet bileziğin parasal karşılığı belirlenmek suretiyle davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, TMK.nun 178.maddesi uyarınca 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, dava konusu taşınmazların edinilmiş mal niteliğinde olmayıp miras yoluyla intikal ettiğini, bankada mevduatı bulunmadığını, dava dilekçesinde açıklanan malların ortak kararla müşterek çocukların işyerinde kullanılmak üzere verildiğini, 15 adet bileziğin alınmasının söz konusu olmadığını açıklayarak davanın zamanaşımı ve esas yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, uyuşmazlığın mal rejimi sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle Borçlar Kanununun 125.maddesindeki 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, taraflar arasındaki ilişki ticari ilişki niteliğinde bulunmadığından alacağa yasal faiz uygulanması gerektiği ,15 adet ziynet eşyası için harcı yatırılmak suretiyle açılmış bir dava bulunmadığı açıklanarak bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu taşınmazlar ile antika otomobil üzerinden taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının 114.220.00 TL katılma alacağı bulunduğu belirlendiğinden 50.000 TL katılma alacağının dava tarihinden 64.220 TL katılma alacağının ıslah tarihinden geçerli yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar, 06.06.1988 tarihinde evlenmişler, 21.06.2005 tarihinde açılan dava sonunda boşanmışlar ve boşanma kararı 04.01.2006 tarihinde kesinleşmiştir. Karadeniz ... Noterliğinin 30.12.2002 tarih 23071 yevmiye nolu noterlik sözleşmesiyle taraflar edinilmiş mallara katılma rejiminin evlilik tarihinden itibaren geçerli olduğunu kabul etmişlerdir. (TMK. 203 md. ve 4722 sayılı Kanunun 10/3.md ). Dava konusu taşınmazlardan 67 ada 9 parsel, satış yoluyla 15.08.1986 tarihinde, 95 ada 13 parsel satış yoluyla 05.10.1994 tarihinde, 203 ada 9 parsel üzerindeki bağımsız bölüm satış yoluyla 12.08.1991 tarihinde, 34 NV 134 plakalı otomobil ise satış yoluyla 16.09.2002 tarihinde davalı adına tescil edilmiştir.
Dosya kapsamına, dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, yapılan araştırma ve toplanan delillere, davalı adına bankada kayıtlı 200.000.TL mevduat bulunmadığı belirlendiğine göre mahkemece bu hususta davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün açıklanan nedenlerle ONANMASINA,
Davacı vekili ile davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; davalı vekili tarafından TMK.nun 178.maddesi uyarınca 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği, davacı vekili tarafından katılma alacağına ticari faiz uygulanması gerektiği ileri sürülmüş ise de, taraflar arasındaki mal rejimi Karadeniz ... Noterliğinin 30.12.2002 tarih 23071 yevmiye nolu noterlik sözleşmesiyle 4722 sayılı Kanunun 10/3.md. uyarınca belirlendiğine, anılan sözleşmeye dayanılarak istekte bulunulduğuna ve taraflar arasındaki ilişki ticari ilişki niteliğinde olmadığına sözleşme nedeniyle somut olayda zamanaşımı konusunda BK.nun 125. maddesindeki 10 yıllık sürenin uygulanması gerektiğine göre, davacı vekili ile davalı vekilinin zamanaşımı ve ticari faize ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, vekil edenine ait 15 adet bileziğin davalıda kaldığını ileri sürerek istekte bulunmuş, dava dilekçesi üzerinden dava başvuru harcı yatırılmış olup bu istekler yönünden davacı tarafça usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmaktadır. Mahkemece nisbi harcı yatırması için davacı tarafa süre ve imkan verilerek 15 adet bilezik hakkında toplanan deliller ve elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme sonunda usulüne uygun açılmış bir dava olmadığı görüşünden hareketle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Bundan ayrı; mahkemece davacının liste halinde talepte bulunduğu evlilik birliği içerisinde edinilen 1 adet kamyon,1 adet kamyonet, dondurma ve süt makinesi, yeni lüks ev eşyaları ve 2 adet otomobil hakkında davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli değildir. Taraflardan davaya konu araç kayıtları, (ilk tescil tarihinden itibaren tüm el değiştirmelerle birlikte) dondurma ve süt makinesi ile lüks ev eşyalarına ilişkin fatura ve belgelerin istenilmesi, bu hususta tarafların sunmuş oldukları tüm deliller birlikte değerlendirilerek araç ve makinelerin ortak kararla çocuklarına verilip verilmediği ve tasfiyeye tabi mallardan olup olmadığının belirlenmesi, dava konusu lüks ev eşyaların nitelikleri ve nelerden ibaret olduğu hususu davacı taraftan sorularak açıklığa kavuşturulması, (HUMK.nun m. 74, 75, 213, 230) mal rejimi sözleşmesi gözönünde tutularak elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak bu talepler yönünden davanın reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir. Ayrıca 67 ada 9 sayılı parselin evlilik tarihinden önce alındığı üzerindeki 4 katlı binanın ise evlilik tarihlinden sonra yapıldığı ve edinilmiş mal olduğu hususunun hesaplanmasıda gözönünde tutulmalıdır.
Davalı ve davacı vekilinin kabule ilişkin temyiz itirazlarına gelince; mahkemece dava konusu taşınmazların dava tarihindeki değeri üzerinden katılma alacağı hesaplanmış ve dava tarihi ile ıslah tarihinden geçerli yasal faize hükmedilmiş ise de; bu husustaki değerlendirmeye katılma imkânı bulunmamaktadır. Dava; katılma alacağına ilişkin bulunduğuna göre, katılma alacağı hesabında tasfiye tarihi, mal rejiminin sona erdiği tarih olmayıp tasfiyeye ilişkin karar tarihidir. (TMK. 232, 235/1. m.) mahkemece taşınmazın karar tarihine en yakın sürüm değeri dikkate alınarak davacının katılma alacağının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde bilirkişi tarafından dava tarihine göre belirlenen değer üzerinden hesaplama yapılarak katılma alacağına karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir. Diğer yönden; TMK. nun 225.maddesine göre, evliliğin boşanma ile son bulması halinde mal rejimi dava tarihi itibariyle sona erer. Ancak, TMK. nun 232.maddesinde, katılma alacağı sürüm değeri nazara alınarak belirlendiğinden aksine bir anlaşma yok ise tasfiye tarihi olan katılma alacağı davasının karar tarihi itibariyle faiz yürütüleceği hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, faizin başlangıç tarihinin, katılma alacağı davasının hükme bağlandığı 25.02.2010 tarihi olması gerekirken dava ve ıslah tarihinden geçerli faize hükmedilmiş olması doğru olmamıştır.
Davacı vekili ile davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile usul ve yasaya aykırı hükmün yukarıdaki bölümlerinin açıklanan nedenlerle HUMK. nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 17,15 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 1,25 TL'nin temyiz eden davacıdan alınmasına ve 17,15 TL peşin harcın da istek halinde temyiz eden davalıya iadesine 24.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.