MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Değer artış payı ve ziynet alacağı
... ile ...aralarındaki değer artış payı ve ziynet alacağı davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair İzmir 10.Aile Mahkemesinden verilen 05.11.2009 gün ve 850/933 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ile davalı vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili, tarafların 2004 yılında evlendiklerini, evlilik sırasında vekil edenine takılan dava dilekçesinde cins ve miktarı bildirilen ziynet eşyalarıyla, 2500 TL nakit paranın davalıya verildiğini, yine evlilik birliği içerisinde edinilen ... plakalı otomobilin alınmasına kişisel malı olan 7000 TL nakit para vermek suretiyle katkıda bulunduğunu açıklayarak kişisel mal niteliğindeki ziynet eşyaları, nakit para ve otomobilin satın alınmasına katılması nedeniyle yapılan 7000 TL katkının yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiş, harcını yatırmak suretiyle verdiği 12.10.2006 tarihli ıslah dilekçe ile ziynet eşyaları nedeniyle 15350 TL, 2500 TL nakit ve otomobil için verilen 7000 TL olmak üzerin toplam 24850 TL alacağın yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasını istemiştir.
Davalı vekili, davanın yersiz olduğunu, davacının hiçbir katkı sağlamadığını, otomobilin 8500 TL banka kredisi, 3600 TL bankada bulunan mevduat ve şahsi birikimleriyle aldığını, davacının ziynet eşyalarının kendisinde olduğunu açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, ziynet eşyaları ve nakit paraya ilişkin iddianın kanıtlanamadığı ve davacı tarafça yemin teklifinde bulunulmadığı gerekçesiyle bu yöne ilişkin davanın (isteklerin) reddine, davacının kişisel malvarlığıyla otomobilin alınmasına yapmış olduğu katkıdan kaynaklanan 2737.50 TL değer artış payı alacağının karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar 01.10.2004 tarihinde evlenmişler, 18.07.2006 tarihinde açılan boşanma davasının 14.09.2009 tarihinde kesinleşmesi üzerine boşanmışlardır. TMK. nun 225/2 maddesi uyarınca mal rejimi boşanma davasının açıldığı 18.07.2006 tarihinde sona ermiştir. Taraflar arasında 01.01.2002 tarihinden itibaren edinilmiş mallara katılma rejiminin (TMK.m.218-241) geçerli olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu otomobil edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu 13.05.2005 tarihinde satın alınarak davalı adına tescil edilmiştir.
Dava, TMK.nun 227. maddesi uyarınca açılmış değer artış payı, kişisel malvarlığı niteliğindeki ziynet eşyaları ve nakit paradan kaynaklanan alacak isteğine ilişkindir.
Davalı vekili, davacının otomobilin alınmasına hiçbir katkısı olmadığını, otomobil kredisi kullanmak ve bankada bulunan parasını çekmek suretiyle vekil edeni tarafından satın alındığını ileri sürerek hükmün kabule ilişkin bölümünü temyiz etmiş ise de, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, davacı ...’nın evlenmeden önceki çalışmalarından elde ettiği gelirlerle altın aldığı, otomobilin satın alınması sırasında altınlarını bozdurarak davacıya verdiği dosya kapsamından anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının REDDİNE,
Dosya kapsamına, dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, mahkemece mevcut deliller toplanarak karar verildiğine, dava dilekçesinde cins ve miktarı gösterilen ziynet eşyası ile 2500 TL nakit paranın davalıya verildiği kanıtlanamadığına ve karşı tarafa güvenmediklerinden dolayı yemin teklifinde bulunulmayacağı bildirildiğine göre, davacı vekilinin ziynet eşyaları ile miktarı yazılı nakit paraya ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün bu bölümünün açıklanan nedenlerle ONANMASINA,
Davacı vekilinin otomobile yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece davacının otomobil üzerindeki değer artış payı belirlenerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmadığı gibi ulaşılan sonuç da dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. Taraflar, yasal edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde 01.10.2004 tarihinde evlenmişler, dava konusu otomobil de aynı dönemde 13.05.2005 tarihinde satın alınarak davalı koca adına tescil edilmiştir. Taraflarca başka bir mal rejimi seçilmediğine göre, yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Mahkemece, davacının otomobilin alınmasına kişisel mal varlığı ile 3400 TL katkıda bulunduğu belirlenerek katkı oranı hesaplanmış ve sürüm değeri üzerinden davacının değer artış payı alacağı 2737.05 TL olarak hesaplanmıştır. ...Bank tarafından gönderilen karşılık yazıda, davalı ... Özçiftçi’nin 8500 TL 2.el otomobil kredisi kullandığı, kredi taksitlerinin 20.06.2005 tarihinde başladığı, 21.05.2007 tarihinde kredi borcunun bitirildiği, İş Bankası tarafından gönderilen karşılık yazıda ise, davalının mevduat hesabındaki 3626 TL.nın 17.05.2005 tarihinde çekildiği bildirilmiştir. Davalı öğretmen olarak görev yapmakta olup bankadaki hesap akışı ve kredi ödeme planlarından boşanma davasının açıldığı 18.07.2006 tarihinden önce kredi taksitlerinin büyük bir bölümünün ödendiği, İş Bankası hesabında bulunan mevduatın evlilik birliği içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır. O halde; İş Bankası hesabından çekilen para ile boşanma davasının açıldığı tarihe kadar olan kredi tutarının tamamı, davalının kişisel malı olarak kabul edilemez. Başka bir anlatımla, TMK.nun 236.maddesi uyarınca otomobil kredisinin boşanma davasının açıldığı tarihten önceki bölümleri ile evlilik birliği içerisinde açılan mevduat hesabındaki paranın edinilmiş mal olarak kabulü gerekmekte olup davacının bu bölümleri üzerinde anılan madde hükmü gereğince alacağı bulunmaktadır. Mahkemece bu hususun göz ardı edilmesi doğru görülmemiştir. Yani davacının belirlenecek değer artış payının düşürülmesinden sonra kalan değer üzerinde ayrıca edinilmiş mallara katılma alacağı söz konusudur.
Diğer yönden; uzman bilirkişi; dava konusu aracın edinme tarihindeki değerinin 15500 TL, sürüm değerinin ise 12500 TL olduğunu bildirmiştir. Görüleceği gibi katkının yapıldığı tarihten sürüm değerinin belirlendiği tarihe kadar araçta değer kaybı meydana gelmiştir. TMK.227/1. maddesinde; eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olacağı, alacağın o malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanacağı, bir değer kaybı söz konusu olduğunda katkının başlangıçtaki değerinin esas alınacağı bildirilmiştir. Mahkemece davacının değer artış payı belirlenirken katkı yapıldığı tarihteki araç değeri esas alınması gerekirken belirtilen madde kapsamı gözönünde tutulmadan sürüm değerinin esas alınması usul ve yasaya aykırıdır.
Davacı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün bu bölümünün açıklanan nedenlerle ve HUMK. nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 17,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine 09.05.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy