MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Katkı Payı Alacağı
... ile ... aralarındaki katkı payı alacağı davasının reddine dair Pazarcık Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesinden verilen ....01.2010 gün ve 713/... sayılı hükmün duruşma yapılması suretiyle ...'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için ........2010 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davacı bizzat ve vekili Avukat ... geldiler. Başka kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosyanın incelenmesi sonucu görülen eksikliklerin ikmali için dosyanın mahal mahkemesine iadesine karar verilmesini takiben eksiklik tamamlanmış olmakla dosya yeniden incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı ... vekili, dava dilekçesinde ve dava dilekçedeki isteklerin açıklanmasına ilişkin olan ........2009 tarihli dilekçede, evlilik birliği içinde edinilerek davalı eş adına kayıtlanan SS ... Nolu ...Minibüs Taşıyıcılar Kooperatifinde bulunan durak hattı ve 46 ... plaka sayılı araç ile ...'da bulunan ev ile ...Mahallesi ... yolu üzerinde bulunan iki katlı ev ve arsası ile bu ev içindeki eşyaların edinilmesinde vekil edeninin ailesinden aldığı maddi yardımlar, bağkurlu olarak çalışması ve tuhafiye dükkanı işletmesi, kardeşine ait tarlaları kiralayarak ürün yetiştirip satması suretiyle elde ettiği gelirlerle katkıda bulunduğunu belirterek; ...daki eve yaptığı katkı karşılığında 5000 TL, durak hattı için yaptığı katkı karşılığı olarak 35000 TL, araç için 20000 TL, iki katlı ev ve arsası için 135000 TL ve bu ev içindeki eşyalar için 5000 TL olmak üzere toplam 200000 TL alacağın davalıdan alınarak vekil edenine verilmesini istemiştir. İstek konusu olan bedel üzerinden yatırılması gereken maktu ve peşin harçlar dava dilekçesinin verildiği tarihte yatırılmıştır.
Davalı ... vekili ise, vekil edeninin ev ve ev içindeki eşyaları dışında bir mal varlığı bulunmadığını, söz konusu aracın ve durak hattının vekil edenine ait borçların ödenmesi için satılmış olduğunu, kaldı ki davaya konu mal varlığının edinilmesinde ne davacının ne de ailesinin, hiçbir katkısının bulunmadığını, çiftçilik yaparak ve tuhafiye dükkanı işleterek elde ettiği gelirlerle 1994 yılında durak hattı alıp işletmeye başladığını, dava konusu 46 ... 6055 plaka sayılı aracın vekil edeninin daha önce sahip bulunduğu ...ve ...plaka sayılı araçların satılması sonucunda edinildiğini, dava konusu iki katlı evin vekil edeninin tüm çalışmaları karşılığında elde ettiği gelirlerle 2002 yılının yaz aylarında yapımına başlandığını ve yapımın 2004 yılına kadar sürdüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece; ev hanımı olan davacının dava konusu mal varlığının edinilmesinde katkısı olduğunun kanıtlanamadığı, davalının yeterli gelire sahip bulunduğu ve ayrıca dava konusu taşınmazların davalı adına kayıtlı bulunmadığı, edinilmiş mallara katılma rejimi gereğince istenilebilecek olan katılma alacağı ve değer artış payı alacağına ilişkin olarak boşanma davası ile birlikte istekte bulunulmasının doğru olmadığı, boşanmanın kesinleşmesinden önce açılan böyle bir davanın reddine karar verilmesi gerektiği görüşünden hareketle davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar ........1989 tarihinde evlenmişler, 28.....2006 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün kesinleşmesiyle ........2007 tarihinde boşanmışlardır. Sözleşmeyle başka mal rejimi seçilmediğinden eşler arasında 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (TKM.170), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar yasal edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir.
Dosya arasında bulunan kayıt ve belgelere, yerinde yapılan keşfe göre; dava konusu olan ...'da bulunan ev, 232 ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer almakta olup taşınmaz ... adına tapuda kayıtlı bulunmaktadır. Dosya arasında bulunan ... bildirimine göre de bu evin 1983 yılında yapıldığı anlaşılmaktadır. Keşif yerinde, davacının tanığı olarak dinlenen babası Salman Pelen ise kendisinin ve kızının herhangi bir katkısından bahsetmeksizin bu evin davalının babası tarafından alındığını bildirmiştir. Bu durumda davacının ...daki eve katkısını kanıtlayamadığına ilişkin değerlendirmede bir yanlışlık bulunmamaktadır.
Dava konusu durak hattı ise 1994 yılında davalı tarafından alınmış olup, ........2006 yılında davalı tarafından devredilmiştir. Durak hattı 743 sayılı TKM’nin 170. maddesine göre eşler arasında mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde edinildiğine göre; taraflar arasındaki bu uyuşmazlığın Borçlar Kanununun genel hükümlerine göre çözüme kavuşturulması gerekmektedir. 743 sayılı TKM.nin yürürlükte olduğu; ........2002 tarihinden önce eşler arasında yasal mal ayrılığının geçerli olduğu dönemde, karı ve kocanın diğerinden katkı payı karşılığında bir tazminat isteyebilmesi için mutlaka parasal veya para ile ölçülebilen maddi bir değer koymak suretiyle katkısının bulunması gerekir. Bundan ayrı, aynı kanunun 153. maddesi gereğince eve kadın bakar. Başka bir anlatımla kadının eve ve çocuklarına bakması, ev işleri yapması onun yasal ödevidir. Eşlerden birinin edindiği mala diğer eşin doğrudan maddi bir katkısı yoksa, bu talep kabul edilemez. Somut olayda; dinlenen davacı tanıkları bu hattın nasıl alındığına ve davacının nasıl katkıda bulunduğuna ilişkin herhangi bir bilgi vermemişler, davacının babası dahi durak hattının alımına kendisinin veya kızının katkısından bahsetmemiştir. Dosya arasında bulunan ve davacı ...’e ait olan çalışma karşılığı gelir bilgileri ........2002 tarihinden sonraki döneme ilişkin bulunmaktadır. Durak hattının alımına somut olarak nasıl ve ne miktarda katkı sağlandığının belirlenememesi karşısında, davacının bu edinime kanunun aradığı anlamda doğrudan maddi bir katkısının olduğunun ispatlandığı kabul edilemez. Bu nedenle mahkemenin durak hattına ilişkin olarak açılan davanın reddine ilişkin değerlendirmesi de doğru olmaktadır.
Davacı vekilinin, yukarıda belirtilen yönlere ilişen temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde olmadığından reddi ile ...daki ev ve durak hattına yönelik olarak açılan davanın reddine ilişkin hüküm bölümünün ONANMASINA, Davacı vekilinin, diğer temyiz itirazlarına gelince; dosya arasında bulunan kayıt ve belgelere göre, dava konusu ... plaka sayılı minibüsün ........2003 tarihinde davalı adına tescil edildiği, ...Mahallesindeki iki katlı evin ise ... adına tapuda kayıtlı bulunan 299 ada ... parsel üzerinde yer aldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu evin üzerinde bulunduğu arsanın ... adına kayıtlı olması karşısında davacının arsaya yönelik olarak katılma alacağı, değer artış payı alacağı veya katkı payı alacağı adı altında hak talep edemeyeceği açık ise de; dava konusu evin 2002 yılı yaz ayları ile 2004 yılı arasında davalı tarafından yapıldığı ve davalıya ait bulunduğu davalının kendi beyanı ile belirlenmiştir. Dava konusu evin üzerinde bulunduğu arsanın başkasına ait olması, ev nedeniyle alacak isteğinde bulunmaya bir engel oluşturmaz. ...mahallesindeki ev ve dava konusu araç da 01.01.2002 tarihinden sonra edildiğine, tarafların başka bir mal rejimini seçtikleri ileri sürülüp kanıtlanmadığına göre; taraflar arasındaki bu iki mal varlığına ilişkin uyuşmazlığın yasal edinilmiş mallara katılma rejimi kuralları gereğince çözüme kavuşturulması gerektiğinin düşünülmesi gerekir. İleri sürülüş biçimi dikkate alındığında da; davanın, katılma alacağı (TMK.mad. 231-236) ve değer artış payı alacağı (TMK.mad. 227) isteğine ilişkin bulunduğu hususunda duraksama bulunmamaktadır. Bu tür davalarda, eklenecek değerlerden (TMK.m.229) ve denkleştirmeden (TMK.m.230) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere edinilmiş malın (TMK.m.219) toplam değerinden mala ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin (TMK.m.231) yarısı üzerinden (TMK.m.236/...) tarafların kazanılmış hakları da dikkate alınarak katılma alacağının hesaplanması ve TMK nun 227. maddesi hükümleri uyarınca; eşlerden biri, diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuş ise, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında değer artış payı alacağının belirlenmesi gerekir. TMK.nun 222/son fıkrası uyarınca bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir. Evlilik devam ettiği sürece, edinilmiş mallara katılma rejimi kuralları gereğince tasfiyeye gidilemez ve alacak isteği konusunda karar verilemez ise de; böyle bir isteğin boşanma davası ile birlikte ileri sürülmesine engel bir durum yoktur. Sadece boşanma davasının sonuçlanması beklenmelidir. Taraflar arasında görülen boşanma davası sonuçlandığına ve hüküm tarihinden önce boşanmaya ilişkin karar kesinleşmiş bulunduğuna göre; Dairemizin evlilik hukuken devam ettiği sürece tasfiyeye karar verilemeyeceğine ilişkin ilamlarına yanlış anlam verildiği açıktır.
Mahkemece, bu iki mal varlığının ........2002 tarihinden sonra edinildiği hususu ile yukarıda açıklanan nedenler ve ilkeler dikkate alınarak ve ayrıca tarafların iddia ve savunmaları da göz önünde tutularak taraflar arasındaki araç ve ...mahallesinde bulunan eve ilişkin uyuşmazlık hakkında bir karar verilmelidir.
Bundan ayrı davacının ev eşyalarına ilişkin olarak da, alacak isteği bulunmaktadır. Mahkemece bu istekle ilgili somut bir değerlendirme yapılmış olmadığı gibi; görülmekte olan davada, davacı taraf istek konusu yaptığı ev eşyalarının ne olduğu açıklanmamıştır. Bu nedenle, HUMK.nun 75/... ve 213. ve 230. maddeleri gözönünde tutularak; hakim tarafından davacı veya vekiline istek konusu ev eşyalarının ne olduğunu açıklamaları için süre ve imkan verilmeli, dava ve istek somutlaştırıldıktan sonra taraflar arasındaki bu yöne ilişkin uyuşmazlığın çözümüne gidilmelidir. Davacı vekilinin, temyiz itirazları açıklanan bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile onama kapsamı dışında kalan, usul ve yasaya aykırı bulunan hüküm bölümünün HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve ... duruşmasının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 750 TL Avukatlık ücretinin davalıdan alınarak ... duruşmasında avukat marifetiyle temsil olunan davacıya verilmesine ve ...,... TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 08.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy