MAHKEMESİ:Aile Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Tapu İptali, Tescil ve Katkı Payı Alacağı
... ile ... aralarındaki tapu iptali, tescil ve katkı payı alacağı davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair ... Aile Mahkemesinden verilen 14.09.2009 gün ve 1091/819 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
KARAR
Davacı ... vekili, evlilik birliği içinde edinilen 9844 ada 1 parselde 28 nolu bağımsız bölümün davalı adına tapuya tescil edildiğini, vekil edeninin de katkıda bulunduğunu açıklayarak, davalı üzerindeki tapu kaydının 2/3 hissesinin iptali ile vekil edeni adına tesciline, bu talepleri kabul edilmediği takdirde fazlaya dair hakları saklı tutularak 100.000 TL'nin yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, davacının evlilikten kısa süre önce bankada işe başladığını, hissedarı olduğu Ankara Bahçelievler'de bulunan dava dışı 34 parselde kardeşine ait payı devralması nedeniyle evlenirken birikimi bulunmadığı gibi borçlu da olduğunu, niza konusu taşınmazın vekil edeninin 1987 yılından itibaren bankada çalışması nedeniyle tasarrufu, bankadan çekilen konut kredisi ve ailesinin desteği ile eşler arasında mal ayrılığının geçerli bulunduğu dönemde edinildiğini, davacının katkısı olmadığını, buna rağmen aynı konuda daha önce açılan dava ile hükmolunan 37210,21 TL'nin davacının banka hesabına yatırıldığını açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, uyuşmazlık konusu taşınmazın edinimine davacının katkıda bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 86647,79 TL.nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar 22.11.1997 tarihinde evlenmişler, 19.1.2004 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hüküm 04.03.2004 tarihinde kesinleşmekle evlilik birliği son bulmuştur. TMK.nun 225.maddesinin 2.fıkrasına göre evliliğin boşanma ile sona erdirilmesi durumunda, eşler arasında mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibariyle son bulur. Sözleşme ile başka mal rejimi seçilmediğinden 01.01.2002 tarihine kadar 743 sayılı MK.nun 170. maddesi gereğince mal ayrılığı, bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar ise, 4721 sayılı TMK.nun 202. maddesi uyarınca yasal edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Dava konusu mesken vasıflı 9844 ada 1 parsel 28 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz 14.2.2000 tarihinde satın alma yoluyla davalı ... Yüksel adına tapuda tescil edilmiştir. 07.10.1953 tarihli 8/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca; taşınmazların alımına katkıda bulunduğunu iddia eden davacı, bu katkısına dayanarak ayın (mülkiyet) talep edemez. Ancak, katkı payına ilişkin alacak isteğinde bulunabilir. Dava konusu taşınmaz mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde edinildiğinden, uyuşmazlık Borçlar Kanunu’nun genel hükümlerine göre çözüme kavuşturulacaktır. Buna göre, eşlerin birbirlerinin mal varlıklarının edinilmesine katkılarının kanıtlanması durumunda, katkı oranında alacak hakkı doğar.
Davacı, daha önce 18.11.2002 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesine açtığı dava ile; evlilik birliği içinde edinilen temyiz incelemesine konu 9844 ada 1 parselde 28 nolu taşınmaz bölümünün davalı adına tescil edildiğini, katkıda bulunduğunu açıklayarak, tapu iptali ve tescil, bu talebi kabul edilmediği takdirde 32.000 TL.nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. ... Asliye Hukuk ve Aile Mahkemelerinin birbiri ardına görevsizlik kararlarını takiben ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/ 258 Esas, 2005/ 178 Karar sayılı ve 07.06.2005 günlü hükmüyle tapu iptali ve tescil davasının reddine, 16.520 TL katkı payı alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hükmün davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 28.3.2006 tarih, 265 Esas ve 4569 Karar sayılı ilamı ile “... Aile Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle....” bozma sevk edilmiştir. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin bozmaya uymak suretiyle görevsizlik kararı vermesini takiben 3. Aile Mahkemesinin 13.9.2006 tarih ve 2006/ 885 Esas, 779 Karar sayılı hükmüyle davanın HUMK.nun 193/3-4.maddelerine göre açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davalı ... tarafından görevsizlik yönünden bozulan ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/ 258 Esas ve 2005/178 Karar sayılı hüküm tarihini takiben 20.06.2005 tarihinde, hükmolunan katkı payı, işlemiş faizi ve yargılama giderleri toplamı 37210,21 TL. davacının banka hesabına yatırılmıştır. Ne var ki, yukarıda tarihi ve sayısı yazılı bozma kararını takiben katkı payı alacağına ilişkin açılan ilk davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi üzerine, davacı tarafça katkı payı alacağına ilişkin incelenmekte olan bu dava açılmıştır.
Davacı vekili, evlilik birliği içinde edinilen taşınmaza vekil edeninin çalışması karşılığı kazancını katmak suretiyle ve evlilik birliği öncesinde edindiği 9843 ada 1 parselde bulunan dairesinin satışından gelen bedelin değerlendirilmesi ile katkıda bulunduğunu açıklayarak, katkı payı alacağı isteğinde bulunmuştur. Davalı yan, davacının satılan evinin satış bedeliyle daha önce Ankara’da satın aldığı taşınmaza ilişkin borcunu ödediğini, davacının birikimlerini ayrı değerlendirdiğini, katkısı olmadığını açıklamıştır. Davacı adına kayıtlı 9843 ada 1 parseldeki meskenin 8.7.1999 tarihinde dava dışı Zeki Cüneyt Taşkonak’a satış yoluyla devredildiği, devralanın satış bedeli 10.350 TL'yi Emlak Bankası ... şubesine davalı adına havale ettiği sunulan kayıt ve belgelerle sabit bulunduğuna ve aksi davalı tarafından kanıtlanamadığına göre, davacıya ait evin satışından gelen tutarın dava konusu evin alımında kullanıldığının kabulü gerekir. Yine dosya içinde bulunan belgelere göre niza konusu evin alınması sırasında davalı tarafından 120 ay geri ödemeli 15.000 TL'lik konut kredisi ve 36 ay geri ödemeli 1600 TL'lik mensup kredisi çekildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamına göre; dava konusu taşınmazın, satın alındığı 14.02.2000 tarihi itibariyle 32.000 TL yukarıda açıklanan önceki davanın açıldığı 18.11.2002 tarihi itibariyle 82.000 TL değerde olduğu tespit edilmişken, temyiz incelemesine konu davanın açıldığı tarih itibariyle değerinin 210.000 TL olduğu keşifde dinlenen inşaatcı bilirkişi tarafından açıklanmış, davalı tarafından belirlenen ve hükme esas alınan değere itirazda bulunulmuştur. Daha önce belirlenen değerler, zaman aralığı ve sosyo-ekonomik koşullar nazara alındığında taşınmazın dava tarihi itibariyle belirlenen, önceki tespitlerle arasında fahiş fark bulunan ve hükme esas alınan değeri konusunda duraksama hasıl olmuştur. Mahkemece yapılacak iş; öncelikle dava konusu taşınmazın temyiz incelemesine konu davanın açıldığı 19.10.2006 tarihi itibariyle gerçek değerinin tespiti hususunda mülk, inşaat mühendisi ve mali müşavir bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılmak suretiyle belirlenmesi, ondan sonra dosyanın bankacı ve Hukuk Fakültesi öğretim üyelerinden oluşacak uzman bilirkişi heyetine tevdii ile davacının sattığı ev nedeniyle alıcısı tarafından davalıya gönderilen ve dava konusu evin alımına sarfedildiğinin kabulü gereken 10.350 TL'nin davalı adına gönderildiği tarihten nizalı taşınmazın alındığı tarihe kadar mevduat işlemleriyle ulaşacağı rakamın belirlenmesi gerekir. Bundan ayrı; dosya içeriğine göre taşınmazın edinme tarihinde davalı tarafından 15.000 TL konut kredisinin 120 ay vade ile çekildiği ve mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar çalışmakta olan eşlerin bu kredinin bir kısmının geri ödemesini birlikte yaptıkları anlaşıldığına göre hüküm kurulurken bu husus da gözönünde bulundurularak davacının alacak miktarı belirlenmelidir.
Ondan sonra dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle usule uygun şekilde belirlenecek değerinden davalı tarafından çekilen ve kalan kredi borcunun düşülmesi ile bulunacak değerin, davacının hesaplanacak katkı oranıyla çarpılması suretiyle davacının katkı payı alacağının taleple bağlı olarak tesbiti, davacının toplam tasarruf miktarı içerisindeki katkı oranı belirlenirken tarafların evlilik tarihlerinden taşınmazın alındığı 14.02.2000 tarihine kadar olan gelirlerinin ayrı ayrı hesaplanması, bulundukları konum ve sosyal statülerine göre yapabilecekleri kişisel harcamalar ile, davacı kocanın ayrıca 743 sayılı TKM.nin 152. maddesi uyarınca aynı tarihe kadar evi geçindirme yükümlülüğüne ilişkin giderin toplam gelirlerinden ayrı ayrı düşürülmesiyle yapabilecekleri tasarruf miktarlarının gözönünde tutulması, davalı tarafından 20.06.2005 tarihinde davacı adına havale edilen ve eldeki davanın açıldığı tarihe kadar 1 yıl 4 ay süreyle davacı uhdesinde bulunan 37210,21 TL'nin davacıya gönderildiği tarihten dava tarihine kadar getirisi de hesaplatılmak suretiyle, davacının belirlenecek katkı payı alacağından düşülmesi ve bulunacak katkı payı alacağına hükmedilmesi gerekir. Eksik araştırma ve inceleme ile dosya kapsamıyla örtüşmeyen bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulmuş olması doğru değildir.
Davalı vekilinin temyiz itirazlarının açıklanan nedenlerle kabulü ile usul ve yasa hükümlerine uygun bulunmayan hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve 1.169,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine 27.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.