MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Tescil
Hamidiye Büyükikiz ile Hazine ve ... aralarındaki tescil davasının kabulüne dair ... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 21.09.2011 gün ve 522/660 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılar Hazine vekili ve ... vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili, dava dilekçesinde mevki ve sınırları gösterilen taşınmaz bölümünün 40 yıldan fazla süre tarım arazisi olarak ekip biçilmesine karşın kadastro çalışmaları sırasında tespit dışı bırakıldığını açıklayarak kendisine ait 249 parsele ilave edilmek suretiyle vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, imar–ihya ve zilyetlikle kazanma koşullarının gerçekleşmediğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuş, TMK.nun 713/6.maddesi uyarınca taşınmaz bölümlerinin Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, önceki kararda davanın kabulüne, teknik bilirkişi raporunda A harfiyle gösterilen 4737,09 m2 yüzölçümlü taşınmaz bölümünün 249 parsele ilave edilmek suretiyle davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairece; yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığı, çifte tapuya yol açmaması bakımından taşınmaz bölümünün tapuda kayıtlı olup-olmadığının araştırılmadığına işaret edilerek bozma sevk edilmiştir. Mahkemece, bozmaya uyularak tekrar davanın kabulüne, teknik bilirkişi raporunda A harfiyle gösterilen 4737,09 m2 yerin davacıya ait 249 parsele eklenmek suretiyle davacı adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılar Hazine vekili ile ... vekili taraflarından temyiz edilmiştir.
Dava; TMK.nun 713/1, 3402 sayılı Kanunun 14 ve 17.maddeleri uyarınca imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal nedenlerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Dava konusu taşınmaz,1969 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında 766 sayılı Kanunun 2.maddesi uyarınca tespit dışı bırakılan yerlerdendir. Bu maddelere dayanılarak; bir yerin tapuya tesciline karar verilebilmesi için maddede yazılı olumlu ve olumsuz koşulların araştırılıp belirlenmesi, kazanma koşullarının kanıtlanması, diğer koşullar yanında taşınmazın nitelik itibarı ile özel mülkiyete konu edilebilen yerlerden olması gerekmektedir. Davacı vekili, taşınmazın 40 yıldan fazla süre tarım arazisi olarak kullanıldığını ileri sürmüş, yerel bilirkişi ve tanıklar imar-ihya hususunda herhangi bir açıklamada bulunmaksızın kazanmayı sağlayan zilyetlikten söz etmişlerdir. Dava konusu taşınmazın 766 sayılı Kanunun 2.maddesi uyarınca tespit dışı bırakıldığına göre böyle bir yerin imar ve ihya edilmedikçe zilyetlik yoluyla kazanılması mümkün bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla; imar ve ihya ile başlamayan zilyetlik, kazanma bakımından hukuken bir değer taşımaz. HUMK.nun 258 ve 259.maddeleri (6100 sayılı HMK.nun 243 ve 244. m.) hükmü uyarınca; dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak, yerel bilirkişi ve tanıkların davetiye ile çağrılmaları, dava konusu taşınmazın öncesi itibariyle niteliği, davacının bu yeri nasıl imar-ihya ettiği, imar-ihyanın başlama ve bitiş tarihleri, imar-ihya olgusunun tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar kazanma süresinin geçip-geçmediğinin ayrıntılı olarak sorulup belirlenmesi, beyanları arasında aykırılık çıktığı taktirde usulüne uygun olarak giderilmesine çalışılması, Kadastro Kanununun 17.maddesindeki tüm koşulların yerine getirilip getirilmediğinin gözönünde tutulması, dava konusu taşınmaz Kapaklı Belediyesi sınırları içerisinde bulunduğundan imar planları içerisinde kalıp-kalmadığı, imar planı içerisinde kalıyor ise, hangi tarihte kapsama alındığı hususunun krokisi eklenmek suretiyle ...’ndan sorulması, ondan sonra uyuşmazlık hakkında hüküm kurulması gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi isabetli olmamıştır. Her ne kadar önceki bozma ilamında imar-ihya olgusunun araştırılması gerektiği yönünde bir açıklama yapılmamış ise de TMK.nun 713/1. maddesine dayalı davalar, kamu düzenine ilişkin davalardan olup resen araştırma ilkesi geçerli bulunduğundan bozma ilamına uyulmakla davacı taraf lehine kazanılmış hak teşkil etmez.
Bundan ayrı; davalı Hazine vekili, 21.09.2011 tarihli oturumda teknik bilirkişi raporunda B harfiyle gösterilen bölümün TMK.nun 713/6.maddesi uyarınca Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir. B harfiyle gösterilen yerin davacının kullanımında bulunmadığı belirlendiğine göre bu bölüm hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş olması da doğru görülmemiştir.
Davalılar Hazine vekili ile ... vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 18,40 TL peşin harcın istek halinde davalı ... Başkanlığına iadesine 04.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
M.A.