MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Tapu iptali ve tescil
... ve müşterekleri ile Hazine, dahili davalılar ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kısmen kabulüne dair Horasan Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 11.03.2009 gün ve 720/36 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine temsilcisi tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
KARAR
Davacılar, 31.08.1999 tarihli dava dilekçelerinde özetle; MK.nun 639/1 maddesine dayanarak Hazine adına tescil edilen 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 14850 m2 yüzölçümündeki bölümüne ait tapu kaydının iptali ile adlarına tapuya tesciline karar verilmesini istemişlerdir.
Yargılama aşamalarında davacılar, Şevval 324 tarih ve 257 sıra numaralı tapu kaydı ve 1937 tarih, 287 tahrir numaralı vergi kaydına tutunmuşlardır. Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamından sonra, 29.08.2008 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak krokide A ve B harfleriyle gösterilen toplam 14850 m2 taşınmaz bölümü yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm;davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Bilindiği üzere ve kural olarak, bozma ilamına uyulmakla taraf yararına usuli kazanılmış hak doğar ve uyulan bozma ilamı çerçevesinde araştırma ve inceleme yapma zorunluluğu ortaya çıkar. Ancak, TMK.nun 713/1 ve MK.nun 639/1 maddesine dayalı davalar kamusal yönü ağırlıklı davalardır. Hakimin taraf delillerinin haricinde ve gerek gördüğünde re'sen araştırma yetkisi de bulunmaktadır. Bu sebeple Dairenin bozma kararı tarafları için lehte ve alehte usuli kazanılmış hak oluşturmayacaktır.
Somut olaya gelince; davacı taraf, dava konusu 169 ada 1 parselin geldisi olan, 543 ve 544 belirtme parsellerinin dayanağını oluşturan Şevval 324 tarih ve 257 sıra numaralı tapu kaydına dayandığına ve kaydın doğu sınırının "kirkor", güney sınırının da "nehri cari" okuması nedeniyle gayrı sabit sınırlı olduğu ve kapsamının miktarı ile geçerli bulunduğu tartışmasızdır. Ayrıca; üç sınırı yol ve bir sınırı tepe yazan vergi kaydı; Yargıtay'ın Gayrimenkul Dairelerinin içtihatlarına göre, her yere uyan kayıt niteliğindedir.
Davacı tarafın dayanağı olan Şevval 324 tarih ve 257 sıra numaralı tapu kaydının dava konusu 169 ada 1 parselin kuzeyinde bulunan 2 ( 166 ) ada 1 ila 16 parsellere revizyon gördüğü Horasan Tapu Müdürlüğünün 26.01.2012 tarih ve ..59 sayılı karşılık yazısından anlaşılmakta olup, bu parseller "istimlak" iktisap sebebi ile Hazine adına tapuda kayıtlı bulunmaktadır. Mahkemece, davacıların dayandığı tapu ve vergi kaydının kadastroda başka parsellere revizyon görüp görmediğinin etraflıca araştırılması gerekir.
Hal böyle olunca; Şevval 324 tarih ve 257 sıra numaralı tapu kaydına itibar edilerek, kuzeydeki "eski Horasan yolu" sabit sınırından hareketle ve bağlantısı kesilmemek koşuluyla dayanak tapu miktarı olan 20.000 m2 yerin ölçekli rapor ve krokiye yansıttırılması, dayanak tapu kaydının revizyon gördüğü parsellerde dikkate alınarak davacıların dava dilekçesindeki ve yargılama aşamalarında bildirdikleri taleplerine göre tercih hakları sorularak bu miktarla bağlı kalınarak, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 21.maddesi gereğince seçimlik hakkının davacıdan sorulması, verilmesi gereken taşınmaz bölümünün teknik bilirkişinin krokisi üzerinde işaret ettirilmesi, bitişikte arazisi varsa tercih hakkının o yönde kullanılmasının gözetilmesi, dayanak tapu kaydı davacıların talep ettikleri kısma ulaşmadığı takdirde bu durumun dikkate alınması ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken değinilen ilkeler gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4., HMK m.297/ç) ve 440/I. maddeleri gereğince Yargıtay Daire İlamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 11.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.