MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil
... ile Hazine aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ...Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 07.07.2011 gün ve 61/119 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili, müvekkilinin 1970'li yılların başlarında dava konusu 162 ada 116 parsel sayılı taşınmazın 12.000 m2'lik bölümünü imar-ihya ettiğini ve anılan tarihten itibaren kazandırıcı zilyetliğinde bulundurduğu halde kadastro sırasında Hazine adına tespit ve tescil edildiğini açıklayarak nizalı taşınmazın vekil edeninin zilyetliği altında bulunan bölümüne ait tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece; davacı yararına kazanmayı sağlayan zilyetlik yoluyla iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne; 162 ada 116 parsel sayılı taşınmazda teknik bilirkişinin 13.06.2011 tarihli krokisinde A harfi ile gösterilen 10.658,83 m2'lik bölümünün tapu kaydının iptali ile, davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir. Hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal nedenlerine dayalı olarak TMK.nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14.maddesi gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye elverişli bulunmamaktadır. Şöyle ki; dava konusu 162 ada 116 sayılı parsele ait kadastro tutanağının ve tapu kaydının incelenmesinde; taşınmazın, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu, ham toprak vasfında bulunduğu ve ileride ekonomik yarar sağlanabilecek yerlerden olduğu belirtilmek suretiyle 28.08.1997 tarihinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında belgesizden, ham toprak niteliğiyle Hazine adına tespitinin yapıldığı ve tutanağının itirazsız olarak kesinleşmesi ile 1.852.736,42 m2 olarak 04.05.1998 tarihinde tapuya tescil edildiği görülmüştür. Mahkemece yapılan keşiflere katılan uzman ziraatçi bilirkişi Kemal Gül 07.10.2009 tarihli raporunda, dava konusu taşınmazdaki nizalı bölümün 2. sınıf tarım arazisi niteliğinde olduğu ve uzun süredir tarımsal amaçlı olarak kullanıldığı ancak, toprağın ne zamandır işlenerek tarımsal amaçlı kullanıldığına ilişkin kesin bir kanaate varılamadığı bildirilmiştir. Adı geçen bilirkişinin 16.06.2011 tarihli raporunda ise, dava konusu taşınmazda nizalı bölümün, tespit tarihinden geriye doğru en az kaç yıldır tarım arazisi olarak kullanıldığına ilişkin belirlemede bulunulmamıştır. Bu kapsamda, dava konusu taşınmazın tespit tarihinden önceki niteliği ve kullanım süresi bakımından tereddüt oluşmuştur.
Bu kapsamda, bir arazinin kullanım süresi, niteliği ve zilyetlik süresini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının dava konusu taşınmazın tespit gördüğü 1997 tarihinden önceki yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için 1997 olan tespit tarihine göre, 20-30 yıl öncesine ait (1977-1987) stereoskopik hava fotoğraflarının istenilmesi ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir. Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülebilmesi, taşınmazın sınırlarının açıkça belirlenebilmesi ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür.
Bu durumda; mahkemece, nizalı taşınmazın tespit tarihine göre 20-30 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının bulunup bulunmadığının usulüne uygun ve tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığından sorularak getirtilmesi, yapılacak keşifte ziraat mühendisi, kadastro fen bilirkişisi, jeodezi ve fotoğrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliği ve kullanım süresinin ne zaman başladığının belirlenmesine çalışılması, bundan ayrı nizalı taşınmaza komşu tüm parseller tespit edilerek, bu parsellerin kadastro tutanak ve ekleri ile varsa kadastro sırasında bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtlarının bulundukları yerlerden getirtilerek dosya arasına konulması, yukarıda açıklandığı biçimde teknik, yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığıyla zemine uygulanması, komşu kayıt ve belgelerin dava konusu taşınmaz yönünü ne gösterdikleri üzerinde durulması, teknik bilirkişiye krokisi üzerinde işaret ettirilmesinin sağlanması, İncesu Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/91 Esas sayılı dosyasının bulunduğu yerden getirtilerek incelenmesi, ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerekir. Bu açıklamalar kapsamında değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle usul ve kanuna aykırı görülen hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi uyarınca uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 19.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.