MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Tescil
... ile Hazine ve Kapıkaya Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki tescil davasının kabulüne dair Malatya 2.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 15.09.2011 gün ve 317/567 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:
KARAR
Davacı vekili; dava dilekçesinde mevki ve sınırlarını bildirdiği miras yoluyla davacıya intikal eden iki parça taşınmazın, davacı tarafından imar ihya edildiğini, 30 yılı aşkın süredir davacının zilyetliğinde bulunduğunu açıklayarak, davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, taşınmaz Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğundan davanın reddine karar verilmesini savunmuş, davalı ... temsilcisi usulüne uygun tebligata rağmen cevap vermediği gibi yargılama oturumlarına da katılmamıştır.
Mahkemece, davanın kabulü ile 07.06.2011 tarihli teknik bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen 42.280,94 m2 yerin davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmaz 25.11.1977 tarihinde başlayıp 17.12.1980 yılında kesinleşen kadastro çalışmalarında taşlık vasfı ile tespit harici bırakılmıştır. Böyle bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesine müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi suretiyle TMK.nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17.maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkündür. Ne var ki uyuşmazlığın çözümü için 1951 ve 1999 tarihli hava fotoğrafları getirtilmiş ise de bu fotoğraflar uyuşmazlığı çözecek nitelikte değildir. Öte yandan Malatya il Tarım Müdürlüğünün 16.04.2010 tarihli cevabi yazısında dava konusu taşınmazın 4342 sayılı Mera Kanunu uyarınca İl Mera Komisyonu tarafından yapılan tahsis çalışmasında C nolu mera parseli içinde kaldığı bildirilmiş olmasına rağmen mera tahsisine ilişkin belgeler getirtilip usulüne uygun mera araştırması da yapılmamıştır.
Bir arazinin kullanım süresi ve niteliği ile üzerinde imar, ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının kadastrodan sonraki geçmiş yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakılma tarihi olan 1977 tarihinden sonra dava tarihine göre 20 – 25 yıl öncesine ait (1985-1989 yılları arası) 1/20000 veya 1/25000 ölçekli stereoskopik hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir. Ayrıca, stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelenirse arazinin üç boyutlu görüleceği, taşınmazın sınırlarının belirlenebileceği ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabileceği bilinmelidir. Mahkemece uyuşmazlığın net bir biçimde çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.
Mahkemece yapılacak iş; ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi veya fotoğrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle dava tarihine göre 20 – 25 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının getirtilip stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliğinin ve kullanım süresinin ne zaman başladığının belirlenmesine çalışılması gerekir. Şahit ve bilirkişi sözleri ilmi esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmelidir.
Ayrıca dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde 4342 sayılı Mera Kanunu uyarınca oluşturulan komisyon tarafından yapıldığı bildirilen mera tespit çalışmalarına ilişkin tüm tutanak ve sınırlandırma krokileri ile varsa tahsis kararı getirtilmeli, aynı keşifte yerel bilirkişi ve tanıklar HMK. nun 243, 244, 259 ve 290/2. maddeleri uyarınca davetiyeyle keşif yerine çağrılmalı, uyuşmazlık konusu taşınmaz bölümlerinin öncesi itibariyle niteliği, ne amaçla ve kim tarafından ne şekilde tasarrufta bulunulduğu, mera olarak kullanılıp kullanılmadığı, zilyetliğin ne zaman başladığı hususlarında beyanları ayrıntılı olarak tespit edilmeli, yerel ve teknik bilirkişilerle getirtilecek sınırlandırma krokileri uygulanmalı, dava konusu taşınmaz bölümlerinin 4342 sayılı Mera Kanunu uyarınca çalışma yapan komisyon tarafından ne şekilde belirlendikleri hususu üzerinde durulmalıdır.
Öte yandan 10.06.2011 tarihli jeoloji mühendisi ve ziraat mühendisinden oluşan bilirkişi heyeti raporunda taşınmazın Karakaya Barajına kurulan moto-pomp sistemi ile sulanabildiği belirtilmiş olup 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun 3. maddesinin J bendi hükmüne göre ''Sulu tarım arazisi: Tarımı yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, su kaynağından alınarak yeterli miktarda ve kontrollü bir şekilde karşılandığı arazileri'' şeklinde belirtildiğinden dava konusu taşınmazın sulu olduğunun kabulü ile 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesindeki belgesizden zilyetlik yoluyla edinilecek taşınmaz miktarına ilişkin limitlerin gözönünde bulundurulması gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi doğru değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün 6100 sayılı ...nun Geçici 3. maddesi yollaması ile halen yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 388/4./ HMK m.297/ç) ve 440/I. maddeleri gereğince Yargıtay Daire İlamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 28.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.