(2004 S. K. m. 68/B, 149, 150)
Dava ve Karar: Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
İİK'nun 149. maddesinde İcra memuru, ibraz edilen akit tablosunun kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva ettiğini ve alacağın muaccel olduğunu anlarsa, borçluya ve taşınmaz üçüncü şahıs tarafından rehnedilmiş veya taşınmazın mülkiyeti üçüncü şahsa geçmişse ayrıca bunlara birer icra emri gönderir. Bu icra emrinde borcun otuz gün içinde ödenmesi ve bu müddet içinde borç ödenmez ve icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirilmezse, alacaklının taşınmazın satışını isteyebileceği bildirilir. hükmüne yer verilmiştir.
İİK'nun 150/ı maddesinde ise Borçlu cari hesap veya kısa, orta, uzun vadeli kredi şeklinde işleyen nakdi veya gayrinakdi bir krediyi kullandıran tarafın ibraz ettiği ipotek akit tablosu kayıtsız ve şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva etmese dahi, krediyi kullandıran taraf, krediyi kullanan tarafa ait cari hesabın kesilmesine veya kısa, orta, uzun vadeli kredi hesabının muaccel kılınmasına ilişkin hesap özetinin veya gayrinakdi kredinin ödenmiş olması nedeniyle tazmin talebinin veya borcun ödenmesine ilişkin ihtarın noter aracılığıyla krediyi kullanan tarafa kredi sözleşmesinde yazılı ya da ipotek akit tablosunda belirtilen adrese gönderilmek suretiyle tebliğ edildiğini veya 68/b maddesi gereğince tebliğ edilmiş sayıldığını gösteren noterden tasdikli bir sureti İcra Müdürüne ibraz ederse İcra Müdürü 149'uncu madde uyarınca işlem yapar......" hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenlemelere uymayan hallerde ipoteklerin ilamlı icra yoluyla takibi mümkün değildir.
Somut olayda; 09.01.2009 tarih, 113 yevmiye nolu ipotek belgesine dayanılarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatılmıştır. Ipotek borçlusu H. U. ile ipotek alacaklısı İ. O. Y. arasında düzenlenen 09.01.2009 tarih, 113 yevmiye numaralı ipotek akit tablosu ...incir bahçesinin tamamını H. U. adına kayıtlı iken bu kere H. U. ....taşınmazın tamamını oğlu İ. U.'ın N. oğlu İ. O. Y. ile ortaklığı nedeniyle meydana gelen borçlarına karşılık olarak 44.000,00 TL bedelle 1 derecede faizsiz olarak ve 05.01.2010 tarihine kadar ödenmek üzere ...ipotek tesis ettiğini.. şeklinde açıklama içermektedir. Bu haliyle ipotek belgesi İİK'nun 150/ı maddesinde belirtildiği şekilde borçlu cari hesap veya kısa, orta ve uzun vadeli kredi şeklinde işleyen nakti veya gayrinakti bir krediyi kullandıran banka tarafından ibraz edilmediğinden, bahsi geçen ipotek, İİK'nun 150/ı koşullarını taşıyan limit ipoteği değildir.
Öte yandan, anılan ipotek akit tablosunda asıl borçlu olduğu iddia edilen İ. U.'ın bizzat kendisinin borç ikrarına ilişkin beyanı ve imzası da bulunmadığından, 3. kişi (malik) olan annesi H. U.'ın, İ. U.'ın ortaklığı nedeniyle meydana gelen borcundan bahsederek, bu hususu ipotek akit tablosuna geçirtmesi, asıl borçluya ait kayıtsız şartsız borç ikrarını içeren bir irade beyanı olarak kabul edilemeyeceğinden, anılan ipoteğin, İİK'nun 149. maddesinde düzenlenen anapara (karz) ipoteği olduğundan da söz edilemez.
Bu durumda; asıl borçlunun, alacaklı ile kurulduğu iddia edilen ortaklık nedeniyle borcunun bulunup bulunmadığı, miktarı gibi hususlar yargılamayı gerektirir. Bu nedenle, anılan maddelere dayanılarak alacağın ilamlı icra yoluyla tahsili mümkün değildir. İcra İflas Kanunu'na göre inceleme yapmakla sınırlı yetkili İcra Mahkemesi'nce takibin iptaline karar verilmesi gerekirken bu yetki aşılarak yapılan inceleme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru değildir.
Sonuç: Borçlular vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulüyle Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre borçlular vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 25.02.2014 tarihinde oybirliği ile, karar verilmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy