MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Şikayet
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının bozulmasına dair 27.03.2013 tarih, 2013/4508 Esas, 2013/4469 Karar sayılı Daire ilâmının müddeti içinde tashihen tetkiki davalılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
Şikayet eden borçlu ... Belediye Başkanlığı vekili İcra Mahkemesine başvurusunda özetle; kamulaştırmasız elatmadan kaynaklanan ilama dayalı başlatılan takipte, banka hesaplarına haciz konulmasına karar verildiğini ve bu kapsamda ilgili yerlere haciz yazıları yazıldığını, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na 5999 sayılı Kanun'un .... maddesiyle eklenen Geçici .... ve 6111 sayılı Kanun'un Geçici .... maddesine göre, kamulaştırmasız elatma nedeniyle hüküm altına alınan tazminatın tahsili için idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceğini açıklayarak haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
Mahkemece, davacının şikayetinin reddine karar verildiği, bu hükmün davacı borçlu vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 27.03.2013 gün ve 2013/4508-4469 sayılı ilamıyla "...30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın ....maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici .... maddesinin .... fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.....1956 tarihi ile 04.....1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış olanlar hakkında bu madde hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında ise bu madde uyarınca ödenecek olan tazminatın tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilmeyeceği düzenlenmiştir. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici .... maddesinin son fıkrasında yer alan haczedilmezliğe ilişkin düzenleme, anılan maddenin yürürlük tarihinden sonra mahkeme ilamı ile tazminat ödenmesine karar verilmesi durumunda, anılan tazminatın tahsili için yapılacak icra takiplerine ilişkindir. Somut olayda, alacaklının takibine dayanak yaptığı Kartal .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminata ilişkin ilamının karar tarihi ....03.2011 olup, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici .... maddesinin yürürlüğe girdiği 30.06.2010 tarihinden sonradır. Bu durumda anılan madde uygulanacağından hacizlerin kaldırılması yönündeki şikayetin kabulü yerine yazılı gerekçe ile reddi isabetsizdir." şeklindeki gerekçe ile mahkeme kararının bozulduğu; bu karar aleyhine alacaklılar vekilinin karar düzeltme isteminde bulunduğu görülmüştür.
30.06.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın l.maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa eklenen Geçici .... maddesinin .... fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.....1956 tarihi ile 04.....1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış olanlar hakkında bu madde hükümlerinin uygulanacağı, son fıkrasında ise bu madde uyarınca ödenecek olan tazminatın tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği düzenlenmiş olup, 6111 sayılı Kanun'un Geçici .... maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici .... maddesi hükmünün 04.....1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanacağı düzenlenmiştir. Ancak; 6111 sayılı Kanun'un Geçici .... maddesi 01.....2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesi 'nin bu karan ....02.2013 günlü 28567 numaralı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Son olarak; ....06.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren bazı kanunlar ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkındaki 6487 sayılı Kanun'un ... maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici ...'ncı maddesi başlığıyla birlikte değiştirilmiştir. Anılan .... maddenin yeni halinin ... fıkrasında bu madde uyarınca ödenecek olan bedelin tahsili sebebiyle idarelerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Her ne kadar; 6111 sayılı Kanun'un Geçici .... maddesi 01.....2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilerek, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra, yani ....08.2012 tarihinde yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de; Anayasa'nın .... maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. Anayasa'nın .... ve 138. maddeleri, hakime Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal karan yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi Anayasa'ya aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır.
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen yasanın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir. Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykın yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:...) İptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından ... ay sonra yürürlüğe girecek olması kanun koyucuya Anayasa'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden idarenin mal, hak ve alacakları haczedilebilir. Öte yandan 6111 sayılı Yasa'nın Geçici .... maddesinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 01.....2012 tarihli kararı sadece iptal tarihinden sonra konulan hacizler için değil, Anayasa'nın 153. maddesindeki geriye yürümeme ilkesinin kesinleşmiş yargı kararlan için geçerli olması nedeniyle iptal tarihinden önce konulan hacizlerde de uygulanır.
Ayrıca 6487 sayılı Yasa'nın .... maddesi ile Değişik 2942 sayılı Yasa'nın Geçici .... maddesinin son fıkrasında bu fıkra hükmünün bu fıkra kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılan ve kesinleşmeyen davalarda da uygulanacağı düzenlemesinin İdare tarafından kamulaştırılmaksızın el konulan taşınmazlara ilişkin tazminat davaları ile kamulaştırma bedeli tespitine ilişkin davalar için geçerli olduğunun kabulü gerekir. Dava niteliği taşımayan İcra İflas Kanunu hükümlerine göre yapılan şikayet başvuruları bu kapsamda kalmamaktadır. Bu nedenledir ki haczedilmezlik şikayetleri para alacaklarına ilişkin olup doğrudan taşınmaza ilişkin dava olarak nitelendirilemez, anılan son fıkra kapsamında düşünülemez.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı değerlendirildiğinde, Dairemizce yeniden oluşturulan görüş ve uygulama doğrultusunda; kamulaştırmasız elatmadan kaynaklanan tazminatlara ilişkin ilamların, icra takibine konu edilmesi halinde, elatma tarihi 09.....1956 tarihi ile 04.....1983 tarihi arasında ise; takibe konu ilamın tarihi 5999 sayılı Yasa'nın ....maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici .... maddesinin yürürlüğe girdiği 30.06.2010 tarihinden önce olması durumunda İdarenin mal, hak ve alacaklarının haczedilebileceği, ilam tarihi 30.06.2010 tarihinden sonra ise İdarenin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceğinin kabulü gerekir.
04.....1983'den sonraki el koymalarda ise; 6111 sayılı Yasa'nın Geçici .... maddesi haciz yasağı getirmekle birlikte anılan Yasa maddesi Anayasa'ya aykın görülerek 01.....2012 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Bu durumda ilam tarihi yeniden haciz yasağının getirildiği ....06.2013 tarihinden önce olması halinde haciz konulabileceğinden şikayetin reddi, ilam tarihi ....06.2013 tarihinden sonra olması halinde ise haciz yasağı mevcut olduğundan şikayetin kabulü gerekir.
Somut olayda; haciz tarihi itibarıyla 6111 sayılı Yasa'nın Geçici .... maddesi iptal edildiğinden ve o tarih itibariyle yürürlükte olan 5999 sayılı Kanun'un Geçici .... maddesine göre alacağın doğumuna sebep olan idare eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgi bulunmadığından, kamulaştırmasız elatmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerekir. Yukarıdaki ilkeler ışığında anılan yasaya ilişkin haczedilmezlik şikayetinin reddi yerindedir. Bu nedenle mahkeme kararının onanması gerekirken bozulduğu görülmekle karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.
SONUÇ: Alacaklı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 27.03.2013 gün ve 2013/4508- 4469 sayılı bozma kararının kaldırılmasına, Mahkeme kararının yukarıda yazılı gerekçelerle İİK'nun 366. ve HUMK'nun 438. maddeleri gereğince ONANMASINA, ....03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy