MAHKEMESİ : Antalya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 14/05/2013
NUMARASI : 2012/407-2013/204
Y.. E.. ve müşterekleri ile Hazine aralarındaki mirasın hükmen reddi davasının kabulüne dair Antalya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 14.05.2013 gün ve 407/204 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Davacılar, mirasbırakanları F.. E..'in 24.10.2002 tarihinde öldüğünü, miras bırakanın ortağı olduğu S... Mermer İnşaat Turizm Taş. San. Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçları nedeni ile icra takibi yapıldığını, mirasbırakanın malvarlığı olmadığını, miras bırakanın ölüm tarihinde terekesinin borca batık olduğunu ileri sürerek mirasın hükmen reddedilmiş sayılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı Antalya Vergi Dairesi adına Hazine vekili, yasal süre içerisinde mirasın reddedilmediğini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulü ile, muris F.. E..'in S... Mermer İnşaat Turizm. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. ortağı olarak sorumlu olduğu vergi borcu nedeni ile terekenin borca batık olduğunun tespitine, mirasın TMK 605/2. madde gereğince hükmen reddedilmiş sayılmasına karar verilmiştir.
Hüküm, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; dava Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 maddesinde yer alan "ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır." hükmü gereğince mirasın hükmen reddine (terekenin borca batık olduğunun tespitine) ilişkindir.
Murisin ölümü ile, tereke bütün aktif ve pasifi ile mirasçılarına geçer. Miras bırakanın vergi vb. borçları da terekenin pasifi içerisinde olup terekeye dahildir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; miras bırakanın 24.10.2002 tarihinde vefat ettiği belirlenmiştir. Mirasbırakanın ödemeden aczinin belirlenmesi için öncelikle ölüm tarihi itibariyle miras bırakanın aktif ve pasif malvarlığı araştırılmalıdır. Ölüm tarihi itibariyle, miras bırakanın tüm mal varlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması; terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK.md.605/2).
Toplanan delillerden mirasbırakanın S... Mermer İnşaat Turizm. Taş. San. Tic. Ltd. Şti'nin ortağı olduğu, borcun, mirasbırakanın şahsi borcu değil, ortağı ve temsilcisi olduğu Limited Şirketin vergi borcu olduğu anlaşılmaktadır. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'un 22.07.1998 tarihli 4369 sayılı Yasayla değişik 35. maddesi hükmüne göre; Limited Şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun gereğince takibe tabi tutulurlar. Aynı Kanuna 25.05.1995 tarihli 4108 sayılı Kanunla ilave edilen Mükerrer 35. madde hükmüne göre de; tüzel kişilerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Şu halde açıklanan yasal hükümler gereğince, miras bırakanın; "ortağı" ve "temsilcisi" olduğu Limited Şirketin, şirketin malvarlığından tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan vergi borcundan, şirket ortağı olarak "koyduğu sermaye hissesi oranında" doğrudan doğruya; "temsilcisi" olarak da şahsi sorumluğu söz konusudur.
O halde Mahkemece; mirasbırakanın ölüm tarihi itibariyle tüm taşınır ve taşınmaz mallarının ilgili yerlerden (Bankalar, Vergi Daireleri, Belediyeler, Trafik Tescil Şube Müdürlüğü vb. yerlerden) sorularak belirlenmesi, zabıta marifetiyle araştırılması, mirasın hükmen reddine engel teşkil eden TMK'nun 610/2.maddesinde sözü edilen tereke mallarını kendisine mal edinme durumunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin, mirasçılara intikal yapılıp yapılmadığının araştırılması, bu suretle terekenin aktifinin belirlenmesi, ayrıca konusunda uzman ve bu işten anlayan bilirkişi veya bilirkişiler eliyle; mirasbırakanın, “ortağı” olduğu Limited Şirketin defter, kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılarak şirketin aktif ve pasifinin saptanması ve mirasbırakanın şirketin kamu borcundan dolayı sermaye hissesi oranında şahsen sorumlu olacağı miktarın bu suretle belirlenmesi, amme alacağının şirketin malvarlığından tamamen tahsili mümkün ise; bu halde davacıların borca batıklığın tespitini istemekte hukuki yararlarının bulunmayacağı gözetilerek isteğin reddedilmesi; değilse miras bırakanın ölüm tarihi itibariyle tespit edilen terekesinin aktifinin, borcu karşılamaya yeterli olmaması halinde isteğin kabulüne karar verilmesi gerekirken, bu yönler araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Davalı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 07.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.