MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve 2012/212 Karar sayılı ilamı ile verilen Kamulaştırmasız El Atmadan Kaynaklanan Tazminat ilamına dayanılarak, ... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2012/14719 Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde; borçlu vekili, ilamda yasal faize hükmedildiği halde takipten sonrası için Anayasa’nın 46/son maddesine göre istenen faize itiraz ettiğinden, bu faiz miktarının ulaşacağı miktar ödeme tarihine bağlı olup, belirli değildir. Bu nedenle Mahkeme kararının miktar itibariyle kesin olmadığı kabul edilmelidir. Bu durumda ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 22.11.2012 tarihli kararının temyizi kabil olduğundan, alacaklı vekilinin temyiz isteminin reddine dair aynı Mahkemenin 10.12.2012 tarih, 2012/1214-1462 Esas ve Karar sayılı ek kararının kaldırılmasına karar verildi. Temyiz incelemesine geçildi.
Borçlu vekili, icra emrinde takipten sonrası için Anayasa’nın 46/son maddesine göre istenen faize itiraz etmiştir.
Mahkemece, şikayetin kabulüne, 4-5 nolu icra emrinin, takip sonrası için asıl alacağa, dayanak ilama uygun olarak, %9 yasal faiz uygulanması şeklinde düzeltilmesine karar verilmesi üzerine, hüküm, alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Kamulaştırmasız el atma davaları uygulamada sıklıkla karşılaşılan davalardan olmakla birlikte, yasa ile düzenlenmiş değildir. Bu konuya ilişkin tek yasal düzenleme olan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 38. maddesi de 10.04.2003 tarih ve 2002/112 Esas, 2003/33 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmiştir. Uygulamada kamulaştırmasız el atma davaları; İBK., HGK. ve Hukuk Daireleri'nin içtihatlarıyla yön bulmaktadır. Konunun Dairemizi ilgilendiren yönü ise, bu nevi davalarda hükmedilen
tazminatların zamanında ödenmemesi halinde uygulanacak faizin ne tür ve oranda olması gerektiği noktasındadır. Zira kamulaştırma yasası gecikme faizini öngörmemektedir. Bu cümleden olmak üzere, HGK. kararları ve Dairemizin istikrar bulmuş içtihatlarında; "Kamulaştırma bedelinin arttırılması ilamlarında uygulanan TC. Anayasası'nın 4709 sayılı Yasa'nın 18. maddesi ile değişik 46/son maddesinde yer alan kamulaştırma bedelleri ile Mahkemece kesin hükme bağlanan arttırma bedellerine, son fıkraya göre kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranının uygulanacağı" hükmünden farklı olarak, kamulaştırmasız el atmanın hukuksal niteliği itibariyle bir haksız eylem olduğu, haksız eylemden doğan borçların, tazmini nitelikte olmaları nedeniyle uygulanacak faizin 3095 sayılı Yasa'da belirlenen yasal faiz olduğu belirtilerek, uygulamada bugüne kadar yasal faizin uygulanması şeklinde sürdürüle gelmiştir. Ancak, Anayasa'nın 35. maddesi ile koruma altına alınmış olan mülkiyet hakkının, hak sahibinin rızasına bakılmaksızın kamulaştırmasız el atma nedeniyle ihlali halinde, toplumun genel menfaatleri ile bireyin temel haklarının korunması arasında adil bir denge gözetilmesi gerektiği düşüncesinden hareketle, mülkün gerçek değeriyle orantılı makul bir tazminat ödenmediği sürece, bir mülkten mahrum bırakılmanın genelde aşırı bir ihlal teşkil edeceği, yasal faiz oranında gecikme faizi ödenmesinin yeterli olmadığı görüşü gerek öğretide gerekse uygulamada ağırlık kazanmaya başlamıştır.
Bu bağlamda mülkiyete saygı hakkının ihlalinin, Mahkemelerin, kamulaştırmasız elatmaya maruz kalan kişiler lehine hükmettikleri tazminat tutarının tayininde, yargılama süresi ile enflasyon arasındaki etkileşim sonucu ortaya çıkan değer kaybını dikkate almalarına imkan sağlayan yasal bir düzenlemenin olmayışından da kaynaklandığı, bu nedenle adil tatmin taleplerinin karşılanması gerektiği hususu benimsenmeye başlanmıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında idare, kendisine Anayasa tarafından tanınan olanak ve yetkileri yasaya uygun bir biçimde kullanmaksızın taşınmaza elatarak kamulaştırma ilkelerine aykırı davranamaz. Anayasa'nın 46. maddesinde öngörülen kamulaştırma, Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkına getirilmiş anayasal bir sınırlama olmakla, içtihat değişikliğine gidilerek, özü ve vardığı hukuki sonuç itibariyle aynı nitelikler taşıyan kamulaştırmasız elatmaya ilişkin ilamlarda hüküm altına alınan tazminatlara da Anayasa'nın 46/son maddesinde düzenlenmiş olan kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranının uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu açıklamadan sonra somut olayın incelenmesinde;
Takip dayanağı... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 10.05.2012 tarih, 2011/277 Esas ve 2012/212 Karar sayılı kamulaştırmasız elatma nedeni ile tazminat ilamının hüküm fıkrasında; "10.000,00 TL kamulaştırmasız elatma bedelinin dava tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya ödenmesine" hükmedilmiş, bu ilama dayalı olarak, 20.07.2012 tarihinde borçlu idare hakkında ilamlı takip yapılmıştır. İcra emrinde “asıl alacağa takip tarihinden itibaren kararın kesinleşmesine kadar Türk Lirası için işleyecek %9 adi kanuni faiz oranı, kararın kesinleşmesinden itibaren Anayasa’nın 46/son maddesine göre kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte" tahsili talep edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, kamulaştırma bedelinin arttırılması ilamlarında olduğu gibi, kamulaştırmasız elatma ilamlarında da ilamın kesinleştiği tarihe kadar geçen dönem için ilam uyarınca yasal faiz, kesinleşme tarihinden sonraki dönem için ise, 17.10.2001 tarihinde yürürlüğe giren 4709 sayılı Kanunla değişik Anayasa'nın 46/son maddesi hükmü uyarınca, kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranının uygulanması gerekir. O halde Mahkemece, bu yöndeki şikayetin reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
Alacaklı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenle İİK'nun 366. ve HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK.nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 16.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy