(2004 S. K. m. 96, 97, 97/A)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği düşünüldü:
Karar: Dava, üçüncü kişi tarafından İ.İ.K.nun 96. maddesi gereği açılan istihkak iddiasının kabulü istemine ilişkindir. Mahkemece, mahcuzlar davacı üçüncü kişiye ait olduğundan davanın kabulüne, giyim eşyası niteliğindeki mahcuzlar üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilmiş, karar davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı üçüncü kişi vekili, İstanbul 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/36315 Esas sayılı icra takip dosyasında yazılan talimatla Manisa 4. İcra Müdürlüğü'nün 2010/302 talimat sayılı dosyasında davacının iş yaptığı pazar yerindeki tezgahtan 12.7.2012 tarihinde giysi niteliğinde taşınır malların haczedildiği, haciz sırasında istihkak iddialarının tutanağa geçtiğini, bu malların takip borçlusu ile bir ilgisi olmadığını, haciz tarihinde takip borçlusunun sigortalı olarak başka bir iş yerinde işçi olarak çalıştığını, haczedilen malların davacıya ait olduğu konusunda belgelerin haciz sırasında icra dosyasına sunulduğunu, davacıya ait fatura, vergi levhası ve pazardaki yerini gösteren Manisa Meyve Sebze ve Umum Pazarcılar Odasından alınmış belgeleri ibraz ettiklerini, bu sebeple istihkak davasının kabulüyle borçlu ile ilgisi olmayan haczedilen mallar üzerindeki haczin kaldırılmasını istemiştir.
Davalı alacaklı vekili, mahcuzlar borçluya ait olduğundan ve haciz usulüne uygun yapıldığından, üçüncü kişinin istihkak iddiasını kabul etmediklerini, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, pazarcılık yapan davacı tanıklarının, davacı üçüncü kişinin iddiasını doğruladıkları ve pazar yerinde bulunan tezgahın davacıya ait olduğunu belirttiklerini, davacı üçüncü kişiyle takip borçlusu arasında iş ortaklığı olmadan, takip borçlusunun davacıyla akraba olması sebebiyle zaman zaman ziyarete geldiğini, davaya konu mahcuzların takip borçlusuyla ilgisinin olmadığı ve davacı üçüncü kişiye ait olduğu anlaşıldığından, istihkak davasının kabulüne, Manisa 4. İcra Müdürlüğü tarafından 2010/302 talimat sayılı takip dosyasında 12.7.2012 tarihinde haczedilen cins ve miktarları haciz tutanağında yazılı olan giyim eşyası niteliğindeki taşınır mallar üzerindeki haczin kaldırılmasına, AAÜT gereği davacı yararına hesaplanan 1.276,48 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Alacaklı davalı R. Ü. vekili tarafından, borçlu O. Altılar aleyhine 31.8.2009 tarihli 6.500 TL bedelli çekin tahsili için, 27.10.2009 tarihinde icra takibi başlatılmıştır. Ödeme emri borçlu O. Altılara "Kestelli Caddesi Kestelli Çarşısı M. Yurt Toptan Perakende Triko Kemeraltı Konak İzmir adresinde, 1.11.2009 tarihinde tebliğ edilmiştir. Takibin kesinleşmesi üzerine, talimat icrası olan Manisa 4. İcra Müdürlüğü 2010/302 talimat sayılı icra dosyasıyla Manisa Perşembe Pazarındaki pazar tezgahında, borçlu O. Altılar pazar tezgahı başında hazır olduğu halde giysi niteliğindeki eşyalar üzerinde, 12.7.2011 tarihinde haciz uygulaması yapılmıştır. Haciz tutanağında ve sonradan mahcuzların değeri belirlenmemiştir.
Dava konusu haciz, 12.7.2011 tarihinde borçlunun huzurunda yapılmıştır. İ.İ.K.nun 97/a maddesinde öngörülen mülkiyet karinesi, borçlu, dolayısıyla davalı alacaklı yararınadır. Bu yasal karinenin aksinin davacı üçüncü kişi tarafından kesin ve inandırıcı delillerle ispat edilmesi gerekir.
Davacı üçüncü kişinin sunduğu delillerin karinenin aksini kanıtlamaya elverişli olup olmadığı üzerinde durulmalıdır. Bunun için de üçüncü kişinin dayandığı faturaların gerçek olup olmadığı ve mahcuzlara uygunluğu araştırılmalıdır.
Faturalar borcun doğumundan sonra düzenlenmiştir ve ayırt edici özellikler de içermemektedir. Borçluyla üçüncü kişinin amca çocukları olması sebebiyle aradaki akrabalık bağı da dikkate alındığında genel olarak borcun doğumundan sonra düzenlenen bu faturaların her zaman temini mümkün belgelerden olduğunun kabulü gerekir. Bununla birlikte faturaların satıcı firmaların ticari kayıtları üzerinde yaptırılacak bir bilirkişi incelemesi ile (envanter kayıtları ve ödeme konularına da bakılarak) tespit edilmesi mümkündür. Faturaların gerçekliği saptanırsa bu kez keşif ve bilirkişi incelemesiyle seri no, marka vb. tüm ayırt edici özelliklerini belirleyerek mahcuzların faturalar kapsamında kalıp kalmadığını araştırmak, sonucuna göre de işin esası hakkında bir karar vermek gerekir.
Ayrıca, istihkak davaları İ.İ.K.nun 97/11. maddesi uyarınca genel hükümler dahilinde basit yargılama usulüne tabidir. Haciz uygulamasında ve sonrasında davaya konu mahcuzların değeri tespit edilmediğinden, mahcuzların değerinin Mahkemece resen belirlenmesi ve hacizli malların değeriyle alacak miktarından hangisi az ise o değer üzerinden dava değeri tayin edilerek bu değer üzerinden harç tahsili ve vekalet ücreti takdiri gerekecektir.
Davacı üçüncü kişi Erdal Altıların Manisa Perşembe Pazarında hangi tarihten itibaren kayıtlı olup pazar yerinde iş yaptığı hususu da yeterince araştırılmamıştır. Davacı üçüncü kişinin Manisa Perşembe Pazarına ne zamandan beri kayıtlı olduğu ve nasıl bir iş yaptığı hususu ayrıntılı olarak araştırılarak şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerekir.
Belirtilen tüm bu hususlar dikkate alınmadan eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı biçimde karar verilmesi doğru değildir. Kararın bu sebeple bozulması gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, taraflarca H.U.M.K.nun 388/4. (H.M.K.m.297/ç) ve İ.İ.K.nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 24,30 TL peşin alınan harcın istenmesi halinde temyiz eden davalı alacaklıya iadesine 03.06.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy