(2004 S: K. m. 62, 68, 72, 149, 149/B, 150, 150/A)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz edene tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Karar: İ.İ.K.nun 149/b maddesinde "149. maddede yazılı haller (ipoteğin kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva ettiği haller) dışındaki muaccel alacaklar için icra müdürü, borçluya ve varsa taşınmaz sahibi 3.şahsa ... ödeme emri gönderir." hükmü,
İ.İ.K.nun 150. maddesinde "Borçlu ve üçüncü kişi ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itirazda bulunabilirler' hükmü,
İ.İ.K.nun 150/a maddesinde "Ödeme emrine itiraz hakkında 62'den 72. maddeye kadar hükümler uygulanır. Ancak; ipotek, bir cari hesap veya işleyecek kredi vesaire gibi bir mukavelenin teminatı olarak verilmişse, icra mahkemesi bu mukavele ve bununla ilgili sair belge makbuzları 68. maddedeki esaslara göre incelemek yetkisini haizdir...," hükmü,
İ.İ.K.nun 68. maddesinde ise "Talebine itiraz edilen alacaklının takibi imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müsteni TSE alacaklı itirazın kaldırılmasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır.
İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takipte ödeme emrine itirazın icra mahkemesi kararıyla kaldırılabilmesi koşullarını gösteren bu hükümlerden anlaşılacağı üzere alacağın dayandığı belgenin icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını sağlayabilmesi için kayıtsız şartsız para borcu ikrarını içermesi yanında takip konusu borcun ipotek teminatının kapsamındaki borç ilişkisinden doğduğunu da göstermesi gerekir. Aksi halde icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenilemez. Bu durumda itirazın hükümden düşürülebilmesi genel mahkemelerde açılacak itirazın iptali davasıyla sağlanabilecektir.
Somut olayda takipte paraya çevrilmesi istenilen ipotek "... kullandığı ve kullanacağı her türlü kredinin teminatını teşkil etmek üzere" verilmiş bu kredi borcu sebebiyle yapılan takiplere dair borç, alacaklı banka tarafından ibra edildikten sonra bankanın hamil olarak edindiği çekler sebebiyle alacaklı olduğu iddiasıyla takip yapıp ipoteğin paraya çevrilmesini istediği görülmektedir. Borçluya ödeme emri tebliğ edilmiş, anılan alacak için ipoteğe dayalı takip yapılamayacağı itirazında bulunulmuş, alacaklı itirazın kaldırılması talebiyle icra mahkemesine başvurmuştur.
Yukarıda da belirtildiği üzere, İ.İ.K.nun 150/a maddesinde ödeme emrine itiraz halinde icra mahkemesinin inceleme yapabilme yetki ve sınırları belirlenmiş ve ancak ipoteğin bir cari hesap veya işleyecek kredi vs. gibi bir mukavelenin teminatı olması halinde bununla ilgili makbuzları 68. maddedeki esaslara göre belirleme yetkisi verilmiştir. Her ne kadar ipotek akit tablosunun 2. sayfasında çekler, kambiyo senetleri vs. sebeplerle yapılan borçlanmalar da ipotek kapsamına alınmış ise de, bu durum İ.İ.K.150/a maddesi kapsamında kalmadığından ve icra mahkemesi sınırlı yetkisi sebebiyle bu hususlarda inceleme yapamayacağından çekler sebebiyle alacağın varlığı, tahsil edilebilir olup olmadığı genel mahkemelerde yargılamayı gerektirir.
O halde icra mahkemesince itirazın kaldırılması isteminin reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
Sonuç: Borçluların temyiz itirazlarının kabulüyle mahkeme kararının yukarda yazılı sebeplerle İ.İ.K.nun 366 ve H.U.M.K.nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA taraflarca H.U.M.K.nun 388/4. (H.M.K.m.297/ç) ve İ.İ.K.nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 21,15 TL peşin harcın onama harcına mahsubuyla kalan 3,15 TL'nin temyiz edenden alınmasına, 12.09.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy