MAHKEMESİ: Aksaray 1. Aile Mahkemesi
TARİHİ: 01/02/2012
NUMARASI: 2011/364-2012/79
D.. T.. ile A.. T.. aralarındaki mal rejiminden kaynaklanan tapu iptali ve tescil davasının reddine dair Aksaray 1. Aile Mahkemesi'nden verilen 01.02.2012 gün ve 364/79 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili, evlilik birliği içinde bedeli vekil edeni tarafından ödenerek satın alınan taşınmazın davalı eş adına tapuya tescil edildiğini, halen üzerinde devam eden inşaata ilişkin harcamaların da davacı tarafından karşılandığını, davalı eşin boşanma davası nedeniyle mal kaçırma amacıyla taşınmazı danışıklı olarak eniştesi olan diğer davalıya devrettiğini açıklayarak, 274 ada parsele ilişkin muvazaalı devrin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, yargılama oturumlarına katılmamıştır.
Mahkemece, davanın mal rejiminin tasfiyesine ilişkin olduğu ve ayın istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Temyize konu dava, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 18.maddesi (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19.maddesi) uyarınca açılmış şahsi hakka dayalı muvazaa nedeniyle tapu iptali isteğine ilişkindir. Muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, aslolan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır. Davacı, şahsi hakkına dayanarak ileride açabileceği mal rejiminin tasfiyesi ile hak edebileceği alacağının tahsilini sağlamak amacıyla eldeki davayı açmış, muvazaalı devrin iptaline karar verilmesini istemiştir. Davacının böyle bir davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekir. Muvazaa nedeniyle açılmış bulunan temyize konu davanın kanuni dayanağı TBK'nun 19.maddesi (818 sayılı BK.nun 18.maddesi) olduğuna, davalı H.. ile davalı eş A.. arasında gerçekleştirildiği ileri sürülen muvazaalı işlem davacı yönünden haksız eylem niteliğinde bulunduğuna göre, uyuşmazlığın çözüm yeri dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nun 1 ve devamı maddeleri uyarınca belirlenecek genel mahkemelerdir. Dava, Aile Mahkemesi sıfatıyla hükme bağlanmıştır. Görev kamu düzeni ile ilgili olduğundan iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözönünde bulundurulur. 6100 sayılı HMK'nun Geçici 1.maddesinde bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce açılan davaların açıldığı tarihte görevli olan Mahkemeler'ce bakılmasına devam edileceği bildirildiğine göre, çekişme konusu taşınmazın dosya kapsamıyla belirlenen değeri itibariyle temyize konu tapu iptali ve tescile ilişkin davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, hatalı niteleme ve değerlendirmeyle Aile Mahkemesinde görülen davanın esası hakkında karar verilmesi doğru değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve yasa hükümlerine aykırı bulunan yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/1 maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 21,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 06.02.2014 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
K A R Ş I OY
Bir davayla ilgili olarak; vakıaları (olayları) açıklama taraflara, bunları hukuksal olarak nitelendirme ve Türk hukukunu resen uygulama hakime aittir.(HMK.md.33; 04.06.1958 tarih ve 15/6 sayılı Yargıtay İBK gerekçesi). Davacının dava dilekçesindeki açıklamalarında; evlilik birliği içinde eşi tarafından edinilen taşınmaz malvarlığından ayni hak talebinde bulunduğu; mahkemenin de edinilmiş maldan ayni hak talebinde bulunulamayacağı, koşulları varsa sadece kişisel hak (katılma alacağı) talep edebileceği, ancak davacının kişisel hakka yönelik bir talebi bulunmadığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Davacının dava dilekçelerindeki anlatımında soyut bir şekilde muvazaadan söz etmiş olması; talebin muvazaa hukuki sebebine (TBK.md.19; eBK.md.18) dayalı tapu iptal/tescil davası olarak nitelendirilmesini gerektirmez. Bu nedenlerle; değerli çoğunluğun davacının talebini muvazaa sebebine dayalı tapu iptal/tescil davası olarak nitelendirip, bu gibi taleplerde genel mahkeme (Asliye Hukuk Mahkemesi) görevli olduğundan görevsizlik kararı verilmesi gerektiğine ilişkin bozma kararına katılmıyorum. Kanımca, mahkemenin davayı nitelendirmesi ve verdiği red kararı isabetlidir. Yerel mahkeme hükmünün onanması gerektiğini düşünüyorum. 06.02.2014