Sulh Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Terekenin tespiti ve korunması istemi
..'na asaleten .. ile .. ve .. aralarındaki terekenin tespiti ve korunması istemi davasının reddine dair Sulh Hukuk Mahkemesi'nden verilen 13.06.2013 gün ve 58/43 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Davacı, miras bırakanı ..'nun 24.12.2009 tarihinde vefat ettiğini, miras bırakanın davalı .. ile ortak mevduat hesaplarının bulunduğunu, miras bırakanın ölümü üzerine söz konusu hesabın kapatılarak hesaptaki paranın davalı ... tarafından çekildiğini, ayrıca miras bırakanın elyazılarını içeren not defteri, rahatsızlığı nedeni ile kesilen saçları ve aile albümüne davalılar tarafından elkonulduğunu açıklayarak terekeye dahil olabilecek menkul unsurların tespiti ile gerekli önlemlerin alınmasını istemiştir.
Davalılar vekili, tespiti ile korunma önlemi alınması istenen saç teli, albüm ve not defterinin terekenin mevcudunun tespitinde dikkate alınamayacağını açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, miras bırakana ait olduğu iddia olunan saç teli, aile albümü ve not defterinin hatıra niteliğinde olduğu gözetilerek koruma isteğinin reddine, uyuşmazlık konusu para ile ilgili davacının miras sebebi ile istihkak davası açmakta muhtariyetine karar verilmiştir.
Hüküm yasal süresi içerisinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Toplanan deliller, tüm dosya kapsamından; dava, TMK'nun 589 maddesi gereğince terekenin tespiti ve korunması isteğine ilişkindir. Türk Medeni Kanunu'nun 589. maddesi, mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hakiminin istem üzerine veya kendiliğinden tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alacağını, gerekli giderlerin ileride terekeden alınmak üzere başvuran kişiden alınacağını, hakimin kendiliğinden karar verdiği hallerde ise Devlet tarafından karşılanacağını, miras bırakanın yerleşim yerinden başka bir yerde ölmesi halinde de o yerin sulh hakiminin, murisin ölümünü murisin yerleşim yeri sulh hakimine gecikmeksizin bildirip, miras bırakanın ölüm yerinde bulunan mallarının korunması için gerekli tedbirleri almak zorunda olduğunu hükme bağlamıştır. Terekenin korunmasına ilişkin önlemler, hukuki niteliği bakımından mirasın kazanılması yahut mirasçılık sıfatı bakımından maddi bir etkiye sahip olmadığından, paylaşmaya kadar her zaman istenebilir.
Hal böyle olunca;
1- Davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine;
2- Tereke, miras bırakanın ölümü ile mirasçılara geçen malvarlığının tamamını ifade eder. Bu durumda, terekeye dahil olan unsurların tamamının maddi değerinin olması gerekmez. Manevi değeri bulunan eşyaların da terekeye dahil olduğunun kabulü gerekir. Manevi değeri olan eşyaların tespit edilmesi ve ileride aidiyeti hususunda açılacak eda davası için kim tarafından saklanıyor ise, o kişiye yediemin sıfatı ile bırakılarak koruma önlemi alınması mümkündür. O halde, Mahkemece miras bırakana ait olduğu belirtilen aile albümü, kesilmiş saç örneği ve not defterinin yukarıda açıklanan şekilde tespit edilerek, anılan tereke unsurları ile ilgili koruma önlemi alınması gerekirken; anılan gerekçe ile bentte sayılan eşyalar için tespit ve koruma önlemi alınmasına ilişkin talebin reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Davacı tarafın temyiz itirazları yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, diğer temyiz itirazlarının reddine HUMK'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde davacıya iadesine 15.01.2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Dava TMK 589. maddesine dayanılarak açılmış terekenin tespiti ve korunması istemine ilişkindir. Miras bırakının eşi ve kızı olan davacılar murisin annesi ve ablası olan davalılarda bulunan ve murisin kanser hastalığı nedeniyle kemoterapi görmeden önce keserek kendilerine verdiği saçının ve konuşamadığı dönemlerde isteklerini yazdığı defter ile aile albümünün tespiti ile koruma önlemi alınmasını istemişlerdir.
Miras bırakının mevcut menkul, gayrimenkul malları, alacakları ile malvarlığına dahil diğer kalem ve ölümü ile sona ermeyen yani sıkı surette şahsına bağlı olmayan bütün hakları başka bir deyişle tasarruf edilebilir kısım murisin ölümü günündeki satış kıymetlerine göre değerlendirilir.
Tereke, parasal değer taşıyan aktif ve pasifin oluştuğu bütünü ifade ettiğinden, satış veya değişim değeri olmayan, para ile ölçülemeyen değerler terekenin mevcudunun tespitinde dikkate alınmaz dava konusu olan murisin saçı ve hastalığı sırasında konuşamadığı dönemlerde isteklerini yazdığı defter hatıra niteliğinde olup terekenin tespitinde dikkate alınamayacağından, aile albümü ile ilgili talep de ispatlanmadığından yerel mahkemece verilen hüküm doğru olup kararın onanması gerektiği görüşünde olduğumdan, Dairemizin sayın çoğunluğunun bozma görüşüne katılamıyorum. 15.01.2015