MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Muhdesat Aidiyetinin Tespiti
... ve ... ile ... ve ... aralarındaki muhdesat aidiyetinin tespiti davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine ... .... Hukuk Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 30.....2014 gün ve 97/633 sayılı hükmün duruşma yapılması suretiyle ...'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için ....05.2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davalı ... vekili Avukat ... ... ve karşı taraftan davacılar vekili Avukat ... ... geldiler. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacılar vekili, 651 ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binanın .... katında bulunan ... nolu daireyi müvekkili ...'nın, ........2005 tarihinde diğer müvekkili ...'dan satın aldığını, bu dairenin yıllardır ...'nın tasarrufunda olduğunu, binanın zemin kat malikinin borcu nedeniyle cebri icra yoluyla yapılan satış sonrasında müvekkili ...'ya tahliye için icra müdürlüğü kararı tebliğ edildiğini beyanla davacı ...'nın parselde maliki olduğu 50/17404 payına tekabül eden ....kat ... nolu dairenin müvekkili ...'ya aidiyetinin tesbitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili ile davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, ...'nın açtığı davanın reddine ve ...'nın açtığı davanın kabulüyle davaya konu 651 ada ... parsel 50/17404 pay karşılığı .... kat, ... nolu bağımsız bölümün davacı ...'ya ait olduğunun tesbitine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/... m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere kalıcı yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m). ........1995 tarih ve .../... sayılı ... İçtihadı Birleştirme Kararı'nda da vurgulandığı gibi Eşya Hukuku'nda,
muhdesattan, bir arazi üzerinde kalıcı yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, şahsi bir hak olup (TMK 722, 724, 729 m.ler), sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Taşınmaz üzerindeki kalıcı yapı, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan bu ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.
Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 sayılı HMK 106/... m) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararının bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK 114/... -h, 115 m.).
Öğretide ve ...'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.
Somut olaya gelince; dava konusu 651 ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde davacı ...'nın paylı mülkiyet hükümlerine göre paydaş olduğu, davacı ...'nın ise tapuda kayıtlı bir payı bulunmadığı, davalı ...'nın cebri icra yoluyla dava dışı ... ...'e ait .../916 payı ....01.2013 tarihinde satın aldığı, sonrasında bu payını davalı ...'e yargılamanın devamı sırasında ....08.2013 tarihinde devrettiği anlaşılmaktadır. Temyize konu olan bu davada, taraflar arasında ortaklığın giderilmesi davası bulunmadığı gibi taşınmaz ve muhdesatın kamulaştırmaya konu olduğuna dair herhangi bir iddia, savunma, bilgi ve belge de bulunmadığı dikkate alındığında, davacının muhdesatın aidiyetinin tespiti davası açmasında hukuki yararının bulunmadığı, bir başka deyişle dava şartının gerçekleşmediği dosyaya yansıyan bilgi ve belgelerle anlaşılmıştır. Davacı tarafın 651 ada ... parsel üzerindeki muhdesatın aidiyetinin tespiti davası açmasında hukuki yararının bulunmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esası incelenerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile Yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici .... maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 440/... maddeleri gereğince ... Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı ... gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve ... duruşmasının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca ....350,00 TL Avukatlık Ücreti'nin davacı ...'dan alınarak ... duruşmasında avukat marifetiyle temsil olunan davalı ...'e verilmesine ve 27,70 TL peşin harcın temyiz edene iadesine, ....05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy