(4721 S. K. m. 225, 202) (4722 S. K. m. 10) (6098 S. K. m. 19) (6100 S. K. m. 2, 114, 115)
Dava ve Karar: Davacı-birleşen dosya davalısı ... ile davalı-birleşen dosya davacısı ... aralarındaki katılma alacağı, mülkiyetin tespiti davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine, mülkiyetin tespiti davasının reddine dair .... Asliye (Aile) Hukuk Mahkemesi'nden verilen 18.07.2014 gün ve 446/419 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı-birleşen dosya davacısı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Davacı /Birleşen dosya davalısı ... vekili, evlilik birliği içinde davalı adına edinilen taşınmaz, araç ve mevduat hesabı nedeniyle 10.000,00 TL alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiş, birleşen davanın reddini savunmuştur.
Davalı/birleşen dosya davacısı ... vekili, evlilik birliği devam ederken mal rejiminin tasfiyesinin istenemeyeceği, davacı/birleşen dosya davalısının katkısı bulunmadığını belirterek açılan davanın reddini savunmuştur. Birleşen dava dilekçesinde; davalı/birleşen dosya davacısının İngiliz vatandaşı olduğunu, Türkiye'de oturma izni bulunmadığından ... plakalı aracı davalı adına satın aldığını iddia ederek aracın mülkiyetinin davalı/birleşen dosya davacısına ait olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir. 24.10.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile, aracın davacı/birleşen dosya davalısı tarafından devredildiğini bu nedenle 30.000 TL alacağın davacı/birleşen dosya davalısından alınarak davalı/birleşen dosya davacısına verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile, 6.500,00 TL alacağın davalı/birleşen dosya davacısından alınarak davacı/birleşen dosya davalısına verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen dava yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, davalı/birleşen dosya davacı vekili tarafından birleşen dava yönünden temyiz edilmiştir.
Eşler, 31.07.2009 tarihinde evlenmiş, 05.08.2011 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir (TMK m. 225/son). Sözleşmeyle başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (4722 sayılı yasanın m. 10, TMK m. 202). Talebe konu 48 P 9309 plakalı araç, 16.07.2007 tarihinde (evlenme tarihinden önce) satın alınarak davalı eş adına tescil edilmiştir. Dolayısıyla evlilik birliği içinde edinilmiş bir mal varlığı bulunmadığı gibi, evlilik birliği içinde bu araca bir katkı yapıldığı da iddia edilmemiştir. Bu belirlemeye göre davacının iddiası genel hükümlere dayalı (TBK m. 19 vd.) olup, mal rejiminin tasfiyesi kapsamında bir talep niteliğinde değildir.
O halde, dava TMK 2. kitabından kaynaklanmadığından Aİle Mahkemesi görevli olmayıp, uyuşmazlığın çözüm yeri 6100 sayılı HMK'nun 2.maddesi uyarınca belirlenecek Asliye Hukuk Mahkemesidir. Görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan (HMK m. 114/c) iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önünde bulundurulur (HMK m. 115/1). Mahkemece birleştirilen davaya, genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesi olarak bakılması gerekirken, Aile Mahkemesi sıfatıyla karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuş, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarda gösterilen sebeplerle 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 111,50 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalı-birleşen dosya davacısına iadesine, 25.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy