MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Alacak
... ile ... aralarındaki alacak davasına ilişkin mahkemece verilen görevsizlik kararına dair... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 19.02.2016 gün ve 175/62 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Davacı ... vekili, evlilik birliği içerisinde 2 nolu bağımsız bölümün 24/09/1987 tarihinde müvekkili tarafından satın alındığını, 29/07/2008 tarihinde müvekkili tarafından davalıya tapuda devredildiğini belirterek tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, bunun mümkün olmaması durumunda ise şimdilik 80.000 TL katkı, katılım ve artık değer alacağının faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, davacının anılan taşınmazı 01/01/2002 tarihinden önce edindiğini, akabinde 29/07/2008 tarihinde kendi hür iradesi ile müvekkiline temlik ettiğini, davacının kendi serbest iradesiyle yaptığı devir işleminin gizli bağış niteliğinde olup dava tarihi ile devir tarihi arasındaki uzunca süre boyunca da dava konusu taşınmazla ilgili bir çekişmenin bulunmaması durumu da gözetildiğinde dava konusu edinilen taşınmazın katılma payı alacağına konu edilmesinin yasal düzenlemeye aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İzmir 11. Aile Mahkemesi'ne açılan dava hakkında 2014/171 Esas ve 2015/136 sayılı Karar ile, davanın 818 sayılı Borçlar Kanunu 244 ve devamı maddeleri ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 295 ve devamı maddeleri gereğince bağıştan rücuya dayalı tapu iptali ve tescil olmazsa bedel isteğine ilişkin olduğuna göre, uyuşmazlığın çözüm yeri dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nun 1. ve devamı maddeleri uyarınca belirlenecek genel mahkemeler olduğu, görev kamu düzeni ile ilgili olduğundan iddia ve savunma olarak görevsizlik ileri sürülmese bile bu hususu mahkemenin resen gözeteceği, işbu davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu, bu nedenle mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna karar verilmiştir. Görevsizlik kararı temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
İzmir 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne görevsizlikle gelen dava hakkında 2015/175 Esas ve 2016/62 sayılı Karar ile, davacı tarafından davalı aleyhine açılan davada 4721 sayılı TMK hükümleri uyarınca, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili, olmadığı takdirde evlilik birliği içinde edinilen malların tasfiyesi ile katkı, katılım ve artık değer alacağının davalıdan tahsili talep edilmesine rağmen, davacı vekilinin 02/04/2014 tarihli ıslah dilekçesi ile dava konusu taşınmazın bağıştan rücu nedenine dayalı olarak tapu kaydının iptali ve davacı adına tescilini, olmadığı takdirde katkı ve katılım payı alacağının davalıdan tahsilini talep ettiği, 02/04/2014 tarihli ıslah dilekçesi... Aile Mahkemesi'ne ibraz edildiğinde, davacının ıslah harcını yatırmadığı, davacının davasını usulüne uygun biçimde ıslah etmediği, davacının ıslah talebi esas alınarak karar verilemeyeceği gibi, davacının terditli talepte bulunması karşısında davacının katkı ve katılma alacağı talebinin, Aile Mahkemesinin görevi kapsamına girdiği, davacının dava dilekçesindeki hukuki nitelendirmesi esas alındığında davanın münhasıran Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi kapsamına giren davalardan olmadığı, görev konusunun yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınacağı, davanın Aile Mahkemesinin görevi kapsamına girdiği anlaşılmakla HMK'nun 20. maddesi uyarınca mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Terditli (kademeli) davalarda (6100 sayılı HMK 111. md), davacı aynı davalıya karşı aralarında hukuki veya ekonomik bağlantı bulunan birden fazla talebini aralarında aslilik ve fer'ilik ilişkisi kurarak aynı dava dilekçesinde ileri sürebilir. Terditli davalardaki taleplerden biri asıl taleptir; ikincisi fer'i taleptir. Davacı, ilk önce asıl talep hakkında karar verilmesini ister, yardımcı talebini ise asıl talebin reddedilmesi ihtimali için yapar. Mahkeme de, davacının asıl talebinin esastan reddine karar vermedikçe, fer'i talebi inceleyemez ve karara bağlayamaz. Terditli davalarda görev hususu asıl talebe göre belirlenmelidir. Görev, kamu düzeni ile ilgili olduğundan iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile bu hususu mahkeme resen gözeteceğinden asıl talebin reddine karar verilmesi halinde Mahkemece fer'i talebe ilişkin görev hususunun değerlendirilmesi mümkündür.
Somut uyuşmazlık incelendiğinde, dilekçeler teatisi aşamasında gerek dava dilekçesi gerek süresi içerisinde ve HMK'nun 141/1. maddesine uygun olarak sunulan cevaba cevap dilekçesindeki anlatımlara göre; davacı taraf, davaya konu taşınmazın bağış olarak devredildiğini, boşanma ilamıyla sabit olduğu üzere davalı kadının güven sarsıcı ve sadakat yükümlülüğünü ihlal eden davranışlarda bulunması ve aile birliğine karşı vazifelerini önemli surette yerine getirmediğinden evlilik birliğinin sona erdiğini belirterek bağıştan rücu sebebine dayalı tapu iptal ve tescil, bu mümkün olmadığı takdirde mal rejiminin tasfiyesi ile alacak talep etmiştir.
Davacının asıl talebi bağıştan rücu sebebine dayalı tapu iptal ve tescil olup, asıl talep hakkında bir karar verilmeden fer'i talebin incelenmesi mümkün değildir. Asıl talebin kanuni dayanağı ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 295 ve devamı maddeleri (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 244 ve devamı maddeleri) olduğuna göre, uyuşmazlığın çözüm yeri genel mahkemelerdir. Mahkemece, davanın kaldığı yerden devamı ile talep hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle davacı vekilinin yazılı temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna ve 29,20 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 22.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
.
Full & Egal Universal Law Academy