MAHKEMESİ : ..... Aile Mahkemesi
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine duruşma istemi değerden reddedilmiş olmakla, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
K A R A R
Davacı...vekili, müvekkilinin eşi ...'ın 21/01/2013 tarihinde vefat ettiğini, evlilik birliği içerisinde 2005 yılında müvekkilinin ve müteveffanın birlikte Kayseri'de bir kooperatife girdiklerini, 2009 yılına kadar ödemelerini birlikte yaptıklarını, bu gayrimenkulün 17.05.2010'da davalı adına tescil edildiğini, daha sonra bu gayrimenkulün 6 ay kiraya verildiğini, 2011 yılında da 57.000,00 TL'ye satıldığını, bu evin satışından elde edilen paranın üzerine davalı adına çekilen kredi ile müvekkilinin ziynetlerinin bozdurulmasıyla elde edilen 10.000,00 TL'nin konularak, toplam 161.000,00 TL'ye ...İlinde bulunan 6 numaralı bağımsız bölümün satın alındığını, tapu kayıtlarının... üzerine bulunduğunu, evlilik birliği içerisinde iki tarla edinildiğini, ...ili, ...ilçesi, Küçükburunağıl köyü ada mevkinde bulunan parsel no: 455 ve 456’da bulunan bu tarlaların edinilmesinde de öğretmen olan müvekkilinin de katkısının olduğunu, müteveffa ölmeden önce bankada yüklü bir miktar parasının olduğunu, bankalara müzekkere yazılarak bu hususun da araştırılmasını, tespit edildiği takdirde bankadaki bu para üzerindeki katılma alacağının müvekkiline ödenmesini, evlilik birliği içerisinde alınan ev eşyalarının mülkiyet hakkının müvekkiline ait olduğunun kendi kredi kartı ile ödediğini, ev eşyaları üzerinde mülkiyet hakkı tanınması için bu davayı açmak zorunda kaldığını, yasal miras payının da tasfiye hesabında dikkate alınmasını, 6 numaralı bağımsız bölümün murise ait 1/2 payının, katılma alacağına mahsup edilmesini, yetmezse bedel eklenmek suretiyle mülkiyet hakkının, müvekkiline tanınmasını, edinilmiş mallara katılma alacağından 1/2 mülkiyete ilişkin payın bedeli düşüldükten sonra kalan bakiye fazlaya ilişkin haklarının saklı tutularak şimdilik 5.000,00TL edinilmiş mallara katılma alacağının tahsiline, ev eşyalarının mülkiyetinin müvekkiline tanınmasını talep etmiştir.
Davalılar vekili, mahsup talebinde bulunarak, davanın haksız olarak açıldığını iddia ederek reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulü ile 5.000,00TL katkı payı alacağının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-) Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Mahkemece, tarafların evlenme ile murisin ölüm tarihi ile bir kısım tapu kayıtları ve alınan bilirkişi raporlarının tümünün göz önüne alındığı belirtilerek hükmün gerekçe bölümünün oluşturulması, gerekçe olarak kabul edilemez. Mahkemece, gerekçede yazılı delillerin hangisine neden üstünlük tanındığı anlaşılamamakta yani delillerin tartışılmadığı ve değerlendirilmediği görülmektedir. Hemen belirtmek gerekir ki; T.C. Anayasası'nın 141/3 maddesi gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerekir. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388/1-3. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/1-c. maddesi, bir mahkeme hükmünün kapsamının ne şekilde olması gerektiğini açıklamıştır. Bir mahkeme hükmünde, tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin birer birer, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde hükümde gösterilmesi gereklidir. Bu kısım, hükmün gerekçe bölümüdür. Gerekçe, hakimin (mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar. Gerekçe bölümünde hükmün dayandığı hukuki esaslar açıklanır. Hakim, tarafların kendisine sundukları maddi vakıaların hukuki niteliğini (hukuk sebepleri) kendiliğinden (re’sen) araştırıp bularak hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar.
Hakim, gerekçe sayesinde verdiği hükmün doğru olup olmadığını, yani kendini denetler. Üst mahkeme de, bir hükmün hukuka uygun olup olmadığını ancak gerekçe sayesinde denetleyebilir. Taraflar da ancak gerekçe sayesinde haklı olup olmadıklarını daha iyi anlayabilirler. Bir hüküm, ne kadar haklı olursa olsun, gerekçesiz ise tarafları doyurmaz (Kuru, Baki/ Arslan, Ramazan/ Yılmaz, Ejder; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı 6100 sayılı HMK’na göre Yeniden Yazılmış, 22 Baskı, Ankara 2011, s.472). Anayasa’nın 141. maddesi gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olması gereklidir. Gerekçenin önemi Anayasal olarak hükme bağlanmakla gösterilmiş olup gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır.
Yasa'nın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir. Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.
Az yukarıda vurgulanan hususlar, Hukuk Genel Kurulu'nun 19.06.1991 gün ve E:323, K:391; 10.9.1991 gün ve E:281, K:415; 25.9.1991 gün E:355, K:440; 19.04.2006 gün ve E:2006/4-142, K:229; 05.12.2007 gün ve E:2007/3-981, K:936; 23.01.2008 gün ve E:2008/14-29, K:4; 19.03.2008 gün ve E:2008/15-278, K:254; 18.06.2008 gün ve E:2008/3-462, K:432; 21.10.2009 gün ve E:2009/9-397, K:453; 24.02.2010 gün ve E:2010/1-86, K:108; 28.04.2010 gün ve E:2010/11-195, K:238; 22.06.2011 gün ve E:2011/11-344, K:436 sayılı kararlarında da, benimsenmiştir. Nitekim, 07.06.1976 gün ve 3/4-3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde yer alan “Gerekçenin ilgili bilgi ve belgelerin isabetle takdir edildiğini gösterir biçimde geçerli ve yasal olması aranmalıdır. Gerekçenin bu niteliği yasa koyucunun amacına uygun olduğu gibi, kararı aydınlatmak, keyfiliği önlemek ve tarafları tatmin etmek niteliği de tartışma götürmez bir gerçektir.” şeklindeki açıklama ile de aynı ilkeye, vurgu yapılmıştır.
Bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerektiğini öngören Anayasa'nın 141/3. maddesi ve ona koşut bir düzenleme içeren 6100 sayılı HMK.nun 297. (Mülga HUMK'nun 388.) maddesi, işte bu amacı gerçekleştirmeye yöneliktir. Yine HMK.nun 27. maddesinin (HUMK'nun 73.m) 2. bendi “c” bölümünde de hukuki dinlenilme hakkının “Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini” de içerdiği açıklanarak bu husus vurgulanmıştır.
Öte yandan, mahkeme kararlarının taraflar, bazen de ilgili olabilecekleri başka hukuki ihtilaflar yönünden etkili ve bağlayıcı kabul edilebilmeleri, başka bir dava yönünden kesin hüküm, kesin veya güçlü delil oluşturup oluşturamayacağı gibi hukuksal değerlendirmeler de bu kararların yukarıda açıklanan nitelikte bir gerekçeyi içermesiyle mümkündür.
O halde mahkemece yapılacak iş; taraflarca sunulan tüm delilleri ile birlikte talepleri değerlendirmek, sonucuna göre kabul sebebini içeren, tarafları doyurucu, hukuki denetimi mümkün ve özellikle Anayasa'nın 141/3. maddesi ve ona koşut bir düzenleme içeren 6100 sayılı HMK'nun 297. (Mülga HUMK'nun 381, 388 ve 389.) ve 27.maddeleri de gözetilerek gerekçelerini açıkça kaleme aldığı anlaşılabilir ve denetlenebilir nitelikte bir hüküm kurmak olmalıdır. Eksik incelemeyle gerekçesiz şekilde hüküm kurulamaz.
2-) Bilindiği üzere; H.M.K'nun 297/2. maddesine göre; “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”.
Mahkemece, tarafların tüm talepleri ilgili olarak herhangi bir değerlendirme yapılmamış, olumlu olumsuz bir karar verilmemiştir.
Hal böyle olunca, Mahkemece yapılması gereken iş; tarafların, iddia ve savunma çerçevesinde toplanmış ve toplanacak delillere göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar gözardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarda 1. ve 2. Bentte gösterilen sebeplerle 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 05.07.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy