(2004 S. K. m. 269) (2886 S. K. m. 75) (5393 S. K. m. 15) (5737 S. K. m. 79)
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
Davacı alacaklı 01.05.2007 başlangıç tarihli yazılı kira akdine dayanarak 04.03.2011 tarihinde haciz ve tahliye talepli olarak başlattığı icra takibi ile 01.05.2007 - 01.10.2010 tarihleri arası 21.671,00 TL kira alacağının faiziyle tahsilini talep etmiş, ödeme emri davalı borçluya 11.03.2011 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu 18.03.2011 tarihli itiraz dilekçesinde, alacaklı vekilinin talep etmiş olduğu dönemlere ilişkin bir takım kira bedellerinin belediyelerince ödendiğini, toplam 8.577,00 TL takibe konu aylara ilişkin kira bedelinin idareleri tarafından alacaklı tarafa değişik zamanlarda ödendiğini bildirerek takibe ve borca itiraz etmiştir. Ödeme emrine davalı borçlu tarafından itiraz edilmesi üzerine, davacı alacaklı icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılması ve tahliye isteminde bulunmuştur.
Mahkemece, davalının itiraz sebeplerini İİK.nun 269/c maddesi kapsamında noterlikçe resen tanzim veya imzası tasdik edilmiş veya alacaklı tarafından ikrar olunmuş bir belge yahut resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya vesika ile ispat edemediği anlaşıldığından davalının itirazının kaldırılmasına, takibin devamına, ödeme emrinin borçlu davalıya 11/03/2011 tarihinde tebliğ edildiği, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 30 günlük yasal süre içinde kira borçlarının ödenmediği anlaşılmakla davalının kiralanan taşınmazdan temerrüt nedeniyle tahliyesine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kira alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın kaldırılması ve tahliye istemine ilişkindir.
1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre temyiz eden davalı tarafın alacağa yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davalı vekilinin tahliyeye yönelik temyiz itirazlarına gelince;
2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun 5737 Sayılı Kanunun 79/c maddesi ile değişik “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75. maddesinin 3 ve 4. fıkrasında; “kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm var ise ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır. İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç onbeş gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” hükmü bulunmaktadır. Bu madde önceleri sadece Hazine tarafından bu kanun hükümlerine göre kiraya verilen taşınmazlar hakkında uygulanırken, 13.7.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 Sayılı Belediye Kanununun 15/p-3. maddesi hükmüyle belediye taşınmazları, 5538 Sayılı Kanunun 26/b maddesi uyarınca İl Özel İdareleri ve son olarak 5737 Sayılı Kanunun 79/c maddesi uyarınca Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait taşınmazlar hakkında da uygulanması öngörülmüştür. Bu madde ile adı geçen kurumlara tahliye konusunda bir ayrıcalık tanınmıştır. Yasal süre bitiminden itibaren ecrimisil alınacağı hüküm altına aldığından, 2886 Sayılı Yasanın 1.maddesi uyarınca usulüne uygun yeni bir sözleşme yapılmadıkça kiracıyı fuzuli şagil kabul etmek gerekir.
Hazine, Vakıflar Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri ve Belediyeler 2886 Sayılı Yasa uyarınca kiraya verdikleri taşınmazlarını, kira süresi sonunda, işgal ne kadar süre devam ederse etsin kiralananın 6570 Sayılı Yasaya ya da Borçlar Kanununa tabi olup olmadığına bakılmaksızın her zaman gerek mahkemeden, gerekse mülkiye amirinden tahliyesini isteyebilirler. Ecrimisil olarak alınması gereken paranın “kira parası” adı altında alınmış veya ödenmiş olması, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin yenilendiği anlamına gelmez.
İİK.nun onuncu babında yer alan 269 ve devamı maddelerinde kiralanan gayrimenkullerin ilamsız icra yoluyla tahliyeleri usulü düzenlenmiştir. Buna göre kiralayanın kiracısı hakkında kira bedelinin ödenmemesi ya da kira süresinin bitmesi nedenlerine dayanarak ilamsız icra takibi yapabilmesi için taraflar arasında mutlaka ve halen mevcut bir kira ilişkisinin bulunması gerekir. Hemen belirtilmesi gerekir ki, kira sözleşmesi niteliğinde olmayan sözleşmelere dayanılarak ilamsız tahliye takibi yapılamaz.
Somut olayda; kiralananın 2886 Sayılı Yasa hükümlerine göre kiraya verildiği ve 01.05.2007 başlangıç ve 31.12.2007 bitim tarihli olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasında düzenlenen 01.01.2008, 01.01.2009 ve 01.01.2010 tarihli ek mukaveleler ile kira bedeli hariç sözleşmedeki diğer şartlar baki kalmak kaydıyla kira müddeti birer yıllık sürelerle uzatılmış olup, daha sonraki dönemlere ilişkin ek mukavele yapılmamıştır. Yukarıdaki açıklamalara göre bu nitelikteki taşınmazlara ilişkin kira sözleşmeleri kira süresinin bitimi ile yasal olarak sona erer. Sözleşmenin ve ek sözleşmelerin sona erdiği 31.12.2010 tarihi itibariyle taraflar arasındaki kira ilişkisi sona erdiğinden davalılar haksız işgalci durumundadır. Bu durumda davacı idare İİK.nun 269 ve devamı maddelerine göre kiralanan gayrimenkulün ilamsız icra yoluyla tahliyesini isteyemez. Buna göre, mahkemece tahliye isteminin reddine karar vermek gerekirken yazılı gerekçe ile kiralananın tahliyesine karar verilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin alacağa yönelik temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte yazılı nedenlerle davalı vekilinin tahliyeye ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen Geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428 ve İİK.nın 366. maddesi uyarınca kararın tahliyeye hasren BOZULMASINA, taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 07.03.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy