(4721 S. K. m. 188, 190, 196, 198, 199, 406) (6100 S. K. m. 33) (4787 S. K. m. 4)
Hasımsız görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabule karar verilmiş olup hükmün kısıtlı adayı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
Davacı dava dilekçesinde, kısıtlı adayı eşinin maaşını ailesinin geçimi için harcamadığını, kendisine gereksiz şeyler aldığını, yaptığını savurganlıktan dolayı ailesini zor durumda bıraktığını açıklayarak malvarlığını kötü yönetmesi nedeniyle kendisini ve ailesini darlık ve yoksulluğa düşürme tehlikesi bulunduğundan kısıtlanmasına karar verilmesini istemiş; mahkemece davanın kabulü ile M. M. K.'un TMKnun 406. maddesi uyarınca kısıtlanmasına dair verilen karar kısıtlı adayı tarafından temyiz edilmiştir.
TMKnun 406. maddesinde "Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her ergin kısıtlanır." hükmü yer almaktadır.
TMKnun 188. maddesinde "Eşlerden her biri, ortak yaşamın devamı süresince ailenin sürekli ihtiyaçları için evlilik birliğini temsil eder. Ailenin diğer ihtiyaçları için eşlerden biri, birliği ancak, diğer eş veya haklı sebeplerle hakim tarafından yetkili kılınmışsa, birliğin yararı bakımından gecikmede sakınca bulunur ve diğer eşin hastalığı, başka bir yerde olması veya benzeri sebeplerle iktizası alınamazsa temsil edebilir", 190. maddesinde ise "Eşlerden biri birliği temsil yetkisini aşar veya bu yetkiyi kullanmada yetersiz kalırsa hakim, diğer eşin istemi üzerine temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir. İstemde bulunan eş, temsil yetkisinin kaldırıldığını veya sınırlandığını, üçüncü kişilere sadece kişisel duyuru yoluyla bildirebilir. Temsil yetkisinin kaldırılmasının veya sınırlanmasının iyiniyetli üçüncü kişilere karşı sonuç doğurması, durumun hakimin kararıyla ilan edilmesine bağlıdır.", 196. maddesinde de "Eşlerden birinin istemi üzerine hakim, ailenin geçimi için her birinin yapacağı parasal katkıyı belirler. Eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması, diğer eşin işinde karşılıksız çalışması, katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınır.", 198. maddesinde "Eşlerden biri, birliğin giderlerine katılma yükümlülüğünü yerine getirmezse, hakim onun borçlularına, ödemeyi tamamen veya kısmen diğer eşe yapmalarını emredebilir.", ve 199. maddesinde "Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan malî bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektirdiği ölçüde, eşlerden birinin istemi üzerine; hakim belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların ancak, onun rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir. Hakim bu durumda gerekli önlemleri alır." hükümlerine yer verilmiştir.
Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 sayılı HMK 33. m).Somut olayda, davacı dava dilekçesinde; kısıtlı adayı eşinin aldığı maaşı ile gereksiz harcamalarda bulunduğunu, ailesinin geçimi için harcamadığını, Turkcell, Ttnet, Vadofone gibi yerlere ödemeleri yapmadığını açıklamış, dilekçe ekinde, alacaklısının Turkcell olduğu ... 24. İcra Müdürlüğü'nün 20.06.2011 tarihli maaş haczi, alacaklısı ... A.Ş. olan ... 27. İcra Müdürlüğü'nün 27.07.2010 tarihli ödeme emri, alacaklısı Ttnet olan ... 13. İcra Müdürlüğü'nün 21.03.2012 tarihli ödeme emri, alacaklısı Vakıfbak olan ... 15. İcra Müdürlüğü'nün 26.05.2011 tarihli ödeme emri, kısıtlı adayının kredi kartından yaptığı bazı harcamalara ilişkin slip fotokopileri, Ttnet, Türk Telekom ve Avea tarafından gönderilen yasal takip uyarılarını eklemiştir. Davacının dava dilekçesindeki açıklamaları ve sunduğu deliller birlikte değerlendirildiğinde, davalı eşinin gelişi güzel harcamalarından dolayı, evlilik birliğinin sarsılması, evli eşlerin evlilik birliğinin korunması amacı ile davalı eşin harcamalarına kısıtlama getirilmesi istemi ile dava açtığı, TMKnun 188, 190. 196, 198 ve 199 maddelerinin tartışılması gereken bir dava olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, uyuşmazlığın 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4/1. maddesi uyarınca aile mahkemesinde görülüp, çözümlenmesi gerekmektedir.
Hal böyle olunca, mahkemece yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak davanın belirlenen hukuki niteliğine göre öncelikle görev hususunun değerlendirilmesi gerekirken, yazılı şekilde dosya kapsamına uygun düşmeyen hukuki nitelendirme ile işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle usul ve yasaya uygun bulunmayan hükmün 6100 sayılı HMKnun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMKnun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMKnun 440/111-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, 31.10.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy