MAHKEMESİ:Aile Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacı ... vekili Kilis Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı davada dava dilekçesinde, müvekkilinin babasının ... olduğunu, Türk vatandaşı olduğunu, babası ...'un anneannesinin Suriye'de yaşadığını, anneannesi hasta olunca ...'un annesi ile küçük yaşta Suriye'ye gittiğini, ...'un annesi Naciye'nin Suriye'de öldüğünü, bunun üzerine ...'un Türkiye'ye dönmediğini, Suriyedeki akrabalarının yanında kaldığını, orada Memet Kelzi olarak nüfusa kaydedildiğini, baba adının Ali, anne adının Naciye, doğum tarihinin ise 10/07/1944 olarak yazıldığını, Memet Kelzi'nin, Samira Sabouni ile evlendiğini ve bu evliliğinden Zaki ile birlikte Laila, Memet Ali ve Maisaa isimli dört çocuğu olduğunu, müvekkilinin babası olan ...'un 1980 yılında Türkiye'ye geldiğini ve kendisine kimlik çıkarttığını, ...'un 8 yıl önce Suriyede vefat ettiğini, müvekkili Zaki'nin Türk babadan olduğunu, ancak nüfusta irtibatı sağlanamadığından Türk vatandaşı olarak gözükmediğini, bu nedenlerle müvekkilinin babasının ... olduğunun tespitine ve babasının hanesine kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davacının talebinin babalığın tespitine ilişkin olduğu, babalığın tespiti ve soy bağının kurulmasına yönelik düzenlemelerin TMK'nin 2. Kitabında yer aldığı, bu konularda görevli mahkemenin Aile Mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Kesinleşen görevsizlik kararı sonucu davaya Kilis Aile Mahkemesinde bakılarak; birbirini doğrulayan ve birbiriyle uyumlu mahkeme kayıtları, nüfus kayıt örneği, Suriye Devleti ölüm beyannamesi, evlenme beyannamesi, doğum beyannamesi, ferdi nüfus kayıt örneği ve tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davacının babasının mezarının Suriye'de olduğu, Suriye'de adli yardım sağlanacak muhatap bir devlet de bulunmadığından, Suriye Devleti ile ülkemiz arası diplomatik ilişkinin bulunmadığı ve yazışma yapılmadığı, Suriye'de yaşanan içsavaş ve kargaşa ortamında doku örnekleri alınarak DNA testi yaptırılmasının hukuken ve fiilen mümkün olmadığı, bu nedenlerle davacı ile ...'un kardeşi Zeki Karabulut'tan alınan örneklerle DNA incelemesi yaptırıldığı ve alınan Adli Tıp Kurumu raporunda bu kişilerin aynı soy ağacından gelen bireyler olduğunun açıklandığı gerekçesi ile davanın kabulü ile Suriye uyruklu ...'nin babasının 46309981022 T.C. Kimlik Numaralı Memet Karabulut olduğunun tespitine, ... ile ... arasındaki soybağının bu şekilde belirlenmesine, karar kesinleştikten sonra sair mahkeme kararına ihtiyaç olmaksızın nüfusa kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
Öncelikle çözümlenmesi gereken husus; davanın soybağının reddi-babalık veya nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davası olup olmadığıdır. Bilindiği üzere, soybağı birbirinin soyundan gelen kişiler arasındaki ilişkiyi ifade ettiğinden bu kavram içerisinde kan bağının yanında hukuki münasebetin de bulunması, diğer bir ifadeyle kan bağının hukuk düzeninin aradığı koşullar içerisinde oluşması zorunludur. Türk Medeni Kanunu'nun 282. maddesi uyarınca, çocuk ile ana arasında soybağı doğumla, baba ile arasında soybağı ise ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur. Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur, Ayrıca kısaca af kanunları olarak nitelendirilen bir evlenme akdine dayanmayan birleşmelerden doğan çocukların neseplerinin düzeltilmesine ilişkin kanunlara göre de soybağı düzeltilebilir (HGK 30.01.2008 gün 2008/2-36-47 sayılı kararından). Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kendiliğinden kurulduğundan ve tesisi için herhangi bir hükme gerek bulunmadığından, çocuğun annesi ile soybağı ilişkisinin kurulması değil, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti dava konusu edilebilir.
Öte yandan Türk Medeni Kanunu'nun 36/1. maddesine göre, kişisel durum, bu amaçla tutulan resmi sicille belirlenir. Aynı Kanun'un 39 ve Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 35/1. maddeleri uyarınca, kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz, ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddî hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir.
Kayıt düzeltilmesi ise, aile kütüğüne işlenmiş kaydın bir kısmının düzeltilmesi veya değiştirilmesidir. Nüfus kütüklerindeki doğru olmayan kayıtların düzeltilmesi için mahkemeden karar alınması zorunludur. İşte bu noktada, nüfus kütüğünde yer alan doğru olmayan kayıtlar, ilgilileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından açılacak olan kayıt düzeltme davası ile gerçek durumuna uygun hale getirilebilir ki, bu dava uygulamada nüfus kaydının düzeltilmesi davası olarak adlandırılmakta olup zamanaşımı ve hak düşürücü süreye bağlı olmayan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davalarda, her türlü kanıta başvurulabilir (YHGK, 11.02.1998, 2-87/77). Soybağının reddi davası ile kayıt düzeltme davası,sonuçları (hane dışına çıkarmak) bakımından benzerlik göstermekte ise de, içerik ve yargılama kuralları açısından kendi özel hükümlerine bağlıdır. Soybağının reddinde, kişisel duruma ilişkin nüfus kaydında yer alan bilgi doğru olarak meydana gelmiş ve kütüğe tescil edilmiştir. Ancak bu doğru daha sonra soybağının reddi davası ile teknik anlamda bir yanlışlığa dönüştürülmüştür. Nüfus kaydının düzeltilmesi davasında ise, nüfus kaydının gerçek durumu yansıtmadığı, baştan yanlış olarak kütüğe geçirilme söz konusudur (HGK 30.01.2008 gün 2008/2-36-47 sayılı kararından).
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu 36/1-(c)maddesinde ise “Tespit davaları, kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak davalara karine teşkil eder" hükmünü içermektedir.
Eldeki dava ile, hem Türkiye'de hem de Suriye'de kayıtlı bulunan Ali ve Naciye (Suriye kayıtlarında ... olarak geçmektedir) oğlu Memet'in Suriye nüfus kayıtlarında çocuğu olarak görünen davacının, Türkiye nüfus kayıtlarında da görünmesi amaçlanmaktadır. Zaten Suriye kayıtarında babalık bağı kurulmuş durumdadır. Bu bağlamda talep, Suriye nüfusunda kayıtlı Ali ve ... oğlu Memet Kelzi ile Türkiye'de nüfusa kayıtlı ...'un aynı kişi olduğunun tespiti ve buna bağlı olarak da davacının ... çocuğu olarak tescilidir. Diğer bir anlatımla ...'un nüfus kaydında düzeltme yapılarak, Suriye nüfus kayıtlarında bulunmasına rağmen Türkiye nüfus kaydında görünmeyen çocuğu nüfusa tescil edilecektir. 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36/1-c maddesine göre tespit davalarının açılabileceği, yine 36. maddede de davaların asliye hukuk mahkemesinde açılacağı hükme bağlandığından; Mahkemece, davaya asliye hukuk mahkemesinde bakılmak üzere, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı gerekçe ile davanın kabulü kararı verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca
BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 04.04.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.