MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Derneğin Kendiliğinden Sona Erdiğinin Tespiti
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
K A R A R
Dava dilekçesinde, davalı Ulaşılabilir ... şubesinin üst üste iki genel kurul toplantısını yapmaması nedeniyle Türk Medeni Kanunu'nun 87/5. maddesi uyarınca şubenin kendiliğinden sona erdiğinin tespiti istenmiş; mahkemece, 4721 sayılı Yasanın kendiliğinden sona erme sebebi olarak belirttiği düzenleme ve yaptırımın dernek için geçerli olduğu, tüzel kişiliği bulunmayan şube için uygulanamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 87/5.maddesi gereği, davalı dernek şubesinin olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması sebebiyle kendiliğinden dağıldığının tespiti istemine ilişkindir.
5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2.maddesinin "h" bendinde dernek şubesi, dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği olmayan ve bünyesinde organları bulunan alt birim olarak tanımlanmıştır. Dernek şubelerinin, dernek genel merkezi dışında ayrı bir tüzel kişiliği bulunmasa da 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 94.maddesi gereği derneklerin genel kurul kararı ile gerekli görülen yerlerde şube açabilecekleri, aynı Kanun'un 95.maddesinde ise her şubede genel kurul ve yönetim kurulu ile denetim kurulu veya denetçi bulunmasının zorunlu olduğu, bu organların görev ve yetkileri ile şubelere ilişkin diğer hususlar hakkında Türk Medeni Kanunu hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiş olup, 95.maddenin 2.fıkrasındaki atıf sebebi ile dernek şubelerin de zorunlu organ olan genel kurulun 74.madde gereği tüzükte belirtilen zamanda yönetim kurulunun çağrısı üzerine toplanacağı ve olağan genel kurul toplantılarının en geç üç yılda bir yapılmasının zorunlu olduğu, olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamamasının 87. maddenin 5. fıkrası kapsamında sona erme sebebi olarak kabul edilmiştir. Kanun gereği şubenin kuruluşu ile zorunlu organlarının varlığını kabul edip, iki defa üst üste genel kurul toplantısının yapılamamasını tüzel kişiliği bulunmadığı gerekçesi ile şube hakkında 87/5.madde kapsamında kendiliğinden sona erme kararı verilemeyeceğini kabul etmek, derneğe bağlı olarak kurulan bir şubenin hiçbir kanuni yükümlülüğünü yerine getirmese dahi ilanihaye varlığını sürdüreceği, özellikle TMK'nin 95.maddesinin ikinci fıkrasındaki şubelere ilişkin diğer hususlar hakkında bu kanun hükümlerinin uygulanacağı düzenlemesini yok saymak anlamına geleceği, aksi yöndeki kabulün Kanunun özü ve sistematiğine aykırı olduğu, nitekim 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 32.maddesinde izinsiz açılan dernek şubelerinin kapatılacağından söz edildiği de dikkate alınarak gerekli araştırma ve inceleme yapılıp tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Davacı vekilinin temyiz itirazları yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle, yerel mahkeme hükmünün, 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, HUMK'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, 05.03.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.