DAVA TÜRÜ: Elatmanın Önlenmesi, Yıkım ve Ecrimisil
MAHKEMESİ: ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.07.2017 tarihli ve 2015/249 Esas, 2017/247 Karar sayılı kararıyla kısmen kabulüne karar verilmiş, Mahkeme hükmüne karşı taraflarca istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile, davacının istinaf başvurusunun reddine şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu kez taraflarca Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Davacı vekili; tarafların dava konusu taşınmazlarda paydaş olmalarına rağmen tamamının kullanımının davalıda olduğunu bildirerek elatmanın önlenmesi, kal ve ecrimisile karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı; davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece 3 ve 4 nolu parsellerde davalının müdahalesinin men'ine, kal talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına, ecrimisil isteminin reddine karar verilmiş; tarafların istinaf yoluna başvurması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesi tarafından davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak 4 nolu parselde davalının davacının hissesine vaki müdahalesinin men'ine 3 nolu parselde 109 m2 alan dışında kalan davacı hissesine vaki müdahalenin men'ine kal talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına, ecrimisil isteminin reddine karar verilmiş olup; karara karşı taraflarca temyiz yoluna başvurulmuştur.
Dava; paydaşlar arasındaki elatmanın önlenmesi, kal ve ecrimisil istemlerine ilişkindir.
1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, hukuki ilişkinin nitelendirmesine göre davalının temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacı vekilinin ecrimisil isteminin reddine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;
Bilindiği üzere; paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.
Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.
Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 tarihli ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)
Açıklanan bu ilke ışığında tüm dosya kapsamı incelenmiş; dava konusu 3 ve 4 nolu parsellerin imar işlemi ile oluştuğu, tarafların bu taşınmazlarda ve taşınmazların imar işlemine tabi olmadan önceki hali olan 3276 ada 51 nolu parselde de paylı malik oldukları; bu itibarla uyuşmazlığın imarla oluşan parsellerde elatmanın önlenmesi istemli davalardaki ilkelere göre değil de paylı mülkiyet hükümlerine göre çözüme kavuşturulması ve intifadan men koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerektiği belirlenmiş; belirlenen bu sonuca göre Mahkemece, dava dilekçesinde tanık deliline dayanmış olan davacı tarafa intifadan men koşulunun ispatı amacı ile tanık listesi sunması için süre verilmesi ve dava şartı olan intifadan men koşulunun oluşup oluşmadığın şüpheden uzak biçimde belirlenerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken; eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde sonuca gidilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Davalının temyiz itirazlarının (1) nolu bentte açıklanan sebeplerle reddine, davacı vekilinin temyiz itirazlarının (2) nolu bentte açıklanan sebeplerle kabulü ile HMK’nin 371. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, karardan bir suretin de İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine 1.138,73 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 3.416,18 TL'nin temyiz eden davalılardan alınmasına, peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 10.03.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.