MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Elatmanın Önlenmesi ve Yıkım
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacılar, davalılardan ... ile müşterek malik bulundukları 1729 parsel sayılı taşınmaza davalı ...'nin teşviki ile taşınmazda hissedar olmayan diğer davalı ...'nin bir ev yaptığını, davalı ...'nin taşınmazdaki hissesinin 1/5 oranında olmasına rağmen taşınmaz üzerine yapılan evin taşınmazın yarısından fazlasına isabet ettiğini, dolayısıyla kendilerine ait hisselere tecavüz edildiğini belirterek dava konusu taşınmazdaki hisselerine isabet eden kısımla ilgili tecavüzün önlenmesine ve mevcut tecavüzün kal ile kaldırılmasına karar verilmesini istemişlerdir.
Davalı ..., davanın sonuçlanmasını istediğini beyan etmiştir.
Davalı ..., davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulü; ile davalılar tarafından yapılan vaki elatmanın önlenmesine taşınmazın fazla yapılan kısmının kal'ine karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, paydaşlar arasında elatmanın önlenmesi ve yıkım istemine ilişkindir.
Tüm dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 1729 parsel sayılı taşınmazın, davacılar ... ve ... ile davalı ...'nin murisi Şerif Yerli ve dava dışı kişiler adına paylı mülkiyet hükümlerine göre tapuda kayıtlı olduğu, davalı ...'nin tapuda paydaş olmadığı, tapu kaydının beyanlar hanesinde üzerindeki binanın Şerif Yerli'ye ait olduğunun belirtildiği, mahkemece dava konusu taşınmaz başında yapılan keşif sonrası alınan 06/05/2014 havale tarihli fen-inşaat bilirkişi raporuna göre, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan evin tek katlı olduğu ve davalı ... tarafından dava konusu evin her iki tarafına 50 m2 taban alanlı eklentiler yapıldığı tespit edilmiştir. Mahkemece, davalıların bu şekilde yaptığı elatmalarının önlenmesine ve fazla yapılan kısmın kal'ine karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırmanın hüküm kurmaya elverişli olduğu söylenemez.
Bilindiği üzere, paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenilmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine elatmanın önlenilmesi davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu elatmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.
Öte yandan, yurdumuzda sosyal ekonomik nedenlerle kırsal kesimlerden kentlere aşırı akım, nüfus çoğalması, büyük mesken ve işyeri ihtiyacı nedeniyle hızlı yapılaşma karşısında görevli mercilerin aciz kalmaları veya çeşitli nedenlerle göz yummaları sonucu, izinsiz, ruhsatsız, resmi kayıtlara bağlanmayan büyük yerleşim alanları oluştuğu, bu arada paylı taşınmazların tapuda resmi ifrazları yapılmadan paydaşlar arasında haricen veya fiilen taksim edilip üzerlerine büyük mahalleler hatta beldeler yapıldığı bir gerçektir.
Bilindiği üzere 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.), Tapu Kanunu'nun 26. maddeleri hilafına tapulu taşınmazlarda harici veya fiili taksim ile payların mülkiyeti ana taşınmazdan ayrılamaz. Ne var ki, taşınmazın kullanma biçimi tüm paydaşlar arasında varılan bir anlaşma ile belirlenmiş yada fiili bir kullanma biçimi oluşmuş, uzun süre paydaşlar bu durumu benimsemişlerse kayıtta paylı, eylemsel olarak (fiilen) bağımsız bu oluşumun tapuda yapılacak resmi taksime veya ortaklığın satış suretiyle giderilmesine yahut o yerde bir imar uygulaması yapılmasına kadar korunması, "ahde vefa" kuralının yanında TMK'nın 2. maddesinde düzenlenen iyi niyet kuralının da bir gereğidir. Aksi halde, pek çok kimse zarar görecek toplum düzeni ve barışı bozulacaktır.
O halde, paydaşlar arasındaki elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planının olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı üzerinde özenle durulmalı, varsa çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanılmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, TMK'nın müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir.
Somut olaya gelince; mahkemece hükme yeterli bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.
Şöyle ki; paydaşlar arasında fiili kullanım biçiminin oluşup oluşmadığı ya da davacıların kullanabileceği bir bölüm olup olmadığı hususu üzerinde durulmamıştır.
Hâl böyle olunca, mahallinde yeniden keşif yapılarak yukarıdaki ilkeler uygulanmak sureti ile araştırma yapılması,dava konusu edilen taşınmazda davacıların kullanabileceği bir bölüm olup olmadığının saptanması ve varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile Yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'nun 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, istek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine, 25/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy