MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Muhdesatın Tespiti
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün ... Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
K A R A R
Davacı vekili, tarafların 902 ada 17, 18, 19, 20, 21 numaralı parsellerde hisse sahibi olduklarını, davalılardan ... Pet. Paz. Ltd. Şti. tarafından Bolu Sulh Hukuk Mahkemesinde 2006/1561 esas sayılı dosyası ile taksim davası açıldığını, vekil edeninin binayı kendisi inşa ettirerek 20 yılı aşkın bir süredir malik sıfatıyla kullandığını bildirerek ... 902 ada 21 nolu parsel üzerinde bulunan üç katlı betonarme binanın, 2 adet garaj ve 6 adet kömürlüğün vekil edenine ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde; davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı ... Pet. Paz. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, muhdesatın tespitine ilişkindir.
Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK mad. 106/2) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK mad. 114/1-h, 115).
Öğretide ve Yargıtayın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.
Muhdesatın tespitine ilişkin davada kabul kararı verilebilmesi için, muhdesatın davacı tarafından, kendi geliri ile kendi nam ve hesabına yaptırıldığı hususlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispatı gerekir. Davacı tarafından bildirilen iki tanık muhdesatın tespitine ilişkin davada iddianın kanıtlandığının kabulü için yeterli görülmemiştir.
O halde Mahkemece yapılacak iş; öncelikle dava konusu taşınmazda ortaklığın giderilmesi için açıldığı iddia edilen Bolu 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2006/1561 E. Sayılı dosyasının getirtilmesi, dava konusu taşınmaz üzerindeki inşaata ilişkin dosyaya sunulan projelerle ilgili belediyelerden inşaatın yapılmasına ilişkin evrak ve bilgilerin getirtilip incelenmesi, davacının sunduğu diğer delillerin toplanması ve toplanacak tüm delillerin sonucuna göre bir hüküm verilmesi gerekir. Mahkemece böylesine bir araştırma ve soruşturma yapılmadan, eksik araştırma ve soruşturma ile yazılı şekilde hüküm verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.
SONUÇ: Davalı ... Pet. Paz. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazının yukarıda açıklanan nedenle kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 25.03.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.