MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Ecrimisil
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacılar vekili; müvekkillerinin İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/445 Esas, 2010/196 Karar sayılı ilamı ile muris muvaazası nedeniyle tapu iptal ve tescil davasında 2153 ada 6 parsel sayılı taşınmaza paylı malik olduklarını davalıların, tarafların ortak murisin ölüm tarihinden itibaren dava konusu taşınmazda müvekkillerine ait payları işgal ettiklerini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava tarihinden itibaren geriye dönük 5 yıllık ayrı ayrı 2.000 TL ecrimisil bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili; davacıların ecrimisil taleplerinin yerinde olmadığını, dava konusu taşınmazın paylı maliki olduğunu ve taşınmaz üzerine bina yaptığını, dava konusu taşınmazın paylarına tekabül eden 90 m²'lik kısmın boş olduğunu ve istedikleri zaman kullanabileceklerini bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece; davanın kabulü ile 6.863,63 TL ecrimisilin 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden 5.863,63 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacı ...'e verilmesine, 8.600,00 TL ecrimisilin 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden 7.600,00 TL'sinin ıslah tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacı ...'e verilmesine, 6.863,63 TL ecrimisilin 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden 5.863,63 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacı ...'ye verilmesine, 8.600,00 TL ecrimisilin 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden 7.600,00 TL'sinin ıslah tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacı ...'ye verilmesine, 6.863,63 TL ecrimisilin 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden 5.863,63 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacı ...'ya verilmesine, 8.600,00 TL ecrimisilin 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden 7.600,00 TL'sinin ıslah tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacı ...'ya verilmesine, karar verilmiştir. Hüküm davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava ecrimisil talebine ilişkindir.
1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin yerinde olmayan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2. Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, hak sahibinin hak sahibi olmayan zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 sayılı kararı)
Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nin 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.
İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayice göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.
Somut olayda; dava konusu taşınmaz arsa vasfında olup üzerinde binalar mevcuttur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ecrimisil hesabı kira geliri üzerinden yapılmış ise de son dönem kira geliri belirlendikten sonra geriye doğru ÜFE uygulanarak ecrimisil belirlenmiştir.
Hal böyle olunca; dava konusu taşınmazın ilk dönem mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayice göre belirlenip sonraki dönemler için ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE uygulanarak ecrimisil belirlenmesi gerekirken son dönem kira geliri belirlendikten sonra ÜFE uygulanarak ecrimisil bedelinin belirlendiği raporun hükme esas alınması bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenle 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sair itirazların 1. bentte yazılı nedenlerle reddine, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, 29.03.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.