DAVA TÜRÜ: Galleye Müstehak Vakıf Evladı Olduğunun Tespiti
MAHKEMESİ: Şanlıurfa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Şanlıurfa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.12.2017 tarihli ve 2015/825 Esas, 2017/931 Karar sayılı kararıyla kabulüne karar verilmiş, Mahkeme hükmüne karşı davalı Vakıf vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine şeklinde hüküm kurulmuş olup, bu kez davalılar vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Davacılar vekili, müvekilinin dedesi, babası ve kardeşi hakkında ... ...n Vakfı’nın evladı olduğuna ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararının bulunduğunu belirterek, davacının galleye müstehak vakıf evladı olduğunun tespitini talep etmiştir.
Davalı vekili, davacının dava konusu vakıfla soybağını ispatlaması gerektiğini belirterek bilirkişi incelemesi talebinde bulunmuş, davanın kabulü halinde davanın mahiyeti gereği yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamaları gerektiğini belirtmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne dair verilen karar hakkında davalı ... Vakıf vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf kanun yoluna başvurmuş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından istinaf talebinin esastan reddine dair verilen karar, davalı ... Vakıf vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, galleye müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkindir.
Kural olarak galleye müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti için açılan davada, öncelikle vakfeden ile soybağının ispatlanması, sonra da vakfiyede öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir. Yani bu tür davalarda incelenecek ilk husus; davacı ile vakfeden arasında iddia edildiği üzere kan bağı yolu ile soybağı mevcut olup olmadığı, eğer soybağı kurulabiliyorsa ikinci aşamada vakfiyelerde galle fazlası için öngörülen şartların somut olayda davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması olacaktır.
Dosya içerisindeki bilirkişi ... tarafından düzenlenen 09.10.2017 tarihli raporda, dava konusu vakfın vakfiyesinde batın şartının bulunmadığı, vakıftan galle alan kişilerin davacılarla aynı batında bulunduğu belirtilmiş, Mahkemece rapor hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesince davacının kardeşi ...'nın Şanlıurfa 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/86 Esas ve 2012/406 Karar sayılı ilamına göre galleye müstahak vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesi nedeniyle davalılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir.
Davacının delilleri arasında bulunan Şanlıurfa Asliye Hukuk Mahkemesinin 1972/175 Esas ve 1972/1021 Karar sayılı ilam, davacının dedesi Veli Doğancıoğulları’nın ...Vakfı’nın evladı olduğuna ilişkin olup, dava konusu Vakıfla ilgili olmadığı, Şanlıurfa 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/86 Esas ve 2012/406 Karar sayılı ilam ise davacının kardeşi ... hakkında tevliyete ehil vakıf evladı olduğuna ilişkin olup, eldeki dava konusundan farklı olduğu görülmektedir.
Somut olayda, Vakıflar Genel Müdürlüğünün 606 numaralı defterin 14. sayfa 19. sırasında kayıtlı ... Vakfına ait Cemaziyel-ahir 1123 H./ 1711 M. tarihli vakfiyede; “sulbi evlâdım liz-zekeri misl-ü hazzil-ünseyeyn mutasarrıf olalar badehu evlâdımızdan benat-i sülbiyelerim vefat eylediklerinde evlâdları asla mutasarrıf olmayup evlad-ı zükurumun evladları liz-zekeri misl-ü hazzil-ünseyeyn mutasarrıf olalar ve evlâd-ı evlâd-ı evlâd-ı zükureynim alâ matenaselu ve tekabu batnen bade batnin karnen bade karnin alel ferizatiş-şer’iye mevkufe-i mezkure mutasarrıf olalar...” denilmek suretiyle, galle fazlasının ikinci batından sonra ön batında vakıf evladı varken sonraki batında bulunanların hak sahibi olamayacakları kuralı ile, vakıf gelirinin erkeğe 2 pay, kıza 1 pay verilmek suretiyle erkek evlatlarının evlatlarına bırakıldığı görülmektedir.
Mahkemece yapılması gereken; davacının gidelebildiği kadar üstsoyu ve bunların bütün mirasçılarına ait nüfus kayıtları getirtildikten sonra, daha önce verilmiş ve kesinleşmiş galle fazlasına müstehak evlat kararlarında adı geçen vakıf evlatlarının açık kimlik ve nüfus kayıtlarına göre bir soyağacı çıkartılarak irtibat sağlanması, buna dair taraf delillerinin toplanması ile uzman bilirkişiden denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak sonuca göre karar vermek olmalıdır.
Kabule göre de; 5737 Vakıflar Kanunu'nun 76. maddesi (2762 sayılı Vakıflar Yasası 40. maddesi) gereğince, vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkin davalarda Vakıflar Genel Müdürlüğü gibi mülhak vakıf yönetimi de kanuni hasım olduğundan, davanın kabulü halinde yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulmamalıdır.
SONUÇ: Davalı ... Vakıf vekili ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz isteminin kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nin 373/1. maddeleri uyarınca kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin harcın istek halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine 22.03.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy